{"id":10405,"date":"2026-07-25T18:55:19","date_gmt":"2026-07-25T13:55:19","guid":{"rendered":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/?p=10405"},"modified":"2026-07-31T19:00:24","modified_gmt":"2026-07-31T14:00:24","slug":"korrupsiyaga-qarshi-kurash-jazo-emas-adolat-ustuvorligi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/archives\/10405","title":{"rendered":"KORRUPSIYAGA QARSHI KURASH: JAZO EMAS, ADOLAT USTUVORLIGI"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Korrupsiya \u2014 jamiyat taraqqiyotiga to\u02bbsqinlik qiladigan, davlat boshqaruvi samaradorligi va fuqarolarning qonunga bo\u02bblgan ishonchiga salbiy ta\u02bcsir ko\u02bbrsatadigan xavfli illatdir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Shu bois korrupsiyaga qarshi kurashish bugun faqat huquqni muhofaza qiluvchi organlarning vazifasi emas. Bu \u2014 davlat organlari, fuqarolik jamiyati va har bir fuqaroning umumiy mas\u02bculiyatidir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Sudya sifatidagi faoliyatim davomida shu haqiqatga amin bo\u02bbldimki, korrupsiyaga qarshi kurashishda faqat jazoni kuchaytirishning o\u02bbzi yetarli emas. Eng muhimi \u2014 qonunbuzarlikka olib keladigan shart-sharoitlarni barvaqt aniqlash, ularni bartaraf etish va jamiyatda korrupsiyaga nisbatan murosasiz munosabatni shakllantirishdir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Korrupsiyaga qarshi kurashish samaradorligini oshirish, korrupsiyaga oid jinoyatlar uchun javobgarlik muqarrarligini ta\u02bcminlash va profilaktik mexanizmlarni kuchaytirish maqsadida 2026-yil 22-iyunda O\u02bbzbekiston Respublikasining <strong>\u201cO\u02bbzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga korrupsiyaga qarshi kurashish samaradorligini oshirishga, korrupsiyaga oid jinoyatlar uchun javobgarlik muqarrarligini ta\u02bcminlashga qaratilgan qo\u02bbshimcha va o\u02bbzgartirishlar kiritish to\u02bbg\u02bbrisida\u201dgi Qonuni<\/strong> qabul qilindi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Mazkur qonun korrupsiyaga qarshi kurashishning huquqiy mexanizmlarini yanada takomillashtirishga qaratilgani bilan ahamiyatlidir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Xususan, korrupsiyaga oid jinoyatlarning huquqiy doirasi yanada aniqlashtirilib, ayrim korrupsiyaviy qilmishlar uchun javobgarlik choralari kuchaytirilmoqda.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bunda asosiy maqsad faqat jazolash emas, balki korrupsiyaga qarshi huquqiy immunitetni kuchaytirish, mansabdor shaxslarning qonunga itoatkorligi va mas\u02bculiyatini oshirishdan iborat.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Sud hokimiyatining asosiy vazifasi \u2014 qonun ustuvorligi va odil sudlovni ta\u02bcminlash.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Korrupsiyaga oid jinoyatlar bo\u02bbyicha ishlarni ko\u02bbrib chiqishda bu talab yanada muhim ahamiyat kasb etadi. Chunki bunday ishlar ko\u02bbpincha mansab, xizmat vakolati va shaxsiy manfaatlar bilan bog\u02bbliq bo\u02bbladi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Biroq shaxsning lavozimi, mavqei yoki jamiyatdagi o\u02bbrni sud uchun ustuvor mezon bo\u02bbla olmaydi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Har bir ishda jinoyat tarkibi, shaxsning aybi, qilmishning oqibatlari va boshqa barcha holatlar qonun talablari asosida sinchiklab tekshirilishi lozim.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Javobgarlik muqarrarligi \u2014 har qanday holatda jazo tayinlash degani emas. Bu, avvalo, jinoyat sodir etgan va aybi qonuniy tartibda isbotlangan shaxsning javobgarlikdan chetda qolmasligini ta\u02bcminlashdir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Shu bilan birga, aybsiz shaxsning asossiz javobgarlikka tortilishiga yo\u02bbl qo\u02bbymaslik ham odil sudlovning ajralmas talabidir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Yangi qonunning muhim jihatlaridan biri korrupsiyaga oid jinoyatlarning huquqiy doirasini aniqlashtirish bilan bog\u02bbliq.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bu, o\u02bbz navbatida, huquqni qo\u02bbllash amaliyotida yagona yondashuvni shakllantirish, korrupsiyaviy xususiyatga ega qilmishlarni aniq farqlash va ularga nisbatan qonuniy huquqiy baho berish imkonini kengaytiradi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Korrupsiyadan olingan noqonuniy daromadlarni yashirish yoki ularni qonuniylashtirishga qaratilgan harakatlarni ham korrupsiyaga qarshi kurashish tizimidan chetda qoldirmaslik muhimdir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Chunki korrupsiyaga qarshi kurashish faqat pora berish yoki olish holatini aniqlash bilan cheklanmasligi kerak. U korrupsiya orqali orttirilgan manfaat va mablag\u02bblarning keyingi harakatiga ham daxldor bo\u02bblishi lozim.