{"id":9626,"date":"2025-12-29T02:02:34","date_gmt":"2025-12-28T21:02:34","guid":{"rendered":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/?p=9626"},"modified":"2025-12-29T02:02:34","modified_gmt":"2025-12-28T21:02:34","slug":"sudlardin-haqiyqiy-%c7%b5arezsizligin-tamiyinlew-adil-sudlaw-sapasin-arttiriwdin-ahmiyetli-faktori","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/archives\/9626","title":{"rendered":"SUDLARD\u00cd\u0143 HAQ\u00cdYQ\u00cdY \u01f4\u00c1REZSIZLIGIN T\u00c1MIYINLEW &#8211; \u00c1DIL SUDLAW SAPAS\u00cdN ARTT\u00cdR\u00cdWD\u00cd\u0143 \u00c1HMIYETLI FAKTOR\u00cd"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>B\u00fagingi k\u00fande d\u00fanyada global q\u00e1wip-q\u00e1terler transformaciyalan\u0131p at\u0131r\u01f5an o\u01f5ada quramal\u0131 sharayatta h\u00e1r bir m\u00e1mleket ald\u0131nda, birinshi n\u00e1wbette, puqaralard\u0131\u0144 huq\u0131qlar\u0131 menen n\u0131zaml\u0131 m\u00e1plerin isenimli qor\u01f5aw, insan ush\u0131n m\u00fan\u00e1sip h\u00e1m abadan turm\u0131s keshiriw sharayatlar\u0131n jarat\u0131w waz\u0131ypas\u0131 tur\u0131pt\u0131. Bul strategiyal\u0131q \u00e1hmiyetli maqsetlerge erisiwde insan huq\u0131qlar\u0131 menen erkinliklerin qor\u01f5awd\u0131 \u00f3zini\u0144 tiykar\u01f5\u0131 waz\u0131ypas\u0131 etip belgilegen m\u00e1mleketlik h\u00e1kimiyatt\u0131\u0144 biy\u01f5\u00e1rez tarma\u01f5\u0131 &#8211; sud h\u00e1kimiyat\u0131 ayr\u0131qsha \u00e1hmiyetke iye.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00c1lbette, sudlar iskerligini\u0144 n\u00e1tiyjeliligi h\u00e1m \u00e1dil sudlawd\u0131\u0144 sapas\u0131 k\u00f3p ja\u01f5\u0131nan sud h\u00e1kimiyat\u0131n\u0131\u0144 haq\u0131yq\u0131y \u01f5\u00e1rezsizligine tikkeley baylan\u0131sl\u0131. Sonl\u0131qtanda, xal\u0131qaral\u0131q-huq\u0131q\u0131y h\u00fajjetlerde de sud h\u00e1kimiyat\u0131 \u01f5\u00e1rezsizligin t\u00e1miyinlewge baylan\u0131sl\u0131 an\u0131q kepillikler belgilengen. Atap aytqanda, BMSh t\u00e1repinen 1985-j\u0131l\u0131 qab\u0131l etilgen Sud h\u00e1kimiyat\u0131 \u01f5\u00e1rezsizligini\u0144 tiykar\u01f5\u0131 principlerini\u0144 1-b\u00e1ntine muwap\u0131q, sud h\u00e1kimiyat\u0131 \u01f5\u00e1rezsizligi m\u00e1mleket t\u00e1repinen kepillenedi h\u00e1m m\u00e1mleketti\u0144 Konstituciyas\u0131 yamasa n\u0131zamlar\u0131nda bekkemlenedi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Us\u0131 tiykarda, sudlard\u0131\u0144 haq\u0131yq\u0131y \u01f5\u00e1rezsizligin t\u00e1miyinlew \u00d3zbekstan Respublikas\u0131nda m\u00e1mleketlik siyasat d\u00e1rejesine k\u00f3terilgen. H\u00farmetli Prezidentimiz Shavkat Mirziyoevti\u0144 atap \u00f3tkenindey, &laquo;sudlard\u0131\u0144 jum\u0131s\u0131na h\u00e1r qanday aralas\u0131w \u00e1dil sudlaw\u01f5a k\u00f3le\u0144ke sal\u0131w esaplanad\u0131. Bul boy\u0131nsha h\u00e1m soraw, h\u00e1m juwapkershilik qatt\u0131 bolad\u0131.