{"id":9604,"date":"2025-12-25T11:53:30","date_gmt":"2025-12-25T06:53:30","guid":{"rendered":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/?p=9604"},"modified":"2025-12-26T11:55:30","modified_gmt":"2025-12-26T06:55:30","slug":"balalardi-zorliqtin-barliq-turlerinen-qor%c7%b5aw-mamleket-siyasatinin-tiykar%c7%b5i-ba%c7%b5dari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/archives\/9604","title":{"rendered":"BALALARD\u00cd ZORL\u00cdQT\u00cd\u0143 BARL\u00cdQ T\u00daRLERINEN QOR\u01f4AW &#8211; M\u00c1MLEKET SIYASAT\u00cdN\u00cd\u0143 TIYKAR\u01f4\u00cd BA\u01f4DAR\u00cd"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bizge belgili, 2025-j\u0131l 24-dekabr k\u00fani \u00d3zbekstan Respublikas\u0131 Prezidenti t\u00e1repinen &laquo;2026-2030-j\u0131llar\u01f5a m\u00f3lsherlengen Balalard\u0131 zorl\u0131qt\u0131\u0144 barl\u0131q t\u00farlerinen qor\u01f5aw strategiyas\u0131n tast\u0131y\u0131qlaw haqq\u0131nda&raquo;\u01f5\u0131 P\u00e1rman qab\u0131l etildi. Bul h\u00fajjet m\u00e1mleketimizde balalard\u0131\u0144 huq\u0131qlar\u0131 menen m\u00e1plerin t\u00e1miyinlew jol\u0131nda \u00e1hmiyetli h\u00e1m tariyx\u0131y q\u00e1dem s\u0131pat\u0131nda t\u00e1n al\u0131nbaqta.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bul P\u00e1rman tek \u01f5ana r\u00e1smiy-huq\u0131q\u0131y h\u00fajjet bol\u0131p qalmastan, al h\u00e1r bir balan\u0131\u0144 t\u0131n\u0131sh, salamat h\u00e1m bax\u0131tl\u0131 balal\u0131qqa bol\u01f5an huq\u0131q\u0131n t\u00e1miyinlewge qarat\u0131l\u01f5an ke\u0144 k\u00f3lemli m\u00e1mleketlik strategiya bol\u0131p esaplanad\u0131. Sebebi, balalar &#8211; j\u00e1miyetti\u0144 e\u0144 n\u00e1zik, e\u0144 qor\u01f5aw\u01f5a m\u00fat\u00e1j qatlam\u0131 esaplanad\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Tilekke qars\u0131, turm\u0131sta balalar h\u00e1r q\u0131yl\u0131 t\u00fardegi zorl\u0131qqa dus keliwi m\u00famkin. Sonnan:<\/p>\n<ul>\n<li>sha\u0144araqta\u01f5\u0131 qata\u0144l\u0131q h\u00e1m itibars\u0131zl\u0131q,<\/li>\n<li>mektep yamasa j\u00e1miyetlik or\u0131nlarda kemsitiw h\u00e1m bas\u0131m \u00f3tkeriw,<\/li>\n<li>Internet m\u00e1kan\u0131nda\u01f5\u0131 kiberbulling,<\/li>\n<li>psixologiyal\u0131q yamasa fizikal\u0131q k\u00fash k\u00f3rsetiw ja\u01f5daylar\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bur\u0131n da m\u00e1mleketimizde balalar huq\u0131qlar\u0131n qor\u01f5aw\u01f5a qarat\u0131l\u01f5an n\u0131zamlar bar edi. Biraq ja\u0144adan qab\u0131l etilgen P\u00e1rman bul mashqala\u01f5a sistemal\u0131, kompleksli h\u00e1m uzaq m\u00faddetli qatnas jasawd\u0131 us\u0131n\u0131s etpekte. Ya\u01f5n\u0131y, zorl\u0131q aq\u0131betleri menen g\u00faresiw emes, al on\u0131\u0144 ald\u0131n al\u0131w, q\u00e1wipli faktorlard\u0131 saplast\u0131r\u0131w strategiyan\u0131\u0144 tiykar\u01f5\u0131 maqseti s\u0131pat\u0131nda belgilengen.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>2026-2030-j\u0131llar\u01f5a m\u00f3lsherlengen bul strategiyan\u0131\u0144 bas maqseti &#8211; balalard\u0131 zorl\u0131qt\u0131\u0144 barl\u0131q t\u00farlerinen qor\u01f5aw, olar ush\u0131n q\u00e1wipsiz ortal\u0131q jarat\u0131w j\u00e1ne huq\u0131qlar\u0131 menen n\u0131zaml\u0131 m\u00e1plerin tol\u0131q t\u00e1miyinlewden ibarat.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bul bolsa t\u00f3mendegilerdi a\u0144latad\u0131:<\/p>\n<ul>\n<li>h\u00e1r bir bala \u00f3zin qor\u01f5al\u01f5an seziniwi kerek;<\/li>\n<li>balan\u0131\u0144 pikiri h\u00e1m daw\u0131s\u0131 esitiliwi sh\u00e1rt;<\/li>\n<li>mashqala\u01f5a dus kelgen bala hesh qashan j\u00e1rdemsiz qalmaw\u0131 kerek.<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Strategiyada bir qatar \u00e1hmiyetli ja\u0144al\u0131qlar h\u00e1m tiykar\u01f5\u0131 ba\u01f5darlar belgilep berilgen. Son\u0131\u0144 ishinde, barl\u0131q qararlar qab\u0131l etiliwinde &laquo;balan\u0131\u0144 e\u0144 jaqs\u0131 m\u00e1pi&raquo; tiykar\u01f5\u0131 \u00f3lshem s\u0131pat\u0131nda belgilenbekte. Ya\u01f5n\u0131y, h\u00e1r qanday ilaj b\u00e1rinen bur\u0131n bala\u01f5a z\u0131yan jetkermewi, kerisinshe, on\u0131\u0144 m\u00e1pine x\u0131zmet etiwi kerek.