6Mar Янгиликлар

АДОЛАТ ЙЎЛИДА ЁЗИЛГАН 75 ЙИЛЛИК ИБРАТ

 

Умрлар бор — бир яшагулик. Умрлар бор — мангу яшагулик. Шундай умр эгалари борки, уларнинг ҳаёт йўли фақат шахсий тақдир эмас, балки бир даврнинг маънавий қиёфасига айланади. Ана шундай инсонлардан бири — “Қорақалпоғистонда хизмат кўрсатган юрист”, “Дўстлик” ордени ва “Содиқ хизматлари учун” медали соҳиби, суд фахрийси Парахат Айтниязов бу йил муборак 75 ёшни қарши олди.

 

 

Нукус шаҳрида ўтказилган тантанали анжуман фақат юбилей эмас, балки бир умрлик садоқат, ирода ва адолатга бағишланган ҳаётнинг эътирофи сифатида ўтди. Тадбирда юбилярнинг ҳамкасблари, шогирдлари, кенг жамоатчилик вакиллари жам бўлди. Залда фақат табриклар эмас, самимий ҳурмат, устозга бўлган чексиз эҳтиром ҳукм сурарди.

 

 

Анжуманда Ўзбекистон Судьялар ассоциацияси раиси, Ўзбекистонда хизмат кўрсатган юрист Убайдулла Мингбоевнинг маърузаси ўқиб эшиттирилди. У ўз нутқида Парахат Айтниязовнинг ҳаёт йўлини “тасодифлар эмас, балки аниқ мақсад, мустаҳкам ирода ва адолатга бўлган чуқур ишонч асосида қурилган ибратли йўл” дея таърифлади.

 

 

Дарҳақиқат, юбилярнинг меҳнат фаолияти ҳуқуқшунослик соҳасида алоҳида саҳифаларни ташкил этади. У Нукус шаҳар суди судьясидан тортиб, Қўнғирот туман суди раиси, Қорақалпоғистон Республикаси Адлия вазири ўринбосари, собиқ иттифоқ даврида СССР Адлия вазирлиги катта маслаҳатчиси каби масъул лавозимларда ишлади.

 

 

Мустақилликнинг илк йилларида эса қонунчилик ва ҳуқуқ тартибот қўмитасига раҳбарлик қилиб, янги давлатчилик пойдеворини мустаҳкамлашга муносиб ҳисса қўшди.

 

Кейинчалик унга ишонч билдирилиб, Қорақалпоғистон Республикаси Олий суди раиси лавозими топширилди. Ушбу масканда ўн беш йил давомида одил судловни таъминлаш, қонун устуворлигини қарор топтириш, инсон ҳуқуқ ва эркинликларини ҳимоя қилиш йўлида сабот билан меҳнат қилди.

 

 

Парахат Айтниязов нафақат раҳбар, балки устоз сифатида ҳам юзлаб ёш ҳуқуқшуносларга ҳаёт мактаби бўлди. Бугун унинг шогирдлари турли масъул лавозимларда адолат анъаналарини давом эттиришмоқда. Бу — устоз меҳнатининг энг катта самараси.

 

 

Тадбирда шунингдек, Ўзбекистон Республикаси Олий суди раиси Б.Исламовнинг табриги ҳам ўқиб эшиттирилди. Юбилярнинг жамият ривожига қўшган ҳиссаси, юксак инсонпарварлик фазилатлари алоҳида эътироф этилди.

 

 

Қорақалпоғистон ҳақида сўз кетганда эл қалбида қолган буюк номлар ёдга олинди: Ибройим Юсупов, Муса Ерниязов, Қаллыбек Камалов. Ана шундай эл ардоқлаган инсонлар сафида Парахат Айтниязов номи ҳам муносиб ўрин эгаллаши таъкидланди.