&raquo;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>M\u00e1mleketimizdi\u0144 milliy huq\u0131q sistemas\u0131nda sud h\u00e1kimiyat\u0131 \u01f5\u00e1rezsizligi ayr\u0131qsha kepillengen. Atap aytqanda, \u00d3zbekstan Respublikas\u0131 Konstituciyas\u0131n\u0131\u0144 136-statyas\u0131nda sudyalar \u01f5\u00e1rezsiz ekenligi, tek \u01f5ana n\u0131zam\u01f5a boys\u0131n\u0131w\u0131, sudyan\u0131\u0144 \u00e1dil sudlawd\u0131 \u00e1melge as\u0131r\u0131w iskerligine h\u00e1sh qanday aralas\u0131w\u01f5a jol qoy\u0131lmaytu\u01f5\u0131n\u0131 h\u00e1m bunday aralas\u0131w n\u0131zam\u01f5a muwap\u0131q juwapkershilikke sebep bolatu\u01f5\u0131n\u0131 qata\u0144 belgilep qoy\u0131l\u01f5an.<\/p>\n<p>Bul konstituciyal\u0131q qa\u01f5\u0131ydalar n\u0131zamlar\u0131m\u0131zda j\u00e1ne de tol\u0131q bekkemlengen. M\u00e1selen, &laquo;Sudlar haqq\u0131nda&raquo;\u01f5\u0131 N\u0131zamn\u0131\u0144 67-statyas\u0131na bola, sudyalard\u0131\u0144 biy\u01f5\u00e1rezligi t\u00f3mendegi kepillikler arqal\u0131 t\u00e1miyinlenedi:<\/p>\n<p>sudyalard\u0131 n\u0131zamda belgilengen t\u00e1rtipte saylaw, tay\u0131nlaw h\u00e1m azat etiw;<\/p>\n<p>sudyalard\u0131\u0144 qol qat\u0131lmasl\u0131\u01f5\u0131;<\/p>\n<p>\u00e1dil sudlawd\u0131 \u00e1melge as\u0131r\u0131wda qata\u0144 processuall\u0131q t\u00e1rtiplerge \u00e1mel etiliwi;<\/p>\n<p>qarar qab\u0131l etiwde sudyalar m\u00e1sl\u00e1h\u00e1tini\u0144 s\u0131r saqlan\u0131w\u0131 h\u00e1m de on\u0131 j\u00e1riyalawd\u0131 talap etiwdi\u0144 qada\u01f5an etiliwi;<\/p>\n<p>sudqa h\u00farmetsizlik etiw yamasa belgili bir islerdi sheshiwge aralasqanl\u0131q, sudyalard\u0131\u0144 qol qat\u0131lmasl\u0131\u01f5\u0131n buz\u01f5anl\u0131q ush\u0131n juwapkershilik belgileniwi;<\/p>\n<p>sudyalar\u01f5a m\u00e1mleket esab\u0131nan olard\u0131\u0144 joqar\u0131 status\u0131na m\u00fan\u00e1sip materiall\u0131q h\u00e1m sociall\u0131q t\u00e1miynat jarat\u0131l\u0131w\u0131.<\/p>\n<p>N\u0131zam normalar\u0131n\u0131\u0144 talaplar\u0131 buz\u0131l\u01f5an ja\u01f5dayda, n\u0131zamsh\u0131l\u0131qta tiyisli juwapkershilik sharalar\u0131 n\u00e1zerde tut\u0131l\u01f5an. Atap aytqanda, sudqa h\u00farmetsizlik etkeni ush\u0131n \u00d3zbekstan Respublikas\u0131 H\u00e1kimshilik juwapkershilik haqq\u0131nda\u01f5\u0131 kodeksti\u0144 180-statyas\u0131nda, tergew yamasa sud islerin sheshiwge aralasqan\u0131 ush\u0131n bolsa J\u0131nayat kodeksini\u0144 236-statyas\u0131nda qata\u0144 juwapkershilik belgilengen. Bul bolsa sud h\u00e1kimiyat\u0131 \u01f5\u00e1rezsizligine baylan\u0131sl\u0131 kepilliklerdi j\u00e1ne de bekkemleydi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ul\u0131wmalast\u0131r\u0131p aytqanda, sud