\n
So\u2018nggi yillarda mamlakatimizda sud hokimiyatining mustaqilligini ta\u2019minlashga, sud ishlarini yuritishni takomillashtirishga, shuningdek, fuqarolar va tadbirkorlik subyektlarining huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini sud orqali himoya qilish kafolatlarini kuchaytirishga qaratilgan islohotlar amalga oshirildi.<\/p>\n
\n
Shu bilan birga, yangi tahrirdagi O\u2018zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasida O\u2018zbekiston Respublikasi Oliy sudi va uning vakolatlariga oid yangi normalar belgilandi.<\/p>\n
\n
Shu maqsadda 2025 yil 9 iyunda O\u2018RQ-1067-sonli qonun qabul qilinib, ushbu Qonun bilan «Sudlar to\u2018g\u2018risida»gi va «O\u2018zbekiston Respublikasi Sudyalar oliy kengashi to\u2018g\u2018risida»gi O\u2018zbekiston Respublikasi qonunlarining normalari O\u2018zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga muvofiqlashtirildi.<\/p>\n
\n
Xususan, O\u2018zbekiston Respublikasi «Sudlar to\u2018g\u2018risida»gi Qonunining 14-moddasi matni yangi tahrirda bayon etildi.<\/p>\n
<\/p>\n
Unga ko\u2018ra, «O\u2018zbekiston Respublikasi fuqarolari, chet el fuqarolari va fuqaroligi bo\u2018lmagan shaxslar davlat organlari va boshqa tashkilotlarning, ular mansabdor shaxslarining qonunga xilof qarorlaridan, harakatlari va harakatsizligidan, shu jumladan, ularning qarindoshlari sudlanganligi va undan kelib chiqadigan huquqiy oqibatlar munosabati bilan huquqlari cheklanishidan, shuningdek, hayoti va sog\u2018lig\u2018i, sha\u2019ni va qadr-qimmati, shaxsiy erkinligi va mol-mulkiga, boshqa huquq va erkinliklariga tajovuzlardan sud himoyasida bo\u2018lish huquqiga ega. Yuridik shaxslar ham sud himoyasida bo\u2018lish huquqiga ega.»<\/p>\n
\n
Huquqiy davlatda inson huquq va erkinliklari eng oliy qadriyat hisoblanadi va mustaqil sud inson manfaatlarini himoya qilishda muhim ahamiyat kasb etadi. Ushbu norma bilan nafaqat jismoniy shaxslar, balki yuridik shaxslarning ham sud orqali o\u2018z manfaatlarini himoya qilish huquqlari mustahkamlangan. Bu bozor munosabatlarining barqaror rivojlanishi, investitsiya muhiti himoyasi va tadbirkorlik subyektlarining huquqiy kafolatlarini ta\u2019minlashda muhim hisoblanadi.<\/p>\n
\n
Bundan tashqari, mazkur qonun bilan O\u2018zbekiston Respublikasining Jinoyat-protsessual kodeksiga ham o\u2018zgartish va qo\u2018shimchalar kiritilgan.<\/p>\n
\n
Xususan, O\u2018zbekiston Respublikasi Jinoyat-protsessual kodeksi 23-moddasining ikkinchi va uchinchi qismlari quyidagi mazmundagi ikkinchi, uchinchi va to\u2018rtinchi qismlar bilan almashtirildi: «Ayblovga oid barcha gumonlar, agar ularni bartaraf etish imkoniyatlari tugagan bo\u2018lsa, gumon qilinuvchining, ayblanuvchining, sudlanuvchining yoki sudlanuvchining foydasiga hal qilinishi kerak. Shuningdek, qonun qo\u2018llanilishida yuzaga keladigan noaniqliklar gumon qilinuvchining, ayblanuvchining, sudlanuvchining foydasiga hal qilinishi kerak.<\/p>\n
\n
Gumon qilinuvchi, ayblanuvchi yoki sudlanuvchi o\u2018zining aybsizligini isbotlashi shart emas va istalgan vaqtda sukut saqlash huquqidan foydalanishi mumkin.<\/p>\n
<\/p>\n
Agar shaxsning o\u2018z aybini tan olganligi unga qarshi yagona dalil bo\u2018lsa, u aybdor deb topilishi yoki jazoga tortilishi mumkin emas.»<\/p>\n
\n
Ushbu kiritilayotgan o\u2018zgartish va qo\u2018shimchalar aybsizlik prezumpsiyasini amalda ta\u2019minlash mexanizmlarini aniq belgilash va inson huquqlarini real himoya qilishga qaratilgan muhim normalardir.<\/p>\n
\n
Ushbu qoidalar sudlarning hukm chiqarishda faqat fakt va dalillarga asoslangan xolisligini ta\u2019minlashga, sud-tergov amaliyotida murakkab huquqiy holatlarda qonunning fuqaro foydasiga talqin qilinishiga, insonning o\u2018zini o\u2018zi himoya qilish uchun sukut saqlashni tanlash erkinligi kafolatlanishiga, shaxsning aybiga iqrorligi hukm chiqarish uchun yagona dalil bo\u2018lmasligi qat\u2019iy belgilangan.<\/p>\n
\n
Ushbu Qonun yangi tahrirdagi O\u2018zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining so\u2018zsiz va to\u2018liq amalga oshirilishini, odil sudlovni amalga oshirishda O\u2018zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi normalarining to\u2018g\u2018ridan-to\u2018g\u2018ri qo\u2018llanilishini ta\u2019minlashga hamda davlat organlarining faoliyatini yangicha konstitutsiyaviy-huquqiy asoslarda yo\u2018lga qo\u2018yishga xizmat qiladi.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Abdimurat KERIMBAEV,<\/strong><\/p>\n Qoraqalpog\u2018iston Respublikasi sudi raisi o\u2018rinbosari<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" So\u2018nggi yillarda mamlakatimizda sud hokimiyatining mustaqilligini ta\u2019minlashga, sud ishlarini yuritishni takomillashtirishga, shuningdek, fuqarolar va tadbirkorlik subyektlarining huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini sud orqali himoya qilish kafolatlarini kuchaytirishga qaratilgan islohotlar amalga oshirildi. Shu bilan birga, yangi tahrirdagi O\u2018zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasida O\u2018zbekiston Respublikasi Oliy sudi va uning vakolatlariga oid yangi normalar belgilandi. Shu maqsadda 2025 yil 9 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8989,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[42],"tags":[],"class_list":["post-8988","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yangiliklar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8988","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8988"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8988\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8990,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8988\/revisions\/8990"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8989"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8988"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8988"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8988"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}