{"id":9446,"date":"2025-10-29T16:47:37","date_gmt":"2025-10-29T11:47:37","guid":{"rendered":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/?p=9446"},"modified":"2025-10-30T16:51:06","modified_gmt":"2025-10-30T11:51:06","slug":"bola-huquqi-qonun-himoyasida","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/archives\/9446","title":{"rendered":"BOLA HUQUQI \u2014 QONUN HIMOYASIDA"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bolalik \u2014 bu inson hayotining eng beg\u2018ubor, eng orzuga to\u2018la davri. Har bir bola o\u2018qish, o\u2018ynash, orzu qilish huquqiga ega. Ammo dunyoning ayrim nuqtalarida, afsuski, bolalik mehnat, majburiyat va zo\u2018ravonlik soyasida o\u2018tmoqda. Shu bois bugungi kunda bolalarni majburiy mehnatdan himoya qilish masalasi nafaqat ijtimoiy, balki huquqiy va axloqiy ahamiyat kasb etmoqda.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Yangi O\u2018zbekiston sharoitida bu boradagi islohotlar davlat siyosatining eng muhim yo\u2018nalishlaridan biriga aylandi. Mamlakatimiz bolalar mehnatini tugatish, ularning huquqlarini xalqaro mezonlarda himoya qilish yo\u2018lida sezilarli natijalarga erishdi. Endi bola mehnatkash emas \u2014 kelajagimiz, xalqimiz faxri sifatida e\u2019tirof etiladi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bolalar huquqlarini himoya qilish masalasi jahon hamjamiyati diqqat markazida. 1959-yilda qabul qilingan Bola huquqlari deklaratsiyasi va 1989-yilda tasdiqlangan Bola huquqlari to\u2018g\u2018risidagi BMT Konvensiyasi bugungi kunda eng ko\u2018p ratifikatsiya qilingan xalqaro hujjatlardan biridir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>O\u2018zbekiston ushbu Konvensiyaga 1992-yil 9-dekabrda qo\u2018shilgan va shundan buyon xalqaro majburiyatlariga sodiqligini amalda ko\u2018rsatib kelmoqda. Mamlakatimiz bu borada BMTning Bola huquqlari bo\u2018yicha qo\u2018mitasiga muntazam ravishda hisobotlar taqdim etadi, tavsiyalarni milliy qonunchilikda aks ettiradi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>So\u2018nggi yillarda bola huquq va manfaatlarini ta\u2019minlashga qaratilgan islohotlar yangi bosqichga ko\u2018tarildi. Yangi tahrirdagi Konstitutsiyamizda bola manfaatlari ustuvorligi konstitutsiyaviy tamoyil sifatida mustahkamlandi. Bugungi kunda bu yo\u2018nalishda 50 dan ortiq qonun va qonunosti hujjatlari amalda.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Eng muhim o\u2018zgarishlardan biri \u2014 bolalar mehnatiga chek qo\u2018yilishi. 2017-yildan boshlab O\u2018zbekistonda bolalar mehnatining har qanday shakllariga barham berish davlat siyosatining ustuvor yo\u2018nalishiga aylandi. Majburiy mehnatga qarshi ichki mexanizmlar yaratildi, nazorat tizimi kuchaytirildi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bugun O\u2018zbekiston qonunchiligi bolalar mehnatidan foydalanish yoki ularni majburan ishlatish uchun qat\u2019iy javobgarlikni belgilaydi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ma\u2019muriy va Jinoyat kodekslariga kiritilgan o\u2018zgartishlarga muvofiq, bunday harakatlar uchun ma\u2019muriy hamda jinoiy jazo choralari nazarda tutilgan. Ushbu choralar amalda o\u2018z samarasini berdi: xalqaro tashkilotlar O\u2018zbekistonning bolalar mehnatiga qarshi kurashdagi muvaffaqiyatini e\u2019tirof etmoqda.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>2023-yil 11-aprelda qabul qilingan \u201cXotin-qizlar va bolalar huquqlari, erkinliklari hamda qonuniy manfaatlarini himoya qilish tizimini yanada takomillashtirish to\u2018g\u2018risida\u201dgi qonun bu yo\u2018nalishda muhim qadamlardan biridir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Endilikda voyaga yetmaganlarga nisbatan zo\u2018ravonlik sodir etgan shaxslarga nisbatan jazoni yengillashtirish yoki muddatidan oldin ozod qilish kabi imtiyozlar bekor qilindi, bunday jinoyatlar uchun jazolar og\u2018irlashtirildi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bugungi kunda bola huquqlarini himoya qilish \u2014 nafaqat davlat, balki butun jamiyatning mas\u2019uliyati. Har bir ota-ona, har bir pedagog, har bir fuqaro bola huquqini asrashda o\u2018z hissasini qo\u2018shmog\u2018i lozim.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bola \u2013 bu kelajak. Uning orzulari puch bo\u2018lmasligi, hayoti baxtli va erkin bo\u2018lishi uchun barcha imkoniyatlarni safarbar etish \u2014 Yangi O\u2018zbekistonning eng yuksak maqsadlaridan biridir. Chunki bolalar bizga ishonadi. Ular bizdan himoya, mehr va imkon kutadi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Saodat QAYPNAZAROVA,<\/strong><\/p>\n<p><strong>Qoraqalpog\u2018iston Respublikasi sudi sudyasi<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Bolalik \u2014 bu inson hayotining eng beg\u2018ubor, eng orzuga to\u2018la davri. Har bir bola o\u2018qish, o\u2018ynash, orzu qilish huquqiga ega. Ammo dunyoning ayrim nuqtalarida, afsuski, bolalik mehnat, majburiyat va zo\u2018ravonlik soyasida o\u2018tmoqda. Shu bois bugungi kunda bolalarni majburiy mehnatdan himoya qilish masalasi nafaqat ijtimoiy, balki huquqiy va axloqiy ahamiyat kasb etmoqda. &nbsp; Yangi O\u2018zbekiston [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9448,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[42],"tags":[],"class_list":["post-9446","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yangiliklar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9446","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9446"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9446\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9449,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9446\/revisions\/9449"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9448"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9446"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9446"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9446"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}