h\u00e1kimiyat\u0131n\u0131\u0144 \u01f5\u00e1rezsizligi &#8211; \u00e1dil sudlawd\u0131\u0144 sapas\u0131n artt\u0131r\u0131wd\u0131\u0144 e\u0144 \u00e1hmiyetli kepili bol\u0131p esaplanad\u0131. Bul princip Konstituciya h\u00e1m n\u0131zamlar\u0131m\u0131zda ayr\u0131qsha bekkemlep qoy\u0131l\u01f5an. Sud h\u00e1kimiyat\u0131 \u01f5\u00e1rezsizligine qars\u0131 qarat\u0131l\u01f5an h\u00e1r qanday h\u00e1reket j\u00e1miyetlik q\u00e1wipli q\u0131lm\u0131s s\u0131pat\u0131nda bahalan\u0131p, n\u0131zam menen juwapkershilikke sebep bolad\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>H\u00farmetli Prezidentimiz Shavkat Mirziyoevti\u0144 atap \u00f3tkenindey, &laquo;sudlard\u0131\u0144 haq\u0131yq\u0131y \u01f5\u00e1rezsizligin t\u00e1miyinlew biz ush\u0131n e\u0144 tiykar\u01f5\u0131 waz\u0131ypa bol\u0131p esaplanad\u0131. \u00c1sirese, sud qays\u0131dur lawaz\u0131ml\u0131 shaxst\u0131\u0144 qol\u0131 jetetu\u01f5\u0131n uy\u0131m\u01f5a aylan\u0131p qal\u0131w\u0131na ul\u0131wma jol qoymaw sh\u00e1rt.&raquo;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Azat IMATOV, <\/strong><br \/>\n<strong>Qaraqalpaqstan Respublikas\u0131 h\u00e1kimshilik sud sudyas\u0131<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; B\u00fagingi k\u00fande d\u00fanyada global q\u00e1wip-q\u00e1terler transformaciyalan\u0131p at\u0131r\u01f5an o\u01f5ada quramal\u0131 sharayatta h\u00e1r bir m\u00e1mleket ald\u0131nda, birinshi n\u00e1wbette, puqaralard\u0131\u0144 huq\u0131qlar\u0131 menen n\u0131zaml\u0131 m\u00e1plerin isenimli qor\u01f5aw, insan ush\u0131n m\u00fan\u00e1sip h\u00e1m abadan turm\u0131s keshiriw sharayatlar\u0131n jarat\u0131w waz\u0131ypas\u0131 tur\u0131pt\u0131. Bul strategiyal\u0131q \u00e1hmiyetli maqsetlerge erisiwde insan huq\u0131qlar\u0131 menen erkinliklerin qor\u01f5awd\u0131 \u00f3zini\u0144 tiykar\u01f5\u0131 waz\u0131ypas\u0131 etip belgilegen m\u00e1mleketlik h\u00e1kimiyatt\u0131\u0144 biy\u01f5\u00e1rez tarma\u01f5\u0131 &#8211; [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9627,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158],"tags":[],"class_list":["post-9626","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-janaliqlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9626","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9626"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9626\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9628,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9626\/revisions\/9628"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9627"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9626"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9626"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9626"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}