KOMMUNAL XIZMATLAR VA QONUN USTUVORLIGI: MA’MURIY SUD AMALIYOTI TAJRIBASI

KOMMUNAL XIZMATLAR VA QONUN USTUVORLIGI: MA’MURIY SUD AMALIYOTI TAJRIBASI

Qoraqalpog’iston Respublikasi ma’muriy sudi bilan hamkorlikda Qoraqalpog’iston Respublikasi prokuraturasida videokonferents aloqa rejimida tashkil etilgan navbatdagi o‘quv-seminari ma’muriy sudlarda kommunal xizmatlar – gaz ta’minoti, elektr energiyasi va ichimlik suvi sohasida yuzaga kelayotgan nizolarni ko‘rib chiqish amaliyotiga bag’ishlandi.

Qoraqalpog’iston Respublikasi ma’muriy sudining sudyalari G.Baynazarova va A.Imatovlar sohada uchrayotgan muammolar, ayniqsa, hisob-kitoblarning to‘g’riligini aniqlash, qayta hisoblash masalalari, shartnomaviy munosabatlardan kelib chiqadigan nizolar, ta’minotni noqonuniy uzib qo‘yish holatlari va iste’molchilarning huquqlarini ta’minlash bilan bog’liq holatlarni atroflicha muhokama qildi.

Bu boradagi nizolar sonining ortib borayotgani sohada tizimli tahlillarni talab etmoqda. Xususan, xizmat ko‘rsatuvchi tashkilotlarning qaror va harakatlari qonuniyligiga huquqiy baho berish, iste’molchilarga etkazilgan zararni aniqlash va adolatli hal etish, hisoblash uskunalari holati va dalillar maqbulligini tekshirish, qonunchilikda belgilangan tartib-taomillarga rioya etilganini o‘rganish kabi masalalar alohida ahamiyat kasb etadi

Seminar davomida sud amaliyotida uchrayotgan turli talqinlar va nizoli vaziyatlar yuzasidan fikr almashilib, yagona huquqni qo‘llash amaliyotini shakllantirish zarurligi ta’kidlandi. Zero, kommunal xizmatlar aholi hayotining ajralmas qismi va ijtimoiy barqarorlikning asosiy omillaridan biri ekanini hisobga olgan holda, bu yo‘nalishda qonuniylikni ta’minlashda prokuratura organlari ham muhim o‘rin tutadi.

Tadbir yakunida ishtirokchilar tomonidan bir qator amaliy taklif va tavsiyalar ishlab chiqildi.

SUD AMALIYOTI VA TERGOV SIFATI: SAMARADORLIKKA YO‘NALTIRILGAN MULOQOT

Qoraqalpog’iston Respublikasi prokuraturasi hamda Qoraqalpog’iston Respublikasi sudi tomonidan tasdiqlangan reja-jadval asosida sudyalar va prokuratura xodimlarining bilim va malakasini oshirish, kasbiy ko‘nikmalarini mustahkamlashga qaratilgan o‘quv-seminarlari muntazam tashkil etilmoqda.

Mazkur tadbirning asosiy maqsadi — tergov sifati va samaradorligini yanada yuksaltirish, tergov hamda sud jarayonlarida qonun normalarini to‘g’ri va bir xilda qo‘llashni ta’minlash, shu orqali fuqarolarning huquq va qonuniy manfaatlarini ishonchli himoya qilishdan iborat. Shuningdek, amaldagi qonunchilikka kiritilayotgan o‘zgartirish va qo‘shimchalarning mazmun-mohiyatini huquqni muhofaza qiluvchi organlar xodimlariga atroflicha etkazish, huquqbuzarliklarning oldini olish ustuvor vazifalar sifatida belgilangan.

Qoraqalpog’iston Respublikasi prokuraturasida o‘tkazilgan navbatdagi seminar jinoyat ishlari bo‘yicha sudlarda ma’muriy huquqbuzarliklarga oid ishlar yuzasidan shakllangan sud amaliyoti va ishlarni ko‘rib chiqishda e’tibor qaratilishi lozim bo‘lgan muhim jihatlarga bag’ishlandi.

