{"id":9820,"date":"2026-02-09T21:14:02","date_gmt":"2026-02-09T16:14:02","guid":{"rendered":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/?p=9820"},"modified":"2026-02-10T10:16:02","modified_gmt":"2026-02-10T05:16:02","slug":"adillik-insan-ziyneti-nawayi-ham-babur-miyrasi-bugingi-sud-sistemasi-nazerinde","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/archives\/9820","title":{"rendered":"&laquo;\u00c1DILLIK &#8211; INSAN ZIYNETI&raquo;: NAWAY\u00cd H\u00c1M BABUR MIYRAS\u00cd  B\u00daGINGI SUD SISTEMAS\u00cd N\u00c1ZERINDE"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Fevral ay\u0131 xalq\u0131m\u0131zd\u0131\u0144 ruwx\u0131y turm\u0131s\u0131nda ayr\u0131qsha or\u0131n iyeleydi. Sebebi, 9-fevral k\u00fani ull\u0131 oysh\u0131l h\u00e1m m\u00e1mleketlik \u01f5ayratker \u00c1liysher Naway\u0131, 14-fevral k\u00fani bolsa patsha h\u00e1m shay\u0131r, ull\u0131 s\u00e1rkarda Zahiriddin Muhammed Babur tuw\u0131l\u01f5an.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-9823 size-full\" src=\"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/photo_2026-02-09_21-06-49.jpg\" alt=\"\" width=\"1018\" height=\"768\" srcset=\"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/photo_2026-02-09_21-06-49.jpg 1018w, https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/photo_2026-02-09_21-06-49-300x226.jpg 300w, https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/photo_2026-02-09_21-06-49-768x579.jpg 768w, https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/photo_2026-02-09_21-06-49-16x12.jpg 16w\" sizes=\"(max-width: 1018px) 100vw, 1018px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Us\u0131 s\u00e1ne m\u00fan\u00e1sibeti menen Qaraqalpaqstan Respublikas\u0131 h\u00e1kimshilik sud\u0131nda ruwx\u0131y-a\u01f5art\u0131wsh\u0131l\u0131q saat\u0131 sh\u00f3lkemlestirildi. O\u01f5an sudyalar, sud apparat\u0131 x\u0131zmetkerleri, al\u0131mlar h\u00e1m \u01f5alaba xabar qurallar\u0131n\u0131\u0144 w\u00e1killeri qatnast\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-9827 size-full\" src=\"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/photo_2026-02-09_21-03-07.jpg\" alt=\"\" width=\"1280\" height=\"719\" srcset=\"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/photo_2026-02-09_21-03-07.jpg 1280w, https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/photo_2026-02-09_21-03-07-300x169.jpg 300w, https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/photo_2026-02-09_21-03-07-1024x575.jpg 1024w, https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/photo_2026-02-09_21-03-07-768x431.jpg 768w, https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/photo_2026-02-09_21-03-07-18x10.jpg 18w\" sizes=\"(max-width: 1280px) 100vw, 1280px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ilajd\u0131 Qaraqalpaqstan Respublikas\u0131 h\u00e1kimshilik sud\u0131n\u0131\u0144 basl\u0131\u01f5\u0131 M.Eshimbetov ash\u0131p berdi h\u00e1m ull\u0131 ata-babalar\u0131m\u0131zd\u0131\u0144 biyt\u00e1kirar d\u00f3retiwshiligi, olar jaratqan sh\u0131\u01f5armalar aradan \u00e1sirler \u00f3tiwine qaramastan b\u00fagingi k\u00fande de \u00f3z \u00e1hmiyetin jo\u01f5altpa\u01f5an biybaha ruwx\u0131y miyras ekenin ayr\u0131qsha atap \u00f3tti. Sonday-aq, olard\u0131\u0144 \u00e1dillik, hadall\u0131q, adamgershilik h\u00e1m n\u0131zam \u00fastinligine baylan\u0131sl\u0131 ideyalar\u0131 zamanag\u00f3y sud sistemas\u0131n\u0131\u0144 iskerligi ush\u0131n \u00e1hmiyetli te\u0144siz m\u00e1nawiy qollanba bol\u0131p x\u0131zmet etip at\u0131r\u01f5an\u0131n atap \u00f3tti.