{"id":8998,"date":"2025-06-18T14:21:31","date_gmt":"2025-06-18T09:21:31","guid":{"rendered":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/?p=8998"},"modified":"2025-07-04T14:57:51","modified_gmt":"2025-07-04T09:57:51","slug":"yangi-konstitutsiyaviy-islohotlarning-amaliy-asosi-sifatida","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/archives\/8998","title":{"rendered":"YANGI KONSTITUTSIYAVIY ISLOHOTLARNING AMALIY ASOSI SIFATIDA"},"content":{"rendered":"<h1><\/h1>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>2025 yil 9 iyunda qabul qilingan \u201c<strong data-start=\"382\" data-end=\"716\">O\u2018zbekiston Respublikasining Yangi tahrirdagi O\u2018zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi qabul qilinganligi munosabati bilan O\u2018zbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga sudlar faoliyatining hamda fuqarolar huquq va erkinliklarining kafolatlarini kuchaytirishga qaratilgan o\u2018zgartirish va qo\u2018shimchalar kiritish to\u2018g\u2018risida<\/strong>\u201dgi <strong data-start=\"720\" data-end=\"745\">O\u2018RQ\u20111067\u2011sonli Qonun<\/strong> \u2014 mamlakatda demokratik jamiyat qurish, fuqarolarning konstitutsiyaviy huquq va erkinliklarini himoya qilish, shuningdek, sud hokimiyati mustaqilligini amalda ta\u2019minlashga qaratilgan asosiy normativ-huquqiy hujjatlardan biridir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p data-start=\"976\" data-end=\"1300\">Mazkur qonun bilan qator muhim yo\u2018nalishlarda, xususan jinoyat-protsessual, sud tizimi, inson huquqlari himoyasi va advokatura faoliyatiga oid qonun hujjatlariga tub o\u2018zgarishlar kiritildi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Qonunning asosiy maqsadi \u2014 Yangi tahrirdagi O\u2018zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasida belgilangan demokratik prinsiplarni huquqiy normalar shaklida hayotga tadbiq etishdir. Qonun quyidagi sohalarda islohotlar olib borishga qaratilgan:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li data-start=\"1599\" data-end=\"1652\"><strong data-start=\"1599\" data-end=\"1651\">Sudlar faoliyatining mustaqilligini kuchaytirish<\/strong>;<\/li>\n<li><strong>Fuqarolarning shaxsiy huquq va erkinliklarini himoya qilish kafolatlarini oshirish<\/strong>;<\/li>\n<li data-start=\"1745\" data-end=\"1800\"><strong data-start=\"1745\" data-end=\"1799\">Adolatli sud muhokamasi tamoyillarini kuchaytirish<\/strong>;<\/li>\n<li data-start=\"1803\" data-end=\"1863\"><strong data-start=\"1803\" data-end=\"1862\">Advokatura institutining huquqiy maqomini mustahkamlash<\/strong>.<\/li>\n<li data-start=\"1803\" data-end=\"1863\"><\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"1865\" data-end=\"2006\">Bu yo\u2018nalishlar orqali konstitutsiyaviy qadriyatlar \u2014 inson sha\u2019ni, qadr-qimmati, erkinligi va sud adolati amaliy mexanizmlarga aylantirildi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Qonun bilan O\u2018zbekiston Respublikasi Jinoyat-protsessual kodeksiga kiritilgan eng asosiy o\u2018zgarishlardan biri \u2014<strong>sukunat huquqining aniq huquqiy asosga ega bo\u2018lishi<\/strong>dir. Endilikda:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li data-start=\"2271\" data-end=\"2400\">Har bir gumon qilinuvchi yoki ayblanuvchi <strong data-start=\"2313\" data-end=\"2345\">sukunat saqlash huquqiga ega<\/strong>, va bu holat unga qarshi dalil sifatida ishlatilmaydi;<\/li>\n<li data-start=\"2403\" data-end=\"2517\">Shaxs o\u2018zining aybini tan olgan bo\u2018lsa ham, bu <strong data-start=\"2450\" data-end=\"2474\">yagona asos sifatida<\/strong> sud hukmini chiqarishga yetarli bo\u2018lmaydi;<\/li>\n<li data-start=\"2520\" data-end=\"2600\">Advokatning ishtirokisiz berilgan har qanday ko\u2018rsatmalar qonuniy hisoblanmaydi.<\/li>\n<li data-start=\"2520\" data-end=\"2600\"><\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"2602\" data-end=\"2699\">Bu esa O\u2018zbekistonni xalqaro inson huquqlari standartlariga yaqinlashtirishda muhim qadam bo\u2018ldi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Qonunning yana bir muhim jihati \u2014 <strong data-start=\"2815\" data-end=\"2892\">shaxsning o\u2018zi va yaqin qarindoshlariga qarshi ko\u2018rsatma bermaslik huquqi<\/strong> aniq belgilab qo\u2018yilganidir. Bu huquq quyidagilarni o\u2018z ichiga oladi:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li data-start=\"2966\" data-end=\"3011\">Gumon qilinuvchi o\u2018zini oqlashga majbur emas;<\/li>\n<li data-start=\"3014\" data-end=\"3168\">Uning ota-onasi, farzandlari, turmush o\u2018rtog\u2018i, aka-ukalari yoki boshqa yaqin qarindoshlari ham <strong data-start=\"3110\" data-end=\"3134\">ularning roziligisiz<\/strong> guvohlik berishga majbur emaslar;<\/li>\n<li data-start=\"3171\" data-end=\"3232\">Sud organlari ushbu huquqlarning buzilmasligini kafolatlaydi.