Tadbirda sud amaliyotidagi dolzarb masalalar — qonun normalarini izchil va yagona tarzda qo‘llash, dalillarni xolisona baholash, huquqbuzarlik tarkibini to‘g’ri kvalifikatsiya qilish kabi jihatlar atroflicha muhokama qilindi. Shu orqali jamoat tartibini ta’minlash va fuqarolar huquqlarini ishonchli himoya qilishda sudlarning mas’uliyati va o‘rni yana bir bor ta’kidlandi.

Seminarda jinoyat ishlari bo‘yicha Nukus shahar sudining tergov sudyasi D.Srajatdinov hamda Mo‘ynoq tumani sudining tergov sudyasi B.Dosimbetov ishtirok etib, amaliyotda uchrayotgan ayrim muammoli holatlar yuzasidan fikr almashdilar. Xususan, O‘zbekiston Respublikasining Ma’muriy javobgarlik to‘g’risidagi kodeksida nazarda tutilgan 592-modda (oilaviy, ya’ni maishiy zo‘ravonlik), 60-modda (tabiiy resurslarga egalik huquqini buzish), 61-modda (oz miqdorda talon-toroj qilish), 131-modda (transport vositalarini mastlik holatida boshqarish)lariga oid ishlar bo‘yicha shakllangan sud amaliyoti tahlil qilindi. Aniq misollar asosida huquqiy yondashuvlar ko‘rib chiqilib, yagona sud amaliyotini shakllantirish masalalari muhokama etildi.

Tadbir yakunida bunday o‘quv-seminarlar qonun ustuvorligini ta’minlash va odil sudlov sifatini oshirishda muhim ahamiyat kasb etishi alohida ta’kidlandi.

KORRUPTSIYAGA QARSHI KURASH: HUQUQIY DAVLATNING MUSTAHKAM KAFOLATI

Korruptsiya huquqiy davlat va fuqarolik jamiyatini barpo etish yo‘lidagi eng jiddiy xavflardan biri hisoblanadi. U davlat hokimiyati organlari faoliyatining samaradorligiga putur etkazadi, qonun ustuvorligi tamoyilini zaiflashtiradi hamda fuqarolarning huquq va erkinliklarini amalga oshirishga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Shu bois korruptsiyaning huquqiy tabiatini chuqur o‘rganish, uning kelib chiqish omillarini tahlil qilish va unga qarshi kurashishning samarali qonuniy mexanizmlarini takomillashtirish bugungi kunning ustuvor vazifalaridan biridir.

O‘zbekiston Respublikasining “Korruptsiyaga qarshi kurashish to‘g’risida”gi Qonuniga muvofiq, korruptsiya — shaxsning o‘z xizmat mavqeidan shaxsiy yoki boshqa shaxslar manfaati yo‘lida qonunga xilof ravishda foydalanishi, shuningdek bunday foydalanish uchun noqonuniy naf olishi yoki taqdim etishidir. U pora olish va berish, xizmat vakolatini suiiste’mol qilish, mansab soxtakorligi, manfaatlar to‘qnashuvi kabi turli ko‘rinishlarda namoyon bo‘ladi. Korruptsiyaviy huquqbuzarliklarning huquqiy tavsifi Jinoyat kodeksi, Ma’muriy javobgarlik to‘g’risidagi kodeks va boshqa sohaviy qonun hujjatlarida mustahkamlangan.

Jinoyat-huquqiy choralar korruptsiyaga qarshi kurashishning asosiy mexanizmlaridan biri hisoblanadi. Jinoyat kodeksida pora olish, pora berish, vositachilik qilish, mansab vakolatini suiiste’mol qilish kabi qilmishlar uchun qat’iy javobgarlik belgilangan. Jazoning muqarrarligi printsipi korruptsiyaviy jinoyatlarning oldini olishda muhim ahamiyat kasb etadi. Biroq faqat jazo choralari bilan cheklanib qolish etarli emas. Ma’muriy va intizomiy javobgarlik, manfaatlar to‘qnashuvini bartaraf etish, deklaratsiya tizimini joriy etish kabi profilaktik mexanizmlar ham korruptsiya xavfini kamaytirishga xizmat qiladi.