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-9839\" src=\"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/photo_2026-02-10_10-07-46.jpg\" alt=\"\" width=\"1081\" height=\"603\" srcset=\"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/photo_2026-02-10_10-07-46.jpg 929w, https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/photo_2026-02-10_10-07-46-300x167.jpg 300w, https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/photo_2026-02-10_10-07-46-768x428.jpg 768w, https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/photo_2026-02-10_10-07-46-18x10.jpg 18w\" sizes=\"(max-width: 1081px) 100vw, 1081px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ilajda Berdaq at\u0131nda\u01f5\u0131 Qaraqalpaq m\u00e1mleketlik universitetini\u0144 filologiya ilimleri boy\u0131nsha filosofiya doktor\u0131, docent Latofat Tojiboeva bayanat jasap, Naway\u0131 h\u00e1m Babur miyras\u0131n\u0131\u0144 \u00e1dillik, hadall\u0131q h\u00e1m adamgershilik ideyalar\u0131 menen qanshelli bay ekenligin mazmunl\u0131 m\u0131sallar arqal\u0131 s\u00e1wlelendirip berdi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-9830 size-full\" src=\"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/photo_2026-02-09_21-03-22.jpg\" alt=\"\" width=\"1280\" height=\"719\" srcset=\"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/photo_2026-02-09_21-03-22.jpg 1280w, https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/photo_2026-02-09_21-03-22-300x169.jpg 300w, https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/photo_2026-02-09_21-03-22-1024x575.jpg 1024w, https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/photo_2026-02-09_21-03-22-768x431.jpg 768w, https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/photo_2026-02-09_21-03-22-18x10.jpg 18w\" sizes=\"(max-width: 1280px) 100vw, 1280px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Atap \u00f3tilgenindey, \u00c1liysher Naway\u0131 &laquo;\u00c1dillik penen \u00e1lem abat&raquo; degen ideyan\u0131 al\u01f5a qoy\u0131p, \u00e1dillikti j\u00e1miyet rawajlan\u0131w\u0131n\u0131\u0144 e\u0144 tiykar\u01f5\u0131 sh\u00e1rti s\u0131pat\u0131nda k\u00f3rgen. On\u0131\u0144 sh\u0131\u01f5armalar\u0131nda bassh\u0131 shaxs hadal, h\u00fajdanl\u0131 h\u00e1m xal\u0131qt\u0131\u0144 d\u00e1rtine biypar\u0131q bolmaw\u0131 kerek ekenligi qayta-qayta atap \u00f3tiledi. Naway\u0131 ush\u0131n \u00e1dalat \u2014 tek huq\u0131q\u0131y t\u00fasinik emes, al insan ziyneti, ruwx\u0131y p\u00e1klik \u00f3lshemi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-9824 size-full\" src=\"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/photo_2026-02-09_21-02-41.jpg\" alt=\"\" width=\"1280\" height=\"719\" srcset=\"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/photo_2026-02-09_21-02-41.jpg 1280w, https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/photo_2026-02-09_21-02-41-300x169.jpg 300w, https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/photo_2026-02-09_21-02-41-1024x575.jpg 1024w, https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/photo_2026-02-09_21-02-41-768x431.jpg 768w, https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/photo_2026-02-09_21-02-41-18x10.jpg 18w\" sizes=\"(max-width: 1280px) 100vw, 1280px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Zahiriddin Muhammed Babur bolsa \u00f3zini\u0144 &laquo;Baburnama&raquo; sh\u0131\u01f5armas\u0131nda \u00e1dil basqar\u0131w, haq\u0131yqatl\u0131q h\u00e1m insap haqq\u0131nda tere\u0144 pikirler bildirgen. Ol zul\u0131ml\u0131qt\u0131 qaralap, m\u00e1mleketti\u0144 bekkem k\u00fash-q\u00fadireti \u00e1dillikke baylan\u0131sl\u0131 ekenin atap \u00f3tedi. Babur k\u00f3zqaraslar\u0131nda insan ar-nam\u0131s\u0131 h\u00e1m q\u00e1dirin saqlaw \u2014 h\u00e1r qanday h\u00fakimni\u0144 tiykar\u01f5\u0131 \u00f3lshemi s\u0131pat\u0131nda k\u00f3zge taslanad\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ilaj dawam\u0131nda qatnas\u0131wsh\u0131lar ull\u0131 babalar miyras\u0131nda\u01f5\u0131 huq\u0131q\u0131y h\u00e1m \u00e1dep-ikraml\u0131l\u0131q k\u00f3zqaraslar b\u00fagingi sud-huq\u0131q reformalar\u0131 menen \u00fanles ekenin ayr\u0131qsha atap \u00f3tti. Zamanag\u00f3y sud sistemas\u0131n\u0131\u0144 tiykar\u01f5\u0131 maqseti de \u2014 n\u0131zam \u00fastinligin t\u00e1miyinlew, insan huq\u0131qlar\u0131 menen erkinliklerin qor\u01f5aw, j\u00e1miyette \u00e1dillik ortal\u0131\u01f5\u0131n elede bekkemlewden ibarat.