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Korrupsiyaga qarshi kurashishda javobgarlik muqarrarligi prinsipi alohida o\u02bbrin tutadi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Yangi qonunchilikda ayrim korrupsiyaviy xususiyatga ega qilmishlar uchun javobgarlikning kuchaytirilishi ham aynan shu maqsadga xizmat qiladi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ayniqsa, mansabdor shaxslarning xizmat vakolatlaridan foydalanishi bilan bog\u02bbliq qilmishlarga huquqiy baho berishda aniq mezonlarning belgilanishi muhim.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Mansabdor shaxsga berilgan vakolat \u2014 shaxsiy imtiyoz emas, balki jamiyat oldidagi mas\u02bculiyatdir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Shuning uchun xizmat vakolatidan qonunga zid ravishda foydalanish nafaqat muayyan shaxsga, balki davlat organiga bo\u02bblgan ishonchga ham zarar yetkazadi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Zamonaviy yondashuv korrupsiya sodir bo\u02bblgandan keyin unga qarshi chora ko\u02bbrish bilan cheklanmasligi kerak.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Korrupsiyaviy xavf-xatarlarni oldindan aniqlash, manfaatlar to\u02bbqnashuvining oldini olish, davlat organlari va tashkilotlarida ichki nazoratni kuchaytirish \u2014 profilaktikaning muhim vositalaridir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Shu jihatdan yangi qonun bilan korrupsiyaga qarshi ichki nazorat va komplayens mexanizmlarini kuchaytirishga qaratilgan yondashuvlar alohida ahamiyat kasb etadi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Korrupsiyaviy xavf-xatarlarni aniqlash va baholash, ularni minimallashtirish choralarini ishlab chiqish, tashkilotlarda korrupsiyaga qarshi ichki nazoratni takomillashtirish \u2014 huquqbuzarlik sodir bo\u02bblgandan keyin uni bartaraf etishdan ko\u02bbra samaraliroq profilaktik yondashuvdir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Chunki korrupsiyaga qarshi kurashishning eng yaxshi natijasi ko\u02bbrilgan jinoyat ishlarining ko\u02bbpligida emas, balki <strong>jinoyat sodir etilishiga imkon beruvchi sharoitlarning kamayishida<\/strong> namoyon bo\u02bbladi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Korrupsiyaga qarshi kurashishda yana bir muhim yondashuv \u2014 korrupsiyaviy xavf-xatarlarni hududlar va sohalar kesimida aniqlashdir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bunday yondashuv korrupsiyaga qarshi choralarni umumiy tarzda emas, balki aniq xavf mavjud bo\u02bblgan sohalar va jarayonlarga yo\u02bbnaltirish imkonini beradi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Davlat xaridlari, ruxsat berish, litsenziyalash, yer munosabatlari, byudjet mablag\u02bblaridan foydalanish, kadrlar bilan bog\u02bbliq qarorlar kabi sohalardagi korrupsiyaviy xavflarni tizimli tahlil qilish ularning oldini olishda muhim ahamiyat kasb etadi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Shu ma\u02bcnoda korrupsiyaga qarshi kurashishda statistika faqat sodir etilgan jinoyatlarni hisoblash vositasi emas, balki kelgusidagi profilaktika choralarini belgilash uchun muhim manba bo\u02bblishi kerak.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Korrupsiyaga qarshi samarali kurashishda fuqarolik jamiyatining ishtiroki ham muhim.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Korrupsiya holati haqida xabar bergan shaxsning huquqlari himoya qilinmasa, bunday holatlar haqida xabar berishga nisbatan ishonchsizlik paydo bo\u02bblishi mumkin.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Shu bois korrupsiya haqida xabar beruvchi shaxslarni huquqiy himoya qilish, ularni ta\u02bcqibdan asrash va qonunchilikda belgilangan tartibda rag\u02bbbatlantirish mexanizmlarini kuchaytirish muhim qadamdir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Biroq bu yerda ham asosiy huquqiy mezon \u2014 xolislik.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Korrupsiya haqidagi har qanday xabar vakolatli organlar tomonidan qonun doirasida tekshirilishi lozim. Xabar berishning o\u02bbzi shaxsning aybdorligini anglatmaydi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Aybdorlik faqat qonunda belgilangan tartibda isbotlangandagina huquqiy oqibat keltirib chiqaradi.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Korrupsiyaga qarshi kurashishda qonunchilik choralari bilan bir qatorda inson omili ham hal qiluvchi ahamiyatga ega.