Korruptsiyaga qarshi kurashishda qonun ustuvorligi tamoyili hal qiluvchi o‘rin tutadi. Konstitutsiyada barcha fuqarolar qonun oldida teng ekani belgilab qo‘yilgan. Agar huquqni qo‘llash amaliyotida tenglik ta’minlanmasa, korruptsiya tizimli xarakter kasb etadi. Shu nuqtai nazardan, sud hokimiyatining mustaqilligi, sudyalarning daxlsizligi va xolisligi adolatli sudlovni ta’minlashning asosiy kafolatlaridir. Sudlar tomonidan korruptsiyaga oid ishlar qonuniy, asosli va xolis ko‘rib chiqilishi jamiyatda huquqiy ishonchni mustahkamlaydi.

Korruptsiyaga qarshi kurashishning institutsional asoslari ham mustahkamlanmoqda. Korruptsiyaga qarshi kurashish agentligi davlat siyosatidagi muvofiqlashtiruvchi organ sifatida profilaktika, tahlil va monitoring vazifalarini amalga oshiradi. Normativ-huquqiy hujjatlarni korruptsiyaga qarshi ekspertizadan o‘tkazish amaliyoti esa qonun ijodkorligi jarayonidayoq korruptsiyaviy omillarni aniqlash imkonini bermoqda. Bu yondashuv reaktiv emas, balki preventiv mexanizm sifatida ahamiyatlidir.

Zamonaviy sharoitda davlat xizmatlarini raqamlashtirish korruptsiyaga qarshi kurashishning samarali vositalaridan biriga aylanmoqda. Elektron hukumat tizimi, onlayn davlat xizmatlari, avtomatlashtirilgan axborot platformalari inson omilini qisqartirib, qaror qabul qilish jarayonlarining shaffofligini oshiradi. Raqamli nazorat mexanizmlari mablag’lar harakatini kuzatish va davlat xaridlarida ochiqlikni ta’minlash imkonini beradi. Bu esa korruptsiya xavfini sezilarli darajada kamaytiradi.

Xulosa qilib aytganda, korruptsiyaga qarshi kurashish faqat jinoiy jazo qo‘llash bilan cheklanmaydi. U huquqiy, institutsional va tashkiliy chora-tadbirlarning o‘zaro uyg’un tizimini talab etadi. Qonun ustuvorligi, sud mustaqilligi, shaffof boshqaruv va raqamli transformatsiya kabi omillar korruptsiyaga qarshi kurashishning mustahkam huquqiy poydevorini yaratadi. Adolatli va shaffof jamiyat barpo etish yo‘lida har bir davlat organi va mansabdor shaxs o‘z mas’uliyatini chuqur anglashi zarur.

Jasurbek BALTABAEV,

 Jinoyat ishlari bo‘yicha Amudaryo tuman sudining raisi

«ADOLAT — INSON ZIYNATI»: NAVOIY VA BOBUR MEROSI BUGUNGI SUD TIZIMI NIGOHIDA

Fevral oyi xalqimiz ma’naviy hayotida alohida o‘rin tutadi. Xususan, 9 fevral kuni buyuk mutafakkir va davlat arbobi Alisher Navoiy, 14 fevral kuni esa shoh va shoir, buyuk sarkarda Zahiriddin Muhammad Bobur tavallud topgan.

Ushbu sana munosabati bilan Qoraqalpog’iston Respublikasi ma’muriy sudida ma’rifat soati tashkil etildi. Tadbirda sudyalar, sud apparati xodimlari, olimlar va ommaviy axborot vositalari vakillari ishtirok etdi.

Tadbirni Qoraqalpog’iston Respublikasi ma’muriy sudi raisi M.Eshimbetov ochib berdi va buyuk bobokalonlarimizning betakror ijodi, ular yaratgan asarlar oradan asrlar o‘tishiga qaramasdan bugungi kunda ham o‘z ahamiyatini yo‘qotmagan bebaho ma’naviy meros ekanini alohida ta’kidladi. Shuningdek, ularning adolat, halollik, insonparvarlik va qonun ustuvorligiga oid g’oyalari zamonaviy sud tizimi faoliyati uchun ham nodir ma’naviy dasturilamal bo‘lib xizmat qilayotganini qayd etdi.

