SHAŃARAQ – JÁMIYETTIŃ TIREGI
«Shańaraqqa itibar – ózligimizge itibar.
Shańaraqtı saqlap qalmasaq, biz ózligimizdi joǵaltamız.»
Shavkat Mirziyoev,
Ózbekstan Respublikası Prezidenti
Jámiyettiń tiykarǵı buwını bolǵan shańaraq insan ómirinde eń áhmiyetli sociallıq institutlardan biri bolıp esaplanadı. Shańaraq tek ǵana jeke mútájliklerdi qanaatlandırıwda emes, al jámiyette turaqlılıq, tártip hám ruwxıy qádiriyatlardı saqlawda da sheshiwshi orın iyeleydi. Insan shaxs sıpatında áyne shańaraqta qáliplesedi, oniń dúnyaǵa kózqarası, miynetke múnásibeti, ádep-ikramlılıq hám ruwxiy qádiriyatları usı ortalıqtalıǵında qáliplesedi.
Neke hám shańaraq qatnasıqlarınıń bekkemligi mámlekettiń tek ǵana ekonomikalıq emes, al sociallıq-mádeniy hám ruwxıy rawajlanıwı ushın áhmiyetli tiykar esaplanadı. Sol sebepli shańaraq huqıqı huqıq tarawları arasında ayrıqsha áhmiyetke iye. Sebebi hár bir insan shańaraqqa mútáj, shańaraq bolsa jámiyet rawajlanıwınıń tiykarı.
Mámleketimizde shańaraqtı bekkemlew, jas áwladtı fizikalıq hám ruwxıy salamat etip tárbiyalawǵa ayrıqsha itibar qaratılmaqta. Keyingi jıllarda qabıl etilgen nızamlar, Prezident pármanları hám qararları tiykarında shańaraqlardı qollap-quwatlaw, hayal-qızlar, kóp balalı shańaraqlar, jalǵız ata-analar, mektep oqıwshıları hám studentlerge mámleket tárepinen materiallıq jáne ruwxıy járdem kórsetiw sisteması izbe-iz jolǵa qoyıldı. Bul bolsa salamat áwladtı tárbiyalaw ushın bekkem tiykar jaratpaqta.
Shańaraqlıq qatnasıqlardı huqıqıy tártipke salıwdan tiykarǵı maqset – shańaraqtıń bekkem bolıwın támiyinlew, qatnasıqlardı óz-ara muhabbat, isenim, húrmet hám awızbirshilik tiykarında qurıwdan ibarat. Sonıń menen birge, shańaraq aǵzalarında óz-ara juwapkershilik sezimin qáliplestiriw de nızamshılıqtıń áhmiyetli wazıypalarınan esaplanadı. Erli-zayıplı, ata-ana hám balalar, sonday-aq, basqa da tuwısqanlar arasında nızam menen belgilengen minnetlemelerdi shın kewilden orınlaw shańaraq turaqlılıǵınıń tiykarǵı faktorlarınan biri bolıp esaplanadı.
Ózbekstan Respublikası shańaraq nızamshılıǵına muwapıq, hayal-qızlar hám er adamlar shańaraqlıq qatnasıqlarda teń jeke hám múlklik huqıqlarǵa iye. Olar huqıqlardan teń paydalanıw menen birge, minnetlemelerdi de teń orınlawı lazım. Elimizde hayal-qızlardıń jámietlik turmısta belsene qatnasıwı, olardıń miynetine múnásip haqı tóleniwi, hár qıylı tarawlarda óz qábiletin kórsetiwi nızam menen kepillengen.
Jámiyet hám mámlekettiń shańaraqqa bolǵan ǵamxorlıǵı sociallıq siyasatımızdıń tiykarǵı baǵdarlarınan birine aylanǵan. Bas maqset bolsa xalıqtıń turmıs abadanlıǵın arttırıw, insan máplerin támiyinlewden ibarat. Prezidentimizdiń sózi menen aytqanda, mámleketlik uyımlar xalıqqa xızmet etiwi – ádil hám turaqlı jámiyet qurıwdıń tiykarǵı shártlerinen biri.
Shańaraq bekkem bolsa – jámiyet turaqlı, keleshek bolsa abadan boladı.
Zulfiya BERDIMURATOVA,
Qaraqalpaqstan Respublikası sudınıń sudyası