{"id":9388,"date":"2025-10-14T16:47:37","date_gmt":"2025-10-14T11:47:37","guid":{"rendered":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/?p=9388"},"modified":"2025-10-16T16:48:57","modified_gmt":"2025-10-16T11:48:57","slug":"ozbekistonda-zoravonlikdan-himoya-qilish-huquq-va-adolat-tamoyili","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/archives\/9388","title":{"rendered":"O\u2018ZBEKISTONDA ZO\u2018RAVONLIKDAN HIMOYA QILISH: HUQUQ VA ADOLAT TAMOYILI"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bugungi kunda jamiyatda zo\u2018ravonlik muammosi nafaqat oila ichida, balki keng ma&#8217;noda ijtimoiy xavfli holat sifatida namoyon bo\u2018lmoqda. O\u2018zbekiston Respublikasi fuqarolarning huquq va erkinliklarini himoya qilishni davlat siyosati darajasiga ko\u2018targan holda, zo\u2018ravonlikning barcha shakllariga qarshi qat\u2019iy choralar ko\u2018rmoqda. Bu yo\u2018nalishda qabul qilinayotgan qonunlar va amaliyotlar xalqaro me\u2019yorlarga mos ravishda takomillashtirilib bormoqda.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>O\u2018zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasida inson qadr-qimmatini himoya qilish, shafqatsiz yoki kamsituvchi muomalaga yo\u2018l qo\u2018ymaslik qat\u2019iy belgilab qo\u2018yilgan. Xususan, 26-moddada hech kim qiynoqqa solinishi yoki zo\u2018ravonlikka duchor etilishi mumkin emasligi, 46-moddada esa erkaklar va ayollar huquqlarining tengligi kafolatlanishi qayd etilgan.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bu qonun normalari \u201cXotin-qizlar va bolalarni zo\u2018ravonlikdan himoya qilish to\u2018g&#8217;risida\u201dgi qonunda o\u2018z amaliy ifodasini topgan. Unda zo\u2018ravonlikning oldini olish, uning qurbonlariga yordam ko\u2018rsatish va javobgarlikni ta&#8217;minlash mexanizmlari aniq belgilangan.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Zamonaviy qonunchilik zo\u2018ravonlik tushunchasini kengaytirdi \u2014 endilikda u faqat jismoniy tahdid bilan cheklanmaydi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Qonunga ko\u2018ra, zo\u2018ravonlik quyidagi turlarga bo\u2018linadi:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Jismoniy zo\u2018ravonlik \u2014 tan jarohati etkazish, urish, tanaga zarar etkazuvchi harakatlar;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Psixologik (ruhiy) zo\u2018ravonlik \u2014 haqorat, tahdid, kamsitish, shantaj yoki muntazam tanqid orqali shaxsni ruhiy jabrga uchratish;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Iqtisodiy zo\u2018ravonlik \u2014 moliyaviy imkoniyatlarni cheklash, shaxsni pul mablag&#8217;larini tasarruf qilishdan mahrum etish;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Jinsiy zo\u2018ravonlik \u2014 shaxsni jinsiy harakatlarga majburlash yoki uning roziligisiz harakatlar sodir etish.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Davlat fuqarolarni himoya qilish uchun qator amaliy vositalarni joriy etgan:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Himoya orderi \u2014 ichki ishlar organlari tomonidan beriladigan, jabrlanuvchini huquqbuzardan himoya qiladigan rasmiy hujjat. U orqali zo\u2018ravon shaxsga jabrlanuvchiga yaqinlashish, bog&#8217;lanish yoki ta&#8217;qib qilish taqiqlanadi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ixtisoslashtirilgan markazlar \u2014 jabrlanuvchilar uchun bepul huquqiy, psixologik va tibbiy yordam ko\u2018rsatadi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ishonch telefoni \u2014 24 soat faoliyat yurituvchi, maxfiylikni kafolatlovchi xizmat orqali har kim yordam so\u2018rashi mumkin.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Sud orqali zararni qoplash \u2014 jabrlanuvchilar moddiy va ma&#8217;naviy zararni undirish uchun sudga murojaat qilib, davlat bojidan ozod etiladi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Shuningdek, qonunchilikda zo\u2018ravonlik holatlariga qarab jinoiy yoki ma&#8217;muriy javobgarlik belgilangan. Bu \u2014 jarima va axloq tuzatish ishlaridan tortib, ozodlikdan mahrum etishgacha bo\u2018lgan jazo choralarini o\u2018z ichiga oladi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>So\u2018nggi yillarda oiladagi zo\u2018ravonlik uchun jinoiy javobgarlikni kuchaytirish, himoya orderlarini amaliyotga joriy etish, jabrlanuvchilarga moddiy va ma&#8217;naviy ko\u2018mak ko\u2018rsatish tizimini takomillashtirish bo\u2018yicha qator qadamlar qo\u2018yildi. Bu o\u2018zgarishlar davlatning inson huquqlari va xavfsizligini ta&#8217;minlashga bo\u2018lgan jiddiy intilishidan dalolat beradi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Zo\u2018ravonlikka qarshi kurash \u2014 bu faqat huquqiy yoki ma&#8217;muriy vazifa emas, balki jamiyatning ma&#8217;naviy burchidir. Qonunni bilish va unga amal qilish har bir fuqaroning madaniy darajasini belgilaydi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Demak, zo\u2018ravonlikka qarshi kurashda qonunchilikni mustahkamlash, aholining huquqiy savodxonligini oshirish va har bir shaxsning mas\u2019uliyatini kuchaytirish \u2014 adolatli va xavfsiz jamiyat barpo etishning eng muhim shartidir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Muxabbat QAYPOVA,<\/strong><\/p>\n<p><strong>Fuqarolik ishlari bo\u2018yicha Amudaryo tumani sudining sudyasi<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; &nbsp; Bugungi kunda jamiyatda zo\u2018ravonlik muammosi nafaqat oila ichida, balki keng ma&#8217;noda ijtimoiy xavfli holat sifatida namoyon bo\u2018lmoqda. O\u2018zbekiston Respublikasi fuqarolarning huquq va erkinliklarini himoya qilishni davlat siyosati darajasiga ko\u2018targan holda, zo\u2018ravonlikning barcha shakllariga qarshi qat\u2019iy choralar ko\u2018rmoqda. Bu yo\u2018nalishda qabul qilinayotgan qonunlar va amaliyotlar xalqaro me\u2019yorlarga mos ravishda takomillashtirilib bormoqda. &nbsp; &nbsp; &nbsp; [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[42],"tags":[],"class_list":["post-9388","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yangiliklar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9388","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9388"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9388\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9390,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9388\/revisions\/9390"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9388"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9388"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9388"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}