Ma’rifat soatida Qoraqalpoq davlat universiteti filologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori, dotsent Latofat Tojiboeva ham ishtirok etib, Navoiy va Bobur merosining adolat, halollik va insonparvarlik g’oyalari bilan qanchalik boy ekanini mazmunli misollar orqali yoritib berdi.

Ta’kidlanganidek, Alisher Navoiy “Adl ila olam obod” degan g’oyani ilgari surib, adolatni jamiyat taraqqiyotining eng asosiy sharti sifatida ko‘rgan. Uning asarlarida rahbar shaxs halol, vijdonli va xalq dardiga befarq bo‘lmasligi lozimligi bot-bot ta’kidlanadi. Navoiy uchun adolat — faqat huquqiy tushuncha emas, balki inson ziynati, ma’naviy poklik mezonidir.

Zahiriddin Muhammad Bobur esa o‘zining “Boburnoma” asarida odil boshqaruv, rostgo‘ylik va insof haqida teran fikrlar bildirgan. U zulmni qoralab, davlat kuch-qudratining mustahkamligi ham adolatga bog’liq ekanini ta’kidlaydi. Bobur qarashlarida inson sha’ni va qadrini asrash — har qanday hukmning asosiy mezoni sifatida namoyon bo‘ladi.

Tadbir davomida ishtirokchilar buyuk ajdodlarimiz merosidagi huquqiy va axloqiy qarashlar bugungi sud-huquq islohotlari bilan uyg’un ekanini alohida qayd etdilar. Zero, zamonaviy sud tizimining asosiy maqsadi ham — qonun ustuvorligini ta’minlash, inson huquq va erkinliklarini himoya qilish, jamiyatda adolat muhitini yanada mustahkamlashdan iborat.

Qizg’in savol-javoblar va fikr almashuvlar bilan davom etgan tadbirda ishtirokchilar tomonidan adolat va halollik tamoyillari sudya va sud xodimlari faoliyatida eng ustuvor qadriyat ekani ta’kidlandi.

Xulosa qilib aytganda, bunday ma’rifiy tadbirlar nafaqat tarixiy merosimizni chuqur anglash, balki har bir xodimning kasbiy mas’uliyati va ma’naviy daxldorligini yanada mustahkamlashga xizmat qiladi.

Zotan, adolat — bu faqat sud qarorlarida emas, avvalo inson qalbida shakllanadi. Navoiy va Bobur merosi esa ana shu adolatli qalbni tarbiyalaydigan beqiyos ma’naviy maktabdir.

FUQARO MUROJAATI — SUD E’TIBORIDA

Jinoyat ishlari bo‘yicha Beruniy tumani sudi raisi R.Kamalova tomonidan tumandagi «Oltinsoy» mahallasi aholisi uchun sayyor qabul tashkil etildi. Mazkur qabuldan ko‘zlangan asosiy maqsad — fuqarolarning sud-huquq sohasiga oid murojaatlarini bevosita tinglash, ularga qonunchilik doirasida amaliy va huquqiy tushuntirishlar berishdan iborat bo‘ldi.

Sayyor qabul davomida fuqarolar tomonidan turli masalalar bo‘yicha murojaatlar bildirildi. Xususan, aliment undirish tartibi, sud tomonidan tayinlangan jazoni engilrog’iga almashtirish imkoniyatlari, kadastr hujjatlarini rasmiylashtirish, shuningdek, er uchastkalarini noqonuniy o‘zlashtirishning huquqiy oqibatlari bilan bog’liq masalalar aholini eng ko‘p qiziqtirgan mavzular sifatida qayd etildi.

Murojaatlarni ko‘rib chiqish jarayonida sud raisi tomonidan har bir masalaning qonunchilik asoslari atroflicha tushuntirildi. Ayniqsa, sudga taalluqli masalalarning belgilangan muddatlarda va tegishli sud instantsiyalarida ko‘rib chiqilishi zarurligi, shuningdek, murojaatlar bo‘yicha sud muhokamasiga aralashish mumkin emasligi yuzasidan fuqarolarga aniq huquqiy izohlar berildi.

Shuningdek, sayyor qabul davomida fuqarolar murojaatlarini ko‘rib chiqishning huquqiy tartibi, sud ishlarini yuritishda qonuniylik va xolislik tamoyillariga qat’iy amal qilinishi, shuningdek, korruptsiyaviy jinoyatlarning oldini olish, ularga nisbatan murosasiz munosabatni shakllantirish masalalari bo‘yicha ham huquqiy targ’ibot ishlari olib borildi.