 

 

Бугун у ҳали-ҳамон фаол — Қорақалпоғистон Республикаси Конституциявий назорат қўмитаси раиси сифатида фаолият юритмоқда. Бу ишонч — унинг йиллар давомида орттирган тажрибаси ва юксак обрўсининг ёрқин далилидир.

 

 

Тантана якунида устознинг ҳаёт йўли ибрат сифатида тилга олинди. У ҳақда “Бу одам ҳудди чинордек — илдизлари чуқур, сояси кенг” дея таъриф берилди.

 

Дарҳақиқат, айрим инсонлар борки, уларнинг умри йиллар билан эмас, эзгу амаллар билан ўлчанади. Парахат Айтниязов ана шундай мангу яшагулик умр соҳибларидан.

 

 

75 ёш — бу фақат бир сана эмас, балки адолатга бағишланган умрнинг яна бир нурли манзили. Илдизлари чуқур, сояси кенг чинордек бу ҳаёт йўли ҳали кўпларга паноҳ, унинг бой тажрибаси эса ёш ҳуқуқшунослар учун йўлчи юлдуз бўлиб хизмат қилишда давом этади. Чунки ҳақиқий устознинг умри йиллар билан эмас, тарбиялаган шогирдлари, қолдирган анъаналари ва жамиятда қолдирган изи билан ўлчанади. Парахат Айтниязов мана шундай инсонлардан – нафақат адолатга хизмат қилган арбоб, балки бутун бир ҳуқуқшунослик мактабини яратган устоз сифатида эл ҳурматида азиз ва қадрли.

 

4Mar Янгиликлар

ЗЎРАВОНЛИККА ҚАРШИ ҲУҚУҚИЙ КАФОЛАТЛАР КУЧАЙТИРИЛДИ

 

Оила — жамиятнинг таянчи. Унинг мустаҳкамлиги эса нафақат маънавий қадриятлар, балки аниқ ҳуқуқий кафолатлар билан ҳам таъминланади. Сўнгги йилларда мамлакатимизда оила институтини мустаҳкамлаш, хотин-қизларнинг ҳуқуқ ва манфаатларини ишончли ҳимоя қилишга қаратилган изчил ислоҳотлар амалга оширилмоқда.

 

Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 76-моддасида оила жамиятнинг асосий бўғини экани, у жамият ва давлат ҳимоясида бўлиши қатъий белгилаб қўйилган. Шунингдек, 58-моддага мувофиқ, хотин-қизлар ва эркаклар тенг ҳуқуқли бўлиб, давлат уларга жамият ва давлат бошқарувида ҳамда ижтимоий ҳаётнинг барча соҳаларида тенг имкониятлар яратишни кафолатлайди.

 

Бугунги кунда оилаларда соғлом маънавий муҳитни шакллантириш, уларнинг фаровонлигини ошириш ва хотин-қизларнинг жамиятдаги фаоллигини кучайтириш бўйича мустаҳкам ҳуқуқий пойдевор яратилди. Шу билан бирга, оилавий (маиший) зўравонликдан жабрланган шахсларнинг ҳуқуқларини янада самарали ҳимоя қилиш зарурати долзарб вазифа сифатида кун тартибига чиқди.

 

Ана шу эҳтиёждан келиб чиқиб, 2025 йил 9 апрелда қабул қилинган «Оила ва хотин-қизларни қўллаб-қувватлаш тизими такомиллаштирилиши муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига қўшимча ва ўзгартиришлар киритиш тўғрисида» Ўзбекистон Республикасининг 1053-сонли Қонуни билан қатор муҳим янгиликлар жорий этилди. Унга кўра, Оила кодексининг 40-моддаси янги қоида билан тўлдирилди: эндиликда суд оилавий (маиший) зўравонликдан жабрланган шахс талаб қилган тақдирда ярашиш учун муддат белгиламайди.