<\/li>\n<li data-start=\"3171\" data-end=\"3232\"><\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"3234\" data-end=\"3348\">Bu o\u2018zgarish \u2014 insonning daxlsizligi va oila institutining huquqiy himoyasi nuqtai nazaridan katta ahamiyatga ega.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Qonun bilan \u201cSudlar to\u2018g\u2018risida\u201dgi qonunga kiritilgan o\u2018zgartirishlar asosida:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li data-start=\"3496\" data-end=\"3626\">Sudyalar o\u2018z faoliyatida <strong data-start=\"3521\" data-end=\"3549\">faqat qonunga bo\u2018ysunadi<\/strong>, ularga nisbatan siyosiy yoki ma\u2019muriy bosim o\u2018tkazish qat\u2019iyan taqiqlanadi;<\/li>\n<li data-start=\"3629\" data-end=\"3773\">Sudyani bir ishni ko\u2018rishdan chetlashtirish, lavozimidan vaqtincha olib qo\u2018yish yoki boshqa ishga o\u2018tkazish faqat qonun asosida bo\u2018lishi mumkin;<\/li>\n<li data-start=\"3776\" data-end=\"3876\">Sud qarorlarining qonuniyligi, asoslanganligi va adolatliligi \u2014 sud hokimiyati nufuzining mezonidir.<\/li>\n<li data-start=\"3776\" data-end=\"3876\"><\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"3878\" data-end=\"3983\">Bu sud tizimining mustaqilligini mustahkamlab, sudlarning fuqarolar ishonchini qozonishiga xizmat qiladi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>O\u2018RQ\u20111067\u2011sonli Qonun \u2014 nafaqat sud tizimini, balki butun huquqiy davlatni shakllantirishda muhim rol o\u2018ynaydi. Qonunning ijtimoiy va huquqiy ahamiyatini quyidagicha umumlashtirish mumkin:<\/p>\n<ul>\n<li data-start=\"4233\" data-end=\"4301\"><strong data-start=\"4233\" data-end=\"4300\">Inson huquqlarini xalqaro darajada himoya qilishga yo\u2018l ochildi<\/strong>;<\/li>\n<li data-start=\"4304\" data-end=\"4358\"><strong data-start=\"4304\" data-end=\"4357\">Fuqarolar va sud o\u2018rtasida ishonch mustahkamlandi<\/strong>;<\/li>\n<li data-start=\"4361\" data-end=\"4427\"><strong data-start=\"4361\" data-end=\"4426\">Konstitutsiyaviy tamoyillar amaliyotga tatbiq etila boshlandi<\/strong>;<\/li>\n<li data-start=\"4430\" data-end=\"4505\"><strong data-start=\"4430\" data-end=\"4504\">Huquqni muhofaza qiluvchi organlar faoliyatining qonuniyligi oshirildi<\/strong>.<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"4507\" data-end=\"4656\">Qonun \u2014 Konstitutsiyada nazarda tutilgan normalarning \u00abqog\u2018ozda qolib ketmasligi\u00bb, balki ularning real hayotda ishlashini ta\u2019minlovchi vosita bo\u2018ldi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Yuqoridagilardan kelib chiqib aytish mumkinki, <strong data-start=\"4725\" data-end=\"4750\">O\u2018RQ\u20111067\u2011sonli Qonun<\/strong> \u2014 O\u2018zbekistonda inson huquqlarini himoya qilish, adolatli sud muhokamasini kafolatlash va sud tizimi mustaqilligini amalda ta\u2019minlash borasida muhim burilish nuqtasini anglatadi. Ushbu qonun \u2014 yangi Konstitutsiya ruhini qonunchilikka tatbiq etishning yorqin namunasi bo\u2018lib, huquqiy davlat qurilishida amaliy poydevor vazifasini bajaradi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Alisher AMETOV,<\/strong><\/p>\n<p><strong>Qoraqalpog&#8217;iston Respublikasi sudining sudyasi\u00a0<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; 2025 yil 9 iyunda qabul qilingan \u201cO\u2018zbekiston Respublikasining Yangi tahrirdagi O\u2018zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi qabul qilinganligi munosabati bilan O\u2018zbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga sudlar faoliyatining hamda fuqarolar huquq va erkinliklarining kafolatlarini kuchaytirishga qaratilgan o\u2018zgartirish va qo\u2018shimchalar kiritish to\u2018g\u2018risida\u201dgi O\u2018RQ\u20111067\u2011sonli Qonun \u2014 mamlakatda demokratik jamiyat qurish, fuqarolarning konstitutsiyaviy huquq va erkinliklarini himoya qilish, shuningdek, sud hokimiyati [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8999,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[42],"tags":[],"class_list":["post-8998","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yangiliklar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8998","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8998"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8998\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9004,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8998\/revisions\/9004"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8999"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8998"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8998"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8998"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}