Bunday sayyor qabullar aholining huquqiy ongi va madaniyatini oshirish, sud organlari faoliyatining ochiqligi va shaffofligini ta’minlash, shuningdek, fuqarolarning sudlarga bo‘lgan ishonchini yanada mustahkamlashga xizmat qiladi.

YOLG’ON XABARLAR ORTIDAGI JAVOBGARLIK: QONUN NIMANI TALAB QILADI?  

Shimoli-g’arbiy harbiy okrugiga qarashli harbiy qismda internet va ijtimoiy tarmoqlarda milliy armiyamiz haqida tarqatilayotgan yolg’on, isbotlanmagan va bo‘hton ko‘rinishdagi axborotlarning oldini olish, shuningdek, harbiy xizmatchilarning huquqiy bilimlarini oshirishga qaratilgan targ’ibot-tadbir uchrashuvi bo‘lib o‘tdi.

O‘zbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi huzuridagi Jamoatchilik kengashi Qoraqalpog’iston Respublikasi hududiy bo‘linmasi tomonidan O‘zbekiston Jurnalistlar uyushmasi Qoraqalpog’iston bo‘limi bilan hamkorlikda tashkil etilgan tadbirga jinoyat ishlari bo‘yicha Nukus shahar sudi sudyasi Azamat Shinibekov ham ishtirok etib, mutaxassislar ijtimoiy tarmoqlar orqali asossiz va bo‘hton axborot tarqatishning salbiy oqibatlari, shuningdek, bunday harakatlar uchun qonunchilikda belgilangan javobgarlik choralari haqida atroflicha so‘z yuritdi.

Ta’kidlanganidek, bugungi kunda axborot texnologiyalari jamiyat hayotining ajralmas qismiga aylangan. Internet va ijtimoiy tarmoqlar orqali axborot olish imkoniyatlari kengaygan bir paytda, afsuski, yolg’on va asossiz xabarlar ham tez sur’atlarda tarqalmoqda. Bunday axborotlar nafaqat ayrim shaxslar obro‘-e’tiboriga, balki ijtimoiy barqarorlikka ham jiddiy tahdid solishi mumkin.

Jinoyat ishlari bo‘yicha Nukus shahar sudi sudyasi Azamat Shinibekov o‘z chiqishida internetda asossiz axborot tarqatish faqat axloqiy muammo emas, balki qonunbuzarlik, ayrim hollarda esa jinoyat sifatida baholanishini ta’kidladi. Xususan, O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining tegishli normalarida yolg’on axborot tarqatish, haqorat qilish va kiberhujumlar uchun javobgarlik belgilangani qayd etildi.

Shuningdek, kiberjinoyatlarga qarshi kurashishda sud organlarining roli alohida ekani ta’kidlandi. Sudlar faqat jazo choralarini qo‘llash bilan cheklanmay, aholini huquqiy ongini oshirish, kiberxavfsizlik sohasida ogohlikni kuchaytirishga ham xizmat qilishi alohida ta’kidlandi.

Sud amaliyotidagi misollar asosida yolg’on axborot tarqatish orqali shaxslar va tashkilotlarga katta ma’naviy hamda moddiy zarar etkazilayotgani ko‘rsatib o‘tildi. Shu bois, har bir internet foydalanuvchisi tarqatayotgan axborotining haqqoniyligiga mas’uliyat bilan yondashishi, qonun doirasida harakat qilishi lozimligi ta’kidlandi.

Alohida qayd etilganidek, milliy armiyamiz haqida isbotlanmagan va bo‘hton axborotlarni tarqatish davlat va jamiyat xavfsizligiga jiddiy tahdid solishi, harbiy barqarorlikka salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Shu sababli, axborot tarqatish bilan bog’liq noqonuniy harakatlar O‘zbekiston qonunchiligida jinoyat sifatida belgilangan.

Tadbir yakunida ishtirokchilar o‘zlarini qiziqtirgan savollariga mutaxassislardan atroflicha javob oldilar.