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Q\u0131z\u01f5\u0131n soraw-juwaplar h\u00e1m pikir al\u0131s\u0131wlar menen dawam etken ilajda qatnas\u0131wsh\u0131lar t\u00e1repinen \u00e1dillik h\u00e1m hadall\u0131q principleri sudya h\u00e1m sud x\u0131zmetkerlerini\u0144 iskerliginde e\u0144 tiykar\u01f5\u0131 \u00f3lshem h\u00e1m q\u00e1diriyat ekeni atap \u00f3tildi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-9822 size-full\" src=\"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/photo_2026-02-09_21-06-38.jpg\" alt=\"\" width=\"1280\" height=\"719\" srcset=\"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/photo_2026-02-09_21-06-38.jpg 1280w, https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/photo_2026-02-09_21-06-38-300x169.jpg 300w, https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/photo_2026-02-09_21-06-38-1024x575.jpg 1024w, https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/photo_2026-02-09_21-06-38-768x431.jpg 768w, https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/photo_2026-02-09_21-06-38-18x10.jpg 18w\" sizes=\"(max-width: 1280px) 100vw, 1280px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Juwmaqlap aytqanda, bunday a\u01f5art\u0131wsh\u0131l\u0131q ilajlar tek \u01f5ana tariyx\u0131y miyras\u0131m\u0131zd\u0131 tere\u0144 a\u0144law emes, al h\u00e1r bir x\u0131zmetkerdi\u0144 k\u00e1siplik juwapkershiligin h\u00e1m ruwx\u0131y \u00faylesimliligin j\u00e1ne de bekkemlewge x\u0131zmet etedi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00d3ytkeni, \u00e1dillik &#8211; bul tek \u01f5ana sud qararlar\u0131nda emes, al b\u00e1rinen bur\u0131n insan q\u00e1lbinde q\u00e1liplesedi. Naway\u0131 h\u00e1m Baburd\u0131\u0144 miyras\u0131 bolsa, mine us\u0131 \u00e1dil j\u00farekti t\u00e1rbiyalaytu\u01f5\u0131n haq\u0131yq\u0131y m\u00e1nawiyat mektebi.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Fevral ay\u0131 xalq\u0131m\u0131zd\u0131\u0144 ruwx\u0131y turm\u0131s\u0131nda ayr\u0131qsha or\u0131n iyeleydi. Sebebi, 9-fevral k\u00fani ull\u0131 oysh\u0131l h\u00e1m m\u00e1mleketlik \u01f5ayratker \u00c1liysher Naway\u0131, 14-fevral k\u00fani bolsa patsha h\u00e1m shay\u0131r, ull\u0131 s\u00e1rkarda Zahiriddin Muhammed Babur tuw\u0131l\u01f5an. &nbsp; &nbsp; Us\u0131 s\u00e1ne m\u00fan\u00e1sibeti menen Qaraqalpaqstan Respublikas\u0131 h\u00e1kimshilik sud\u0131nda ruwx\u0131y-a\u01f5art\u0131wsh\u0131l\u0131q saat\u0131 sh\u00f3lkemlestirildi. O\u01f5an sudyalar, sud apparat\u0131 x\u0131zmetkerleri, al\u0131mlar h\u00e1m \u01f5alaba xabar qurallar\u0131n\u0131\u0144 w\u00e1killeri [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9821,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158],"tags":[],"class_list":["post-9820","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-janaliqlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9820","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9820"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9820\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9840,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9820\/revisions\/9840"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9821"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9820"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9820"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9820"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}