 

Бу норма амалиётда жуда муҳим аҳамиятга эга. Чунки аввал айрим ҳолатларда ярашиш муддати тайинланиши жабрланган шахс хавфсизлигига салбий таъсир кўрсатиши мумкин эди. Янги тартиб эса биринчи навбатда инсон хавфсизлигини устувор қўяди.

 

Қонун билан Уй-жой кодексига ҳам муҳим қўшимча киритилди. Энди уй-жойдан фойдаланишга оид низолар кўрилганда суд тарафлар келишувига асосан мулкдор зиммасига мажбурий киритилаётган шахсни тенг шароитли бошқа уй-жой билан таъминлаш ёки ижара ҳақини тўлаш мажбуриятини юклаши мумкин. Бу норма айниқса низоли ҳолатларда ижтимоий адолатни таъминлашга хизмат қилади.

 

Мазкур ўзгартишлар суд амалиётида бир хил қўлланилишини таъминлаш мақсадида Олий суд Пленумининг 2025 йил 23 июндаги 15-сон қарори билан тегишли қарорлар ҳам янгиланди. Хусусан, никоҳдан ажратиш ишларини кўриш тартибига оид қоидалар қайта кўриб чиқилиб, зўравонликдан жабрланган шахс манфаатларини устувор ҳимоя қилиш механизмлари аниқ белгилаб берилди.

 

Шу билан бирга, судларга оилавий (маиший) зўравонлик ҳолатларини баҳолашда Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекснинг 59²-моддаси ва Жиноят кодексининг 126¹-моддаси талабларидан келиб чиқиш зарурлиги алоҳида кўрсатиб ўтилди.

 

Умуман олганда, қонунчиликка киритилган мазкур ўзгартиш ва қўшимчалар оилавий зўравонликдан жабрланган шахсларнинг ҳуқуқий ҳимоясини янада кучайтиришга, хотин-қизларнинг жамиятдаги фаоллигини оширишга ҳамда оила институтини мустаҳкамлашга хизмат қилади. Бу эса мамлакатимизда инсон қадрини улуғлаш тамойили изчил таъминланаётганининг яна бир амалий ифодасидир.

 

 

Еркин ЎТЕНИЯЗОВ,

Қорақалпоғистон Республикаси суди фуқаролик ишлари бўйича судьяси

27Fev Янгиликлар

СУД ТИЗИМИДА КОРРУПЦИЯГА ҚАРШИ КУРАШ

 

Ўзбекистонда коррупцияга қарши кураш давлат сиёсатининг устувор йўналишларидан бирига айланди. Давлат раҳбари Шавкат Мирзиёев фаолиятининг илк кунлариданоқ бу иллатга қарши муросасиз курашиш, ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш ҳамда давлат органлари фаолиятида очиқлик ва шаффофликни таъминлашни устувор вазифа сифатида белгилаб берди.

 

Бу борадаги муҳим ҳуқуқий асослардан бири — «Коррупцияга қарши курашиш тўғрисида»ги Қонуннинг қабул қилиниши бўлди. Мазкур ҳужжат коррупция тушунчасига аниқ таъриф бериб, унга қарши тизимли курашнинг мустаҳкам пойдеворини яратди. Қонунга кўра, шахснинг ўз хизмат мавқеидан шахсий ёки бошқалар манфаати йўлида қонунга хилоф равишда моддий ёки номоддий наф олиши коррупция сифатида баҳоланади. Оддий тил билан айтганда, бу — пора олиш-бериш, таниш-билишчилик ва лавозимдан шахсий манфаат йўлида фойдаланиш ҳолатларидир.

 

Сўнгги йилларда суд тизимида коррупциянинг олдини олиш ва унга қарши курашиш борасида изчил ва комплекс чора-тадбирлар амалга оширилмоқда. Хусусан, Олий суд раиси Б.Исломов раҳбарлигида судлар фаолиятида очиқликни кучайтириш, мурожаатлар билан ишлаш тизимини такомиллаштириш ва жамоатчилик назоратини кенгайтиришга алоҳида эътибор қаратилмоқда.