QONUNNI TO‘G’RI QO‘LLASH — ADOLAT KAFOLATI

Jinoyat ishlari bo‘yicha Xo‘jayli tumani sudi raisi S.Davletmuratov boshchiligida tuman prokuraturasi, ichki ishlar bo‘limi hamda sohaviy mutasaddi organlar vakillari ishtirokida amaliy seminar o‘tkazildi.

Mazkur seminarning asosiy maqsadi jinoyat ishlari bo‘yicha tergov sifatini yanada oshirish, tergov va sud jarayonlarida amaldagi qonunchilik normalarini to‘g’ri, aniq va izchil qo‘llash, shuningdek, shaxslarning huquq va qonuniy manfaatlarini ishonchli himoya qilishdan iborat bo‘ldi. Shu bilan birga, har qanday qonunbuzilish holatlarining oldini olish, protsessual kamchiliklarga yo‘l qo‘ymaslik hamda huquqni qo‘llash amaliyotida yagona yondashuvni shakllantirish masalalariga alohida e’tibor qaratildi.

Seminar davomida jinoyat ishlarini tergov qilish va sudda ko‘rib chiqish jarayonlarida uchrayotgan ayrim muammoli jihatlar, amaliyotda kuzatilayotgan xato va kamchiliklar muhokama qilinib, ularni bartaraf etish bo‘yicha aniq taklif va tavsiyalar bildirildi. Shuningdek, qonun hujjatlariga kiritilayotgan o‘zgartish va qo‘shimchalarning mazmun-mohiyati soha xodimlariga atroflicha tushuntirildi.

Xususan, O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining 2025 yil 24 noyabrda qabul qilingan “O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining 2006 yil 3 fevraldagi «Sudlar tomonidan jinoyat uchun jazo tayinlash amaliyoti to‘g’risida»gi 1-sonli qaroriga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish haqida”gi Qarorining asosiy jihatlari batafsil sharhlandi. Mazkur qaror jazo tayinlash amaliyotida adolat, qonuniylik va insonparvarlik tamoyillarini yanada mustahkamlashga qaratilgani ta’kidlandi.

Seminar yakunida ishtirokchilar o‘rtasida ochiq muloqot o‘tkazilib, amaliyotga doir savollarga mutaxassislar tomonidan batafsil javoblar berildi. Bunday tadbirlar huquqni muhofaza qiluvchi organlar va sudlar o‘rtasida hamkorlikni mustahkamlash, jinoyat ishlarini ko‘rib chiqishda qonun ustuvorligini ta’minlashga xizmat qilishi qayd etildi.

KORRUPTSIYAGA MUROSASIZ MUNOSABAT — USTUVOR VAZIFA

Qorao‘zak tumanida milliy qonunchiligimizdagi yangi o‘zgarishlar va  korruptsiyaga qarshi kurashish masalalariga bag’ishlangan uchrashuv bo‘lib o‘tdi. Tadbirda jinoyat ishlari bo‘yicha Qorao‘zak tumani sudi raisi B.Urumbaev va tergov sudyasi R.Matkurbanov, tuman prokuraturasi,  ichki ishlar hamda adliya bo‘limi rahbarlari ishtirok etdi.

Tadbirda sudyalar tomonidan  O‘zbekiston Respublikasining “Korruptsiyaga qarshi kurashish to‘g’risida”gi Qonunining mazmun-mohiyati atroflicha muhokama qilinib, korruptsiya jamiyat taraqqiyotiga, qonun ustuvorligiga hamda fuqarolarning davlat organlariga bo‘lgan ishonchiga jiddiy tahdid soluvchi salbiy illat ekani alohida ta’kidlandi.

Shuningdek, Prezidentimiz Oliy Majlis va xalqimizga yo‘llagan Murojaatnomasida korruptsiya davlat taraqqiyotiga eng katta tahdid sifatida qayd etilgani eslatib o‘tildi. Unga qarshi kurashish maqsadida 2026 yildan boshlab barcha sohalarda korruptsiyaga qarshi chora-tadbirlarni yanada kuchaytirish, har bir davlat idorasida komplaens va ichki nazorat tizimlarini joriy etish belgilangani ta’kidlandi. Davlat mablag’larining har bir so‘mi uchun shaxsiy javobgarlikni oshirish, qonun oldida barchaning tengligini ta’minlash ustuvor vazifa etib belgilandi.