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Halollik, vijdonan mehnat qilish, xizmat vakolatidan shaxsiy manfaat yo\u02bblida foydalanmaslik kabi qadriyatlar jamiyatda qanchalik mustahkam bo\u02bblsa, korrupsiya uchun shunchalik kam imkoniyat qoladi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ayniqsa, yosh avlodda korrupsiyaga nisbatan murosasiz munosabatni shakllantirish muhim.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Yoshlarga korrupsiyaning huquqiy oqibatlarini tushuntirish bilan birga, ularga halollikning qadrini anglatishimiz kerak. Zero, <strong>korrupsiyaga qarshi immunitet jazo qo\u02bbrquvidan emas, qonunga hurmat va halollik e\u02bctiqodidan shakllanadi.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Sudya uchun korrupsiyaga qarshi kurashish \u2014 faqat jinoyatga jazo tayinlash emas.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bu \u2014 har bir ishda qonun ustuvorligini ta\u02bcminlash, shaxsning huquq va erkinliklarini himoya qilish, dalillarga xolis baho berish va adolatli qaror qabul qilish demakdir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Sudning har bir qonuniy va asosli qarori jamiyatda qonunga bo\u02bblgan ishonchni mustahkamlaydi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Shuning uchun sudyaning mas\u02bculiyati faqat qaror qabul qilish bilan cheklanmaydi. Uning har bir qarori ortida inson taqdiri, jamiyatning adolatga bo\u02bblgan ishonchi va qonun ustuvorligi turadi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Korrupsiyaga oid jinoyat ishlarida sudning xolisligi va mustaqilligi ayniqsa muhim. Sud jamoatchilikdagi talabni emas, qonunni mezon qilishi lozim.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Zero, <strong>qat\u02bciylik \u2014 qonuniylikdan, adolat esa xolislikdan boshlanadi.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>2026-yil 22-iyunda qabul qilingan mazkur qonun korrupsiyaga qarshi kurashishning huquqiy asoslarini yanada mustahkamlash, korrupsiyaga oid jinoyatlar uchun javobgarlik muqarrarligini ta\u02bcminlash, profilaktika mexanizmlarini kuchaytirish va jamiyatda korrupsiyaga nisbatan murosasiz munosabatni shakllantirishga xizmat qiladi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Biroq qonun qanchalik mukammal bo\u02bblmasin, uning samarasi amaliyotda qanday qo\u02bbllanishiga bog\u02bbliq.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Korrupsiyaga qarshi kurashishda davlat organlari, sudlar, huquqni muhofaza qiluvchi organlar, fuqarolik jamiyati institutlari va har bir fuqaroning o\u02bbrni bor.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Mening sudya sifatidagi qat\u02bciy ishonchim shuki: <strong>qonun hamma uchun bir xil ishlagan joyda adolat qaror topadi; adolat qaror topgan jamiyatda esa korrupsiyaga o\u02bbrin qolmaydi.<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Shu bois korrupsiyaga qarshi kurashishning eng kuchli quroli \u2014 nafaqat jazo, balki <strong>qonun ustuvorligi, ochiqlik, halollik va odil sudlovga bo\u02bblgan ishonchdir.<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Erpolat BERDIYEV,<\/strong><\/p>\n<p><strong>Jinoyat ishlari bo\u02bbyicha Qo\u02bbng\u02bbirot tumani sudi raisi<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Korrupsiya \u2014 jamiyat taraqqiyotiga to\u02bbsqinlik qiladigan, davlat boshqaruvi samaradorligi va fuqarolarning qonunga bo\u02bblgan ishonchiga salbiy ta\u02bcsir ko\u02bbrsatadigan xavfli illatdir. &nbsp; Shu bois korrupsiyaga qarshi kurashish bugun faqat huquqni muhofaza qiluvchi organlarning vazifasi emas. Bu \u2014 davlat organlari, fuqarolik jamiyati va har bir fuqaroning umumiy mas\u02bculiyatidir. &nbsp; Sudya sifatidagi faoliyatim davomida shu haqiqatga amin bo\u02bbldimki, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10406,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[42],"tags":[],"class_list":["post-10405","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yangiliklar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10405","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10405"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10405\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10407,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10405\/revisions\/10407"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10406"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10405"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10405"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10405"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}