 

Бугунги кунда фуқаролар учун суд тизимида коррупция ҳолатларига дуч келган тақдирда тезкор мурожаат қилиш имкониятлари яратилган. Ишонч телефони, Telegram-бот ва расмий веб-сайт орқали мурожаат юбориш мумкин. Энг муҳими, мурожаат қилган шахснинг шахси сир сақланиши ҳамда мурожаат белгиланган тартибда кўриб чиқилиши қонун билан кафолатланган.

 

Суд тизимида ҳалоллик муҳитини мустаҳкамлаш мақсадида Олий суд Президиумининг қарори билан пора таклиф этилгани ҳақида хабар бериш ва уни кўриб чиқиш тартиби ҳам жорий этилди. Бу эса судьялар ва суд ходимлари фаолиятида очиқлик стандартларини янада кучайтиришга хизмат қилмоқда.

 

2024 йил 27 декабрда қабул қилинган «Судларда коррупцияга қарши курашиш тизимини янада жадаллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги буйруқ эса соҳада янги босқични бошлаб берди. Ушбу ҳужжат билан коррупцияга қарши сиёсат, манфаатлар тўқнашувини бошқариш, хавф-хатарларни баҳолаш, давлат харидлари шаффофлигини таъминлаш ва мурожаатларни қабул қилиш тартибини қамраб олган қатор муҳим ички ҳужжатлар тасдиқланди.

 

Шунингдек, судьялар ва суд ходимларининг ҳуқуқий онги ва масъулиятини ошириш мақсадида коррупцияга қарши курашиш бўйича махсус ўқув дастурлари йўлга қўйилган. Амалда турли мавзуларда маъруза ва семинарлар мунтазам ўтказиб келинмоқда.

 

Қисқаси, суд тизимида коррупцияга қарши курашиш фақат жазо чоралари билан чекланиб қолмаяпти. Бугун бу жараён профилактика, очиқлик, рақамлаштириш ва институционал назорат механизмлари орқали комплекс тарзда йўлга қўйилган. Бу эса, ўз навбатида, одил судловга бўлган ишончни мустаҳкамлашга хизмат қилмоқда.

 

Жанат АЙМАГАНБЕТОВА,
Қорақалпоғистон Республикаси  маъмурий суди судьяси

25Fev Янгиликлар

ҚАРЗНИ УНДИРИШ ҲАҚИДА СУДГА МУРОЖААТ ҚИЛИШ ТАРТИБИ  

 

Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг 732-моддасида белгиланганидек, қарз шартномаси бўйича бир тараф — қарз берувчи иккинчи тарафга, яъни қарз олувчига пул ёки турга хос аломатлари билан белгиланган бошқа ашёларни мулк қилиб беради. Қарз олувчи эса, қарз берувчига бир йўла ёки бўлиб-бўлиб, ўшанча суммадаги пулни ё қарзга олинган ашёларнинг хили, сифати ва миқдорига баравар ашёларни ёхуд қарз суммасини қайтариб бериш мажбуриятини олади.

 

Қарз шартномаси шартига кўра, қийматга эга олинган нарса шартномада кўрсатилган вақтда қайтарилиши лозим. Борди-ю, қайтариш муддати шартномада кўрсатилмаган бўлса, қарз қарзни берувчи талаб қилган вақтда қайтарилиши керак.

 

Қарз шартномасининг бошқа шартномалардан фарқланадиган, юридик аҳамиятга эга ўзига хос хусусиятлари мавжуд.