Mazkur vazifalar ijrosini ta’minlashda sudlar faoliyatiga ham alohida mas’uliyat yuklanishi qayd etildi. Xususan, korruptsiyaga oid jinoyat ishlari bo‘yicha qonun talablarini qat’iy va xolis qo‘llash, jazo tayinlashda adolat va mutanosiblik printsiplariga amal qilish, shuningdek, sud jarayonlarining ochiqligi va shaffofligini ta’minlash orqali jamiyatda qonun ustuvorligiga bo‘lgan ishonchni yanada mustahkamlash muhim ahamiyat kasb etishi ta’kidlandi.

Tadbir davomida O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining 2025 yil 24 noyabrda qabul qilingan 22-sonli qarori ahamiyatiga ham alohida to‘xtalib o‘tildi. Mazkur qaror bilan jinoyat uchun jazo tayinlashda mutanosiblik printsipi, sud amaliyotida yagona yondashuv hamda jazolarni qo‘llashda aniq mezonlar yanada mustahkamlandi. Shuningdek, probatsiya tizimi, majburiy jamoat ishlari, aybga iqrorlik to‘g’risidagi kelishuvlar va ayrim toifadagi shaxslarga nisbatan jazo tayinlash amaliyoti takomillashtirilgani qayd etildi.

Yig’ilish korruptsiyaga qarshi kurashish davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishi ekanini yana bir bor tasdiqladi. Bu borada barcha mutasaddi idoralar qatori sudlar faoliyatining ham hal qiluvchi ahamiyatga ega ekani, qonun ustuvorligini ta’minlash va jamiyatda adolat tamoyillarini qaror toptirishda tizimli va murosasiz yondashuv muhim ekani alohida ta’kidlandi.

MA’MURIY SUDDA BIR KUN: YOSHLAR UCHUN OCHIQ MULOQOT

Qoraqalpog‘iston Respublikasi ma’muriy sudida talaba yoshlar ishtirokida “Ochiq eshiklar kuni” tadbiri tashkil etildi. Mazkur tashabbus yoshlarni sud-huquq tizimi faoliyati bilan yaqindan tanishtirish, sud ishlarini raqamlashtirish orqali inson omilini kamaytirish, shaffoflik va ochiqlikni ta’minlash, shuningdek, sud tizimida korrupsiyaga qarshi kurashishga qaratilgan islohotlarni keng jamoatchilikka yetkazish maqsadida o‘tkazildi.

Tadbir davomida sudyalar tomonidan ma’muriy sudlarning asosiy vazifalari, fuqarolar va yuridik shaxslar huquqlarini himoya qilishdagi o‘rni, shuningdek, sudlarga murojaat qilishda yaratilgan zamonaviy qulayliklar haqida atroflicha ma’lumotlar berildi. Ayniqsa, sud tizimida joriy etilgan interaktiv xizmatlar, elektron murojaatlar, raqamli sud jarayonlarining afzalliklari haqida batafsil tushuntirishlar berildi.

Shuningdek, ishtirokchilar sud zallari, devonxona, arxiv va boshqa xizmat xonalari bilan tanishib, sud ishlarining amalda qanday tashkil etilishiga guvoh bo‘lishdi. Bu esa yoshlarda sud faoliyatiga nisbatan ishonch va xolis munosabatni shakllantirishga xizmat qildi.

Ochiq muloqotlar davomida talabalar uchun interaktiv uyin o‘tkazilib, unda sudyalar tomonidan berilgan  huquqiy savollariga  yoshlar javob berish barobarida, ulardan to‘liq javoblar olish  imkoniyatiga ega bo‘lishdi. Faol ishtirok etgan, bilim va qiziqishi bilan ajralib turgan talabalarga esa ma’naviy-ma’rifiy ahamiyatga ega bo‘lgan turli kitoblar sovg‘a qilindi.

Ushbu “Ochiq eshiklar kuni” tadbiri yoshlarning huquqiy ongi va madaniyatini yuksaltirish, sud tizimi faoliyatiga nisbatan ochiqlik va shaffoflik tamoyillarini mustahkamlashda muhim ahamiyat kasb etdi.