{"id":9969,"date":"2026-03-04T11:53:35","date_gmt":"2026-03-04T06:53:35","guid":{"rendered":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/?p=9969"},"modified":"2026-03-05T11:55:34","modified_gmt":"2026-03-05T06:55:34","slug":"zorliqqa-qarsi-huqiqiy-kepillikler-kusheytildi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/archives\/9969","title":{"rendered":"ZORL\u00cdQQA QARS\u00cd HUQ\u00cdQ\u00cdY KEPILLIKLER K\u00daSHEYTILDI"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Sha\u0144araq \u2013 j\u00e1miyetti\u0144 tayan\u0131sh\u0131. On\u0131\u0144 bekkemligi bolsa tek \u01f5ana ruwx\u0131y q\u00e1diriyatlar emes, al an\u0131q huq\u0131q\u0131y kepillikler menen de t\u00e1miyinlenedi. Keyingi j\u0131llar\u0131 elimizde sha\u0144araq institut\u0131n bekkemlew, hayal-q\u0131zlard\u0131\u0144 huq\u0131qlar\u0131 menen m\u00e1plerin isenimli qor\u01f5aw\u01f5a qarat\u0131l\u01f5an izbe-iz reformalar \u00e1melge as\u0131r\u0131lmaqta.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00d3zbekstan Respublikas\u0131 Konstituciyas\u0131n\u0131\u0144 76-statyas\u0131nda sha\u0144araq j\u00e1miyetti\u0144 tiykar\u01f5\u0131 buw\u0131n\u0131 ekeni, ol j\u00e1miyet h\u00e1m m\u00e1mleket qor\u01f5aw\u0131nda bol\u0131w\u0131 qata\u0144 belgilep qoy\u0131l\u01f5an. Sonday-aq, 58-statya\u01f5a muwap\u0131q, hayal-q\u0131zlar h\u00e1m erkekler te\u0144 huq\u0131ql\u0131 bol\u0131p, m\u00e1mleket olar\u01f5a j\u00e1miyet h\u00e1m m\u00e1mleketlik basqar\u0131wda j\u00e1ne j\u00e1miyetlik turm\u0131st\u0131\u0144 barl\u0131q tarawlar\u0131nda te\u0144dey imkaniyatlar jarat\u0131wd\u0131 kepilleydi. B\u00fagingi k\u00fande sha\u0144araqlarda salamat ruwx\u0131y ortal\u0131qt\u0131 q\u00e1liplestiriw, olard\u0131\u0144 abadanl\u0131\u01f5\u0131n artt\u0131r\u0131w h\u00e1m hayal-q\u0131zlard\u0131\u0144 j\u00e1miyettegi belsendiligin k\u00fasheytiw boy\u0131nsha bekkem huq\u0131q\u0131y tiykar jarat\u0131ld\u0131. Son\u0131\u0144 menen birge, sha\u0144araql\u0131q (turm\u0131sl\u0131q) zorl\u0131qtan j\u00e1birlengen shaxslard\u0131\u0144 huq\u0131qlar\u0131n j\u00e1ne de n\u00e1tiyjeli qor\u01f5aw z\u00e1r\u00farligi \u00e1hmiyetli waz\u0131ypa s\u0131pat\u0131nda k\u00fan t\u00e1rtibine sh\u0131qt\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Mine, us\u0131 z\u00e1r\u00farlikten kelip sh\u0131\u01f5\u0131p, 2025-j\u0131l 9-aprelde qab\u0131l etilgen \u00abSha\u0144araq h\u00e1m hayal-q\u0131zlard\u0131 qollap-quwatlaw sistemas\u0131n\u0131\u0144 jetilistiriliwi m\u00fan\u00e1sibeti menen \u00d3zbekstan Respublikas\u0131n\u0131\u0144 ay\u0131r\u0131m n\u0131zam h\u00fajjetlerine qos\u0131mshalar h\u00e1m \u00f3zgerisler kirgiziw haqq\u0131nda\u00bb\u01f5\u0131 \u00d3zbekstan Respublikas\u0131n\u0131\u0144 1053-sanl\u0131 N\u0131zam\u0131 menen bir qatar \u00e1hmiyetli ja\u0144al\u0131qlar engizildi. O\u01f5an bola, Sha\u0144araq kodeksini\u0144 40-statyas\u0131 ja\u0144a qa\u01f5\u0131yda menen tol\u0131qt\u0131r\u0131ld\u0131: endi sud sha\u0144araql\u0131q (turm\u0131sl\u0131q) zorl\u0131qtan j\u00e1birlengen shaxs talap etken ja\u01f5dayda jaras\u0131w ush\u0131n m\u00faddet belgilemeydi. Bul norma \u00e1meliyatta j\u00fad\u00e1 \u00falken \u00e1hmiyetke iye. Sebebi ald\u0131n ay\u0131r\u0131m ja\u01f5daylarda jaras\u0131w m\u00faddeti tay\u0131nlan\u0131w\u0131 j\u00e1birlengen shaxst\u0131\u0144 q\u00e1wipsizligine unams\u0131z t\u00e1sir k\u00f3rsetiwi m\u00famkin edi. Ja\u0144a t\u00e1rtip bolsa birinshi gezekte insan q\u00e1wipsizligin \u00fastin qoyad\u0131. N\u0131zam menen Turaq jay kodeksine de \u00e1hmiyetli qos\u0131msha kirgizildi. Endi turaq jaydan paydalan\u0131w\u01f5a baylan\u0131sl\u0131 tart\u0131slar k\u00f3rilgende sud t\u00e1replerdi\u0144 kelisimine tiykarlan\u0131p m\u00falk iyesine m\u00e1jb\u00fariy kirgizilip at\u0131r\u01f5an