 

Хусусан, қарз шартномаси реал бўлиб, унинг маъноси шундаки, шартнома нарса, пул ёки ашёни қарз берувчи қарз олувчига топшириш пайтидан вужудга келади ва худди шу вақтдан шартнома тузилган ҳисобланади. Қарз шартномаси бир томонлама шартнома ҳисобланиб, бир тараф — қарз берувчи қарз бериш ҳуқуқига эга бўлса, иккинчи томонда қарз нарсасини қайтариш мажбурияти вужудга келади. Шартномага кўра, қарздор олган мулкдан фойдаланиб, уни бошқариш ҳуқуқи берилганлиги туфайли мулкнинг вақтинчалик эгаси ҳисобланади. Қарз шартномаси аксарият ҳолларда текинга тузилади. Қонун ёки шартномада назарда тутилган ҳолларда фоизлар олишга йўл қўйилади. Фуқаролар ўртасида қарз суммаси энг кам иш ҳақининг ўн бараваридан ортиқ бўлса, шартнома оддий ёзма шаклда тузилиши шарт. Шартномадаги тарафлардан бири юридик шахс бўлганида эса, суммасидан қатъи назар қарз шартномаси ёзма шаклда тузилиши керак.

 

Агар қарз олувчининг тилхати ёки унга қарз берувчи томонидан муайян сумма ёхуд муайян миқдордаги ашёлар топширилганини тасдиқлайдиган бошқа ҳужжатлар мавжуд бўлса, қарз шартномаси ёзма шаклда тузилган ҳисобланади. Борди-ю, қарз мажбурияти қарз олувчи томонидан вексель, облигация ёки қарз суммасини ва қарз берувчининг уни ундириб олиш ҳуқуқини белгилайдиган бошқа қимматли қоғоз билан тасдиқланган бўлса, бундай ҳолда қарз шартномасининг ёзма шаклига риоя қилинган ҳисобланади.

 

Қарз берувчи қарзни вақтида қайтариб ололмаганида фуқаролик ишлари бўйича судга мурожаат қилиш ҳуқуқи мавжуд.

 

Қарзни ундириш ҳақида судга агар нотарила тасдиқланган низосиз талаб бўлса суд буйруғини бериш тўғрисида ариза билан ёки даъво ариза шаклида фуқаролик ишлари бўйича туманлараро, туман (шаҳар) судларига мурожаат қилинади.

 

Судга ариза берилганда даъво баҳосининг (қарз суммаси) 4 фоизи миқдорида давлат божи ундирилади. Агар қарз шартномаси бўйича тарафлар юридик шахслар бўлса, давлат божи даъво баҳосининг 2 фоизи миқдорида ундирилади.

 

Даъво аризада (аризада) суднинг номи, даъвогар (аризачи) ва жавобгар (қарздор) Ф.И.Ш ва яшаш манзиллари, боғланиш маълумотлари, реквизитлари (агар мавжуд бўлса), даъво асоси ва суммаси ҳамда талаб кўрсатилади ва даъвогар (аризачи) ёки унинг вакили томонидан имзоланади.

 

Даъво ариза (ариза)га унинг нусхаси, даъво талабларини тасдиқловчи ҳүужжатлар, яъни қарз шартномаси ёки унга тенглаштирилган ёзма ҳужжатлар асл нусхаси, давлат божи ва почта харажати тўлангани тўғрисида ҳүжжатлар ва бошқа ҳужжатлар илова қилинади.

 

Қорақалпоғистон Республикаси фуқаролик ишлари бўйича биринчи инстанция судлари томонидан 2025 йил давомида қарзни ундириш билан боғлик жами 1188 фуқаролик иши кўриб тамомланган, шундан 1030 даъво ариза қаноатлантирилган, 48 таси рад этилган, 13 та иш иш юритишдан тугатилган, 97 та ариза кўрмасдан қолдирилган.

 

Шу ўринда суд амалиётидан бир мисол, даъвогар Х.Ахмедов судга даъво ариза билан мурожаат қилиб, жавобгар Н.Кобейсиновдан 15.000.000 сўм қарз пулини ундириб беришни сўраган.

 

Суд ҳал қилув қарори билан даъво ариза қаноатлантирилиб, жавобгар Н.Кобейсиновдан даъвогар Х.Ахмедовнинг фойдасига 15.000.000 сўм қарз пули ва суд харажатлари ундирилган.

