\n
Bugungi kunda banklar va moliya institutlari tomonidan yuridik va jismoniy shaxslarga kreditlar berish amaliyoti keng tarqalgan. Kredit shartnomalari – ikki tomonlama huquqiy majburiyatlarni belgilovchi asosiy hujjatlardan hisoblanadi. Biroq, amaliyotda ushbu shartnomalar bo\u2018yicha nizolar kelib chiqishi va ular iqtisodiy sudlarda ko\u2018rib chiqilishi holatlari ko\u2018plab uchramoqda. Kredit shartnomalarini huquqiy jihatdan ko\u2018rib chiqadigan bo\u2018lsak, kredit shartnomasi fuqarolik qonunining maxsus turi bo\u2018lib, bank va qarz oluvchi o\u2018rtasida tuziladi. Unda kredit miqdori, foiz stavkalari, qaytarish muddatlari va shartlari aniq ko\u2018rsatiladi. Qonun buzilishi holatlari – asosiy nizo manbai hisoblanadi. Kredit shartnomalari bo\u2018yicha nizolar faqat yuridik shaxslar va tadbirkorlik subyektlari o\u2018rtasida yuzaga kelgan taqdirdagina iqtisodiy sud yurisdiksiyasiga kiradi. Jismoniy shaxslar bilan bog\u2018liq nizolar odatda fuqarolik sudlari tomonidan ko\u2018riladi. Biroq, ayrim hollarda iqtisodiy sudlarga ham taalluqli bo\u2018lishi mumkin (masalan, tadbirkorlik subyektlari ishtirok etganda).<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Kredit shartnomasi – bu bank bilan mijoz o\u2018rtasidagi rasmiy kelishuv bo\u2018lib, unda kredit summasi, foiz miqdori, qaytarish muddati va boshqa muhim shartlar belgilanadi. Ayrim hollarda, shartnomalar shunchalik murakkab yoziladiki, qarz oluvchi uning barcha bandlarini tushunib ham yetmaydi. Shuning uchun, keyinchalik «men bu haqda bilmagan edim» degan e\u2019tirozlar sudda natija bermaydi.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Iqtisodiy sud – kimlar uchun? Ta\u2019kidlash joizki, yuridik shaxslar (ya\u2019ni, korxonalar, tashkilotlar) va tadbirkorlik faoliyati bilan shug\u2018ullanuvchi shaxslar o\u2018rtasidagi kredit nizolari iqtisodiy sudlar tomonidan ko\u2018rib chiqiladi. Agar kredit shaxsiy ehtiyoj uchun olingan bo\u2018lsa, masalan, uy yoki mashina sotib olish maqsadida – unda bunday nizolar fuqarolik sudlari ixtiyorida qoladi. E\u2019tirozlar ko\u2018pincha qarz to\u2018lovlari o\u2018z vaqtida amalga oshirilmasa, foizlar va penyalar ortiqcha hisoblansa, garov sifatida qo\u2018yilgan mol-mulk bahosi bahsli hisoblansa, kafillik berish shartlari yetarlicha aniqlanmasa kelib chiqadi. Ayrim hollarda sud xaridor foydasiga qaror chiqaradi. Ayniqsa, amaliyotda ko\u2018p hollarda banklar sudda yutadi. Chunki ularning huquqiy hujjatlari puxta tayyorlangan bo\u2018ladi. Bunday vaziyatlarda moliyaviy nizolarga duch kelmaslik uchun quyidagilarga e\u2019tibor berish tavsiya etiladi.Ya\u2019ni, birinchidan, shartnomani imzolashdan oldin uni yaxshilab o\u2018rganish, yurist yordamida asosiy bandlarni tahlil qilish, qarz to\u2018lovlarini o\u2018z vaqtida amalga oshirish, agar e\u2019tiroz bo\u2018lsa avval bank bilan gaplashib olish, kerak bo\u2018lsa sudga murojaat qilish kerak.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Kredit shartnomalarini tuzishda standart va adolatli mezonlarni joriy etish, sud amaliyotida bir xil yondashuvni ta\u2019minlash uchun qo\u2018llanmalar ishlab chiqish, ta\u2019lim va ommaviy axborot vositalari orqali qarz oluvchilarning huquqiy savodxonligini oshirish lozim.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Kredit shartnomalari ortida qat\u2019iy huquqiy javobgarlik turadi. Moliyaviy institutlar o\u2018z manfaatlarini himoya qilishga tayyor bo\u2018lgani kabi, xaridorlar ham o\u2018z huquqlarini bilishi va himoya qilishni o\u2018rganishi kerak. Nizolarning oldini olish – huquqiy ong va moliyaviy tartib orqali amalga oshiriladi.<\/p>\n
Gulmira ARZIYEVA,<\/strong><\/p>\n Nukus tumanlararo iqtisodiy sudining sudyasi<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Bugungi kunda banklar va moliya institutlari tomonidan yuridik va jismoniy shaxslarga kreditlar berish amaliyoti keng tarqalgan. Kredit shartnomalari – ikki tomonlama huquqiy majburiyatlarni belgilovchi asosiy hujjatlardan hisoblanadi. Biroq, amaliyotda ushbu shartnomalar bo\u2018yicha nizolar kelib chiqishi va ular iqtisodiy sudlarda ko\u2018rib chiqilishi holatlari ko\u2018plab uchramoqda. Kredit shartnomalarini huquqiy jihatdan ko\u2018rib chiqadigan bo\u2018lsak, kredit shartnomasi fuqarolik qonunining […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8791,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[42],"tags":[],"class_list":["post-8790","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yangiliklar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8790","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8790"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8790\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8795,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8790\/revisions\/8795"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8791"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8790"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8790"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8790"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}