{"id":10058,"date":"2026-03-30T18:21:39","date_gmt":"2026-03-30T13:21:39","guid":{"rendered":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/?p=10058"},"modified":"2026-03-30T18:21:39","modified_gmt":"2026-03-30T13:21:39","slug":"ota-onalik-huquqidan-mahrum-qilish-va-tiklash-shartlari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/archives\/10058","title":{"rendered":"OTA-ONALIK HUQUQIDAN MAHRUM QILISH VA TIKLASH SHARTLARI"},"content":{"rendered":"<p>Bolalarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini, shu jumladan oilaviy-huquqiy sohada himoya qilish darajasini oshirish davlatimiz siyosatining ustuvor yo\u2018nalishlaridan biri hisoblanadi. Hozirda davlat oila siyosati jamiyat hayotida yuz berayotgan ob\u2019ektiv o\u2018zgarishlar ta&#8217;siri ostida shakllanmoqda. Shu bois, respublikamiz miqyosida oilalarni qo\u2018llab-quvvatlash va ijtimoiy muammolarning sabablarini bartaraf etishga qaratilgan maqsadli chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Afsuski, ba&#8217;zi oilalarda ota-onalar qiyin hayotiy vaziyat sababli bolalariga zarur g&#8217;amxo\u2018rlik ko\u2018rsata olmaydilar. Bu jumladan, bolalarga nisbatan jismoniy va ruhiy zo\u2018ravonlik, shuningdek mulkiy huquqlarning buzilishi ham kuzatiladi. Asosiy sabablar qatorida qashshoqlik, alkogolizm, giyohvandlik, ota-ona majburiyatlariga mas\u2019uliyatsiz munosabat va oilaviy hamda axloqiy qadriyatlarning past darajasi ko\u2018rsatiladi. Bu holatlar oilaviy munosabatlarning beqarorligiga va ijtimoiy muammolarning kuchayishiga olib keladi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Ota-onalik huquqidan mahrum qilish<\/strong> \u2013 bu ota-onalarning farzandlariga nisbatan aybli huquqbuzarlik sodir etganlik holatlari uchun qo\u2018llaniladigan oxirgi qat\u2019iy sanktsiyadir. Qonunga ko\u2018ra, ota-onalik huquqidan mahrum qilish faqat sud qarori bilan amalga oshiriladi va bu bolaning manfaatlarini himoya qilish maqsadida qo\u2018llaniladi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Amalda, ota-onalik huquqidan mahrum qilish faqat quyidagi hollarda mumkin:<\/p>\n<ul>\n<li>Ota-onalik majburiyatlarini bajarishdan bosh tortish, shu jumladan aliment to\u2018lashdan voz kechish;<\/li>\n<li>Bolani davolash, tarbiyalash yoki ijtimoiy himoya muassasalaridan olishdan o\u2018z irodasi bilan bosh tortish;<\/li>\n<li>Ota-onalik huquqini suiiste\u2019mol qilish va bolalarga nisbatan shafqatsiz muomalada bo\u2018lish;<\/li>\n<li>Muttasil ichkilikbozlik yoki giyohvandlikka moyillik;<\/li>\n<li>Bolaning yoki oila a&#8217;zolarining hayoti va sog&#8217;lig&#8217;iga qarshi qasddan jinoyat sodir etish.<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Sud ota-onalik huquqidan mahrum qilish jarayonida bolaning ta&#8217;minoti, ta&#8217;limi va xavfsizligini ta&#8217;minlash bilan bog&#8217;liq barcha masalalarni hal qiladi. Shuningdek, sud ota-onalik huquqidan mahrum qilingan ota-onaning bolaga aliment to\u2018lash majburiyatidan ozod qilmasligini ta&#8217;minlaydi.<\/p>\n<p>Ota-onaning huquqini tiklash mumkin bo\u2018lib, bu faqat ularning xulq-atvorini va bola tarbiyasiga munosabatini o\u2018zgartirgan holatda va sud qarori asosida amalga oshiriladi. 10 yoshga to\u2018lgan bolalarning roziligi ota-onalik huquqini tiklashda asosiy shart sanaladi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Shu tariqa,<strong> ota-onalik huquqidan mahrum qilish<\/strong> institutlari nafaqat javobgarlik chorasi sifatida, balki bolaning huquqlarini himoya qilish va oilada tarbiyaviy muhitni saqlash vositasi sifatida ham qonunchilikda o\u2018z o\u2018rniga ega. Bu jarayonda asosiy maqsad \u2014 bolaning qonuniy manfaatlarini ta&#8217;minlash va uning kelajagini muhofaza qilishdir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Saodat\u00a0KAIPNAZAROVA,<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0Qoraqalpog&#8217;iston Respublikasi\u00a0sudining \u00a0sudyasi<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bolalarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini, shu jumladan oilaviy-huquqiy sohada himoya qilish darajasini oshirish davlatimiz siyosatining ustuvor yo\u2018nalishlaridan biri hisoblanadi. Hozirda davlat oila siyosati jamiyat hayotida yuz berayotgan ob\u2019ektiv o\u2018zgarishlar ta&#8217;siri ostida shakllanmoqda. Shu bois, respublikamiz miqyosida oilalarni qo\u2018llab-quvvatlash va ijtimoiy muammolarning sabablarini bartaraf etishga qaratilgan maqsadli chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda. &nbsp; Afsuski, ba&#8217;zi oilalarda ota-onalar qiyin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10059,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[42],"tags":[],"class_list":["post-10058","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yangiliklar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10058","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10058"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10058\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10060,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10058\/revisions\/10060"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10059"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10058"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10058"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10058"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}