 

Чунки, даъвогар Х.Ахмедов 2025 йили май ойида жавобгар Н.Кобейсиновга қайтариб бериш шарти билан қарзга 15.000.000 сўм берган. Бу ҳақида жавобгар Н.Кобейсинов тил хат ёзиб берган лекин қарз пулни даъвогар талаб қилган пайтдан буён қайтармаган.

 

Суд мажлисларида Н.Кобейсинов даъво талабини тан олиб, даъвогар Х.Ахмедовдан қарз олганлигини, лекин ҳозирги кунда моддий аҳволи туфайли қайтара олмаётганлигини билдирган.

 

Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг 732, 733, 735-моддаларига кўра,  қарз шартномаси бўйича бир тараф (қарз берувчи) иккинчи тарафга (қарз олувчига) пул ёки турга хос аломатлари билан белгиланган бошқа ашёларни мулк қилиб беради, қарз олувчи эса қарз берувчига бир йўла ёки бўлиб-бўлиб, ўшанча суммадаги пулни ёки қарзга олинган ашёларнинг хили, сифати ва миқдорига баравар ашёларни (қарз суммасини) қайтариб бериш мажбуриятини олади. Қарз шартномаси пул ёки ашёлар топширилган пайтдан бошлаб тузилган ҳисобланади. Фуқаролар ўртасида қарз шартномаси, агар бу қарзнинг суммаси энг кам иш ҳақининг ўн бараваридан ортиқ бўлса, оддий ёзма шаклда тузилиши шарт, шартномадаги тарафлардан бири юридик шахс бўлганида эса суммасидан қатъи назар, ёзма шаклда тузилиши шарт. Қарз шартномасининг ёзма шаклига риоя қилмаслик ушбу Кодекснинг 109-моддасида назарда тутилган оқибатларга олиб келади. Агар қарз олувчининг тилхати ёки унга қарз берувчи томонидан муайян сумма ёки муайян миқдордаги ашёлар топширилганлигини тасдиқлайдиган бошқа ҳужжат мавжуд бўлса, қарз шартномаси ёзма шаклда тузилган ҳисобланади.

 

Амалдаги Фуқаролик кодекси 735-моддасининг 1 ва 2-қисмларига кўра, қарз олувчи олинган қарз суммасини қарз шартномасида назарда тутилган муддатда ва тартибда қарз берувчига қайтариши шарт. Агар қарз суммасини қайтариш муддати шартномада белгиланган бўлмаса, қарз олувчи уни қарз берувчи қарзни қайтариш ҳақида талаб қўйган кундан бошлаб ўттиз кун мобайнида қайтариши керак.

 

Ушбу қонун талабларига асосан суд, даъвогар Х.Ахмедовнинг даъво аризасини қаноатлантириш ҳақида хулосага келган.

 

 

 

 Саодат КАИПНАЗАРОВА,

Қорақалпоғистон Республикаси судининг судьяси                           

12Fev Янгиликлар

САЙЁР СУД — ЖИНОЯТГА ЖАЗО, ЖАМОАТЧИЛИККА ҲУҚУҚИЙ САБОҚ

 

Чимбой тумани Адлия бўлими биносида Жиноят ишлари бўйича Чимбой туман судининг раиси А.Успанов раислигида очиқ сайёр суд мажлиси ўтказилди.

 

Сайёр суд мажлисида Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексининг 248-моддаси 1-қисмида назарда тутилган жиноятни содир этганликда айбланган П.Д. ва И.Б., шунингдек, Жиноят кодексининг 238-моддаси 3-қисми “б” банди ва бошқа моддаларида назарда тутилган жиноятларда айбланган А.А.га нисбатан жиноят ишлари кўриб чиқилди.