shaxst\u0131 te\u0144 sharayatta\u01f5\u0131 basqa turaq jay menen t\u00e1miyinlew yamasa ijara haq\u0131s\u0131n t\u00f3lew minnetlemesin j\u00faklewi m\u00famkin. Bul norma \u00e1sirese tart\u0131sl\u0131 ja\u01f5daylarda sociall\u0131q \u00e1dillikti t\u00e1miyinlewge x\u0131zmet etedi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bul \u00f3zgerisler sud \u00e1meliyat\u0131nda birdey qollan\u0131l\u0131w\u0131n t\u00e1miyinlew maqsetinde Joqar\u01f5\u0131 sud Plenum\u0131n\u0131\u0144 2025-j\u0131l 23-iyunda\u01f5\u0131 15-sanl\u0131 qarar\u0131 menen tiyisli qararlar da ja\u0144aland\u0131. Atap aytqanda, nekeden aj\u0131rat\u0131w islerin k\u00f3rip sh\u0131\u01f5\u0131w t\u00e1rtibine baylan\u0131sl\u0131 qa\u01f5\u0131ydalar qayta k\u00f3rip sh\u0131\u01f5\u0131l\u0131p, zorl\u0131qtan j\u00e1birlengen shaxst\u0131\u0144 m\u00e1plerin \u00fastin qor\u01f5aw mexanizmleri an\u0131q belgilep berildi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Son\u0131\u0144 menen birge, sudlar\u01f5a sha\u0144araql\u0131q (turm\u0131sl\u0131q) zorl\u0131q ja\u01f5daylar\u0131n bahalawda H\u00e1kimshilik juwapkershilik haqq\u0131nda\u01f5\u0131 kodeksti\u0144 592-statyas\u0131 h\u00e1m J\u0131nayat kodeksini\u0144 1261-statyas\u0131 talaplar\u0131nan kelip sh\u0131\u01f5\u0131w z\u00e1r\u00far ekenligi ayr\u0131qsha k\u00f3rsetip \u00f3tildi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ul\u0131wma al\u01f5anda, n\u0131zamsh\u0131l\u0131qqa kirgizilgen bul \u00f3zgerisler h\u00e1m qos\u0131mshalar sha\u0144araql\u0131q zorl\u0131qtan j\u00e1birlengen shaxslard\u0131\u0144 huq\u0131q\u0131y qor\u01f5al\u0131w\u0131n bunnan b\u0131lay da k\u00fasheytiwge, hayal-q\u0131zlard\u0131\u0144 j\u00e1miyettegi belsendiligin artt\u0131r\u0131w\u01f5a j\u00e1ne sha\u0144araq institut\u0131n bekkemlewge x\u0131zmet etedi. Bul bolsa m\u00e1mleketimizde insan q\u00e1dirin ul\u0131\u01f5law principi izbe-iz t\u00e1miyinlenip at\u0131r\u01f5an\u0131n\u0131\u0144 j\u00e1ne bir \u00e1meliy k\u00f3rinisi bol\u0131p esaplanad\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Erkin \u00d3TENIYAZOV,<\/strong><\/p>\n<p><strong>Qaraqalpaqstan Respublikas\u0131 sud\u0131 puqaral\u0131q isleri boy\u0131nsha sudyas\u0131<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Sha\u0144araq \u2013 j\u00e1miyetti\u0144 tayan\u0131sh\u0131. On\u0131\u0144 bekkemligi bolsa tek \u01f5ana ruwx\u0131y q\u00e1diriyatlar emes, al an\u0131q huq\u0131q\u0131y kepillikler menen de t\u00e1miyinlenedi. Keyingi j\u0131llar\u0131 elimizde sha\u0144araq institut\u0131n bekkemlew, hayal-q\u0131zlard\u0131\u0144 huq\u0131qlar\u0131 menen m\u00e1plerin isenimli qor\u01f5aw\u01f5a qarat\u0131l\u01f5an izbe-iz reformalar \u00e1melge as\u0131r\u0131lmaqta. &nbsp; &nbsp; \u00d3zbekstan Respublikas\u0131 Konstituciyas\u0131n\u0131\u0144 76-statyas\u0131nda sha\u0144araq j\u00e1miyetti\u0144 tiykar\u01f5\u0131 buw\u0131n\u0131 ekeni, ol j\u00e1miyet h\u00e1m m\u00e1mleket qor\u01f5aw\u0131nda bol\u0131w\u0131 qata\u0144 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9970,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158],"tags":[],"class_list":["post-9969","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-janaliqlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9969","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9969"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9969\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9971,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9969\/revisions\/9971"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9970"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9969"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9969"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9969"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}