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>P\u00e1rmanda tek \u01f5ana jazalawsh\u0131 ilajlar emes, al profilaktika\u01f5a qarat\u0131l\u01f5an mexanizmler de ayr\u0131qsha or\u0131n al\u01f5an. Atap aytqanda:<\/p>\n<ul>\n<li>ata-analard\u0131\u0144 bala t\u00e1rbiyas\u0131 boy\u0131nsha huq\u0131q\u0131y h\u00e1m psixologiyal\u0131q sawatl\u0131l\u0131\u01f5\u0131n artt\u0131r\u0131w,<\/li>\n<li>bilimlendiriw m\u00e1kemelerinde psixologiyal\u0131q x\u0131zmetlerdi k\u00fasheytiw,<\/li>\n<li>balalar\u01f5a \u00f3z huq\u0131qlar\u0131 h\u00e1m qor\u01f5aw mexanizmleri haqq\u0131nda t\u00fasinik beriwge qarat\u0131l\u01f5an ilajlar belgilep berilgen.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Sonday-aq, m\u00e1mleketlik uy\u0131mlar aras\u0131nda\u01f5\u0131 birge islesiw m\u00e1selesi de ja\u0144a basq\u0131shqa al\u0131p sh\u0131\u01f5\u0131lmaqta. Endi balalar menen baylan\u0131sl\u0131 mashqalalar bilimlendiriw, densawl\u0131qt\u0131 saqlaw, ishki isler, sociall\u0131q qor\u01f5aw h\u00e1m sud uy\u0131mlar\u0131 aras\u0131nda \u00f3z-ara aw\u0131zbirshilik h\u00e1m m\u00e1limleme almas\u0131w tiykar\u0131nda sheshiledi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Zorl\u0131qqa ush\u0131ra\u01f5an yamasa q\u00e1wip ast\u0131nda\u01f5\u0131 balalar kimge m\u00far\u00e1jat etiwin, qay jerden h\u00e1m qanday j\u00e1rdem al\u0131w\u0131n biliwi ush\u0131n a\u0144sat, isenimli h\u00e1m n\u00e1tiyjeli qor\u01f5aw sistemalar\u0131n engiziw de strategiyan\u0131\u0144 \u00e1hmiyetli ba\u01f5darlar\u0131nan biri esaplanad\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Juwmaqlap aytqanda, bul P\u00e1rmann\u0131\u0144 or\u0131nlan\u0131w procesinde balan\u0131 t\u00e1rbiyalaw h\u00e1m on\u0131 qor\u01f5aw tek \u01f5ana sha\u0144araqt\u0131\u0144 emes, al p\u00fatkil j\u00e1miyetti\u0144 juwapkershiligi ekenligi j\u00e1ne bir m\u00e1rte tast\u0131y\u0131qlanbaqta. M\u00e1mleket bul h\u00fajjet arqal\u0131 h\u00e1r bir balan\u0131\u0144 t\u00e1\u01f5dirine biyp\u00e1rwa emesligin, on\u0131 t\u0131\u0144law\u01f5a, qor\u01f5aw\u01f5a h\u00e1m h\u00e1r bir jas \u00f3spirim shaxs ush\u0131n juwapkershilikti \u00f3z moyn\u0131na al\u0131w\u01f5a tayar ekenin k\u00f3rsetpekte.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Xamra BERDIKLICHEV,<\/strong><\/p>\n<p><strong>Qaraqalpaqstan Respublikas\u0131 sud\u0131n\u0131\u0144 sudyas\u0131<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Bizge belgili, 2025-j\u0131l 24-dekabr k\u00fani \u00d3zbekstan Respublikas\u0131 Prezidenti t\u00e1repinen &laquo;2026-2030-j\u0131llar\u01f5a m\u00f3lsherlengen Balalard\u0131 zorl\u0131qt\u0131\u0144 barl\u0131q t\u00farlerinen qor\u01f5aw strategiyas\u0131n tast\u0131y\u0131qlaw haqq\u0131nda&raquo;\u01f5\u0131 P\u00e1rman qab\u0131l etildi. Bul h\u00fajjet m\u00e1mleketimizde balalard\u0131\u0144 huq\u0131qlar\u0131 menen m\u00e1plerin t\u00e1miyinlew jol\u0131nda \u00e1hmiyetli h\u00e1m tariyx\u0131y q\u00e1dem s\u0131pat\u0131nda t\u00e1n al\u0131nbaqta. &nbsp; Bul P\u00e1rman tek \u01f5ana r\u00e1smiy-huq\u0131q\u0131y h\u00fajjet bol\u0131p qalmastan, al h\u00e1r bir balan\u0131\u0144 t\u0131n\u0131sh, salamat h\u00e1m [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9605,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158],"tags":[],"class_list":["post-9604","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-janaliqlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9604","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9604"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9604\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9606,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9604\/revisions\/9606"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9605"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9604"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9604"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9604"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}