 

Суд муҳокамаси давомида П.Д. ва И.Б. ўз айбларини тўлиқ тан олиб, қилмишларидан пушаймон эканликларини билдирдилар. Суд ҳукмига кўра, улар Жиноят кодексининг 248-моддаси 1-қисмида назарда тутилган жиноятни содир этганликда айбдор деб топилиб, ушбу модда санкцияси доирасида жарима жазоси тайинланди.

 

Шунингдек, А.А. ҳам ўз айбига тўлиқ иқрор бўлиб, етказилган моддий зарар тўлиқ қопланганини маълум қилди. Суд томонидан у Жиноят кодексининг 238-моддаси 3-қисми “б” банди ва бошқа моддаларида назарда тутилган жиноятларни содир этганликда айбли деб топилиб, 3 йил 7 ой муддатга озодликни чеклаш жазоси тайинланди.

 

Суд мажлиси якунида суд раиси томонидан мамлакатимизда суд-ҳуқуқ соҳасида амалга оширилаётган ислоҳотлар, шу жумладан, Ўзбекистон Республикаси Президентининг суд тизимига оид яқинда қабул қилинган фармонлари мазмун-моҳияти юзасидан ҳуқуқий тушунтиришлар берилди.

 

Сайёр суд мажлислари нафақат жиноят ишларини кўриб чиқиш, балки аҳоли ўртасида ҳуқуқий маданиятни оширишга ҳам хизмат қилаётгани таъкидланди.

12Fev Янгиликлар

ПЛЕНУМ ҚАРОРИ – ЯГОНА СУД АМАЛИЁТИ КАФОЛАТИ

Нукус туман суди биносида Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг 2025 йил 24 ноябрдаги “Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг 2006 йил 3 февралдаги «Судлар томонидан жиноят учун жазо тайинлаш амалиёти тўғрисида»ги 1-сонли қарорига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш ҳақида”ги қарори мазмун-моҳиятини ўрганишга бағишланган ўқув-семинар бўлиб ўтди.

 

Мазкур тадбирдан кўзланган асосий мақсад — жиноят ишлари бўйича судларда жазо тайинлаш амалиётини янада такомиллаштириш, қонун нормаларини тўғри ва бир хилда қўллашни таъминлаш, шунингдек, Пленум қарорига киритилган ўзгартириш ва қўшимчаларнинг мазмун-моҳиятини судьялар ва ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар ходимларига етказишдан иборат бўлди.

 

Семинарда жиноят ишлари бўйича Нукус тумани судининг раиси Г.Бисенова, тергов судьяси Г.Утепбергенова, шунингдек ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлари вакиллари иштирок этдилар.

 

Тадбир давомида Пленум қарорига киритилган янгиликлар, хусусан жазо тайинлашда жиноятнинг оғирлик даражаси, шахснинг айбдорлик шакли, содир этилган қилмишнинг ижтимоий хавфлилик даражаси, енгиллаштирувчи ва оғирлаштирувчи ҳолатларни инобатга олиш масалалари юзасидан атрофлича фикр алмашилди. Шунингдек, суд амалиётида учраётган айрим муаммоли жиҳатлар таҳлил қилиниб, ягона ҳуқуқий ёндашувни шакллантириш зарурлиги таъкидланди.

 

Иштирокчилар томонидан жиноят учун жазо тайинлашда адолат, қонунийлик ва инсонпарварлик тамойилларига қатъий риоя этиш муҳим экани алоҳида қайд этилди. Янги ўзгартириш ва қўшимчалар суд амалиётида жазоларнинг мутаносиблигини таъминлаш, шахснинг ҳуқуқ ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш ҳамда одил судлов сифатини оширишга хизмат қилиши таъкидланди.

 

Семинар якунида таъкидланганидек, бундай мулоқот ва ўзаро тажриба алмашувлар суд амалиётини такомиллаштириш, адолат ва қонунийлик тамойилларини мустаҳкамлаш ҳамда ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар фаолияти самарадорлигини оширишда муҳим аҳамиятга эга.