Ижтимоий тармоқларда тарқалган мурожаат юзасидан
Ижтимоий тармоқларда фуқаро Жуманиязова Акилжан Азатовнанинг психиатрия стационарига ғайриихтиёрий тартибда ётқизилгани юзасидан турли мазмундаги мурожаатлар тарқалмоқда. Мазкур ҳолат бўйича жамоатчиликни холис ва ишончли ахборот билан таъминлаш мақсадида қуйидагилар маълум қилинади.
Фуқаролик ишлари бўйича Нукус туманлараро судига 1-сонли Республика руҳий ва неврологик диспансери томонидан А.Жуманиязовани мажбурий тарзда психиатрия стационарига ётқизиш ҳақида ариза киритилган.
Фуқаролик ишлари бўйича Нукус туманлараро судининг 2024 йил 24 апрелдаги ҳал қилув қарори билан ариза қаноатлантирилиб, А.Жуманиязовани 1-сонли Республика руҳий ва неврологик диспансери психиатрия стационарига ғайриихтиёрий тартибда ётқизиш белгиланган.
Мазкур ҳал қилув қарори Қорақалпоғистон Республикаси судининг фуқаролик ишлари бўйича судлов ҳайъати апелляция инстанциясининг 2024 йил 30 майдаги ажрими билан ўзгаришсиз қолдирилган.
Шунингдек, Қорақалпоғистон Республикаси судининг фуқаролик ишлари бўйича судлов ҳайъати тафтиш инстанциясининг 2024 йил 10 июлдаги ажрими билан ҳам суд ҳужжатлари ўзгаришсиз қолдирилган.
Кейинчалик, Олий суд судьясининг 2025 йил 18 июндаги ажрими билан А.Жуманиязова томонидан берилган тафтиш тартибидаги шикоятни Олий суднинг фуқаролик ишлари бўйича судлов ҳайъатида кўриб чиқиш учун ўтказиш рад этилган.
Шунингдек, мазкур ажримни бекор қилиш ҳақида берилган мурожаат Олий суд раиси биринчи ўринбосари томонидан ўрганилиб, 2026 йил 9 январда уни қаноатлантириш рад этилган.
Иш материалларига кўра, А.Жуманиязова 2024 йил 28 март куни 1-сонли Республика руҳий ва неврологик диспансерига олиб келинган ҳамда унинг руҳий ҳолати шифокор-психиатрлардан иборат комиссия томонидан текширилган.
Комиссия хулосасига кўра, унда «Васвасали бузилиш» ташхиси аниқланиб, стационар шароитида даволанишга муҳтожлиги белгиланган.
Бироқ А.Жуманиязова ихтиёрий равишда даволанишга розилик бермагани сабабли диспансер томонидан судга тегишли ариза киритилган.
Суд ишни кўриб чиқишда «Психиатрия ёрдами тўғрисида»ги Қонуннинг 30 ва 31-моддалари талабларига амал қилган.
Хусусан, мазкур Қонуннинг 31-моддаси биринчи қисмига мувофиқ, шахсни ғайриихтиёрий тартибда психиатрия стационарига ётқизиш суд қарори асосида амалга оширилади.
Шунингдек, 30-модданинг биринчи қисмига кўра, психиатрия стационарига ётқизиш учун шахсда руҳий ҳолат бузилиши мавжудлиги ҳамда шифокор-психиатрнинг стационар шароитида текширув ёки даволаниш зарурлиги ҳақидаги қарори ёки суд қарори асос бўлади.
Бундан ташқари, Фуқаролик процессуал кодексининг 317-моддаси иккинчи қисми талабларига мувофиқ, бундай тоифадаги ишлар бўйича судга киритилган аризага шифокор-психиатрлар комиссиясининг шахснинг психиатрия стационарида даволаниши зарурлиги ҳақидаги асослантирилган хулоса илова қилиниши шарт.
Иш ҳужжатларида мавжуд бўлган шифокор-психиатрлар комиссиясининг 2024 йил 1 апрелдаги 42/1-сонли хулосаси билан А.Жуманиязованинг руҳий ҳолати ўзгаргани ва стационар даволанишга муҳтожлиги тасдиқланган.
А.Жуманиязова ўз шикоятларида руҳий касал эмаслиги, уни қалбаки ҳужжатлар асосида диспансерга жойлаштириш учун судга мурожаат қилингани ҳамда гувоҳлар томонидан сохта тилхатлар берилганини важ сифатида келтирган.
Мазкур важлар қуйи инстанция судлари томонидан тўлиқ ўрганилиб, уларга ҳуқуқий баҳо берилган.
Шу муносабат билан Олий суд судьяси Фуқаролик процессуал кодексининг 419¹⁵-моддаси иккинчи қисми 3-банди талабларини қўллаб, қуйи судлар иш учун аҳамиятга эга барча ҳолатларни тўлиқ ва тўғри аниқлагани, далилларга ҳуқуқий баҳо бергани ҳамда моддий ва процессуал ҳуқуқ нормаларини тўғри қўллаганини инобатга олган ҳолда, тафтиш шикоятини Олий суднинг фуқаролик ишлари бўйича судлов ҳайъатида кўриб чиқиш учун ўтказишни рад этган.
Қорақалпоғистон Республикаси судининг матбуот хизмати