<\/p>\n
Oila \u2014 jamiyatning tayanchi. Uning mustahkamligi esa nafaqat ma’naviy qadriyatlar, balki aniq huquqiy kafolatlar bilan ham ta’minlanadi. So\u2018nggi yillarda mamlakatimizda oila institutini mustahkamlash, xotin-qizlarning huquq va manfaatlarini ishonchli himoya qilishga qaratilgan izchil islohotlar amalga oshirilmoqda.<\/p>\n
<\/p>\n
O\u2018zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 76-moddasida oila jamiyatning asosiy bo\u2018g’ini ekani, u jamiyat va davlat himoyasida bo\u2018lishi qat\u2019iy belgilab qo\u2018yilgan. Shuningdek, 58-moddaga muvofiq, xotin-qizlar va erkaklar teng huquqli bo\u2018lib, davlat ularga jamiyat va davlat boshqaruvida hamda ijtimoiy hayotning barcha sohalarida teng imkoniyatlar yaratishni kafolatlaydi.<\/p>\n
<\/p>\n
Bugungi kunda oilalarda sog’lom ma’naviy muhitni shakllantirish, ularning farovonligini oshirish va xotin-qizlarning jamiyatdagi faolligini kuchaytirish bo\u2018yicha mustahkam huquqiy poydevor yaratildi. Shu bilan birga, oilaviy (maishiy) zo\u2018ravonlikdan jabrlangan shaxslarning huquqlarini yanada samarali himoya qilish zarurati dolzarb vazifa sifatida kun tartibiga chiqdi.<\/p>\n
<\/p>\n
Ana shu ehtiyojdan kelib chiqib, 2025 yil 9 aprelda qabul qilingan \u00abOila va xotin-qizlarni qo\u2018llab-quvvatlash tizimi takomillashtirilishi munosabati bilan O\u2018zbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga qo\u2018shimcha va o\u2018zgartirishlar kiritish to\u2018g’risida\u00bb O\u2018zbekiston Respublikasining 1053-sonli Qonuni bilan qator muhim yangiliklar joriy etildi. Unga ko\u2018ra, Oila kodeksining 40-moddasi yangi qoida bilan to\u2018ldirildi: endilikda sud oilaviy (maishiy) zo\u2018ravonlikdan jabrlangan shaxs talab qilgan taqdirda yarashish uchun muddat belgilamaydi.<\/p>\n
<\/p>\n
Bu norma amaliyotda juda muhim ahamiyatga ega. Chunki avval ayrim holatlarda yarashish muddati tayinlanishi jabrlangan shaxs xavfsizligiga salbiy ta’sir ko\u2018rsatishi mumkin edi. Yangi tartib esa birinchi navbatda inson xavfsizligini ustuvor qo\u2018yadi.<\/p>\n
<\/p>\n
Qonun bilan Uy-joy kodeksiga ham muhim qo\u2018shimcha kiritildi. Endi uy-joydan foydalanishga oid nizolar ko\u2018rilganda sud taraflar kelishuviga asosan mulkdor zimmasiga majburiy kiritilayotgan shaxsni teng sharoitli boshqa uy-joy bilan ta’minlash yoki ijara haqini to\u2018lash majburiyatini yuklashi mumkin. Bu norma ayniqsa nizoli holatlarda ijtimoiy adolatni ta’minlashga xizmat qiladi.<\/p>\n
<\/p>\n
Mazkur o\u2018zgartishlar sud amaliyotida bir xil qo\u2018llanilishini ta’minlash maqsadida Oliy sud Plenumining 2025 yil 23 iyundagi 15-son qarori bilan tegishli qarorlar ham yangilandi. Xususan, nikohdan ajratish ishlarini ko\u2018rish tartibiga oid qoidalar qayta ko\u2018rib chiqilib, zo\u2018ravonlikdan jabrlangan shaxs manfaatlarini ustuvor himoya qilish mexanizmlari aniq belgilab berildi.<\/p>\n
<\/p>\n
Shu bilan birga, sudlarga oilaviy (maishiy) zo\u2018ravonlik holatlarini baholashda Ma’muriy javobgarlik to\u2018g’risidagi kodeksning 59\u00b2-moddasi va Jinoyat kodeksining 126\u00b9-moddasi talablaridan kelib chiqish zarurligi alohida ko\u2018rsatib o\u2018tildi.<\/p>\n
<\/p>\n
Umuman olganda, qonunchilikka kiritilgan mazkur o\u2018zgartish va qo\u2018shimchalar oilaviy zo\u2018ravonlikdan jabrlangan shaxslarning huquqiy himoyasini yanada kuchaytirishga, xotin-qizlarning jamiyatdagi faolligini oshirishga hamda oila institutini mustahkamlashga xizmat qiladi. Bu esa mamlakatimizda inson qadrini ulug’lash tamoyili izchil ta’minlanayotganining yana bir amaliy ifodasidir.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Erkin O\u2018TENIYAZOV,<\/strong><\/p>\n Qoraqalpog’iston Respublikasi sudi fuqarolik ishlari bo\u2018yicha sudyasi<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Oila \u2014 jamiyatning tayanchi. Uning mustahkamligi esa nafaqat ma’naviy qadriyatlar, balki aniq huquqiy kafolatlar bilan ham ta’minlanadi. So\u2018nggi yillarda mamlakatimizda oila institutini mustahkamlash, xotin-qizlarning huquq va manfaatlarini ishonchli himoya qilishga qaratilgan izchil islohotlar amalga oshirilmoqda. O\u2018zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 76-moddasida oila jamiyatning asosiy bo\u2018g’ini ekani, u jamiyat va davlat himoyasida bo\u2018lishi qat\u2019iy belgilab qo\u2018yilgan. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9967,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[42],"tags":[],"class_list":["post-9966","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yangiliklar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9966","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9966"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9966\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9968,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9966\/revisions\/9968"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9967"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9966"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9966"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9966"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}