{"id":9511,"date":"2025-12-10T18:18:57","date_gmt":"2025-12-10T13:18:57","guid":{"rendered":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/?p=9511"},"modified":"2025-12-13T18:20:44","modified_gmt":"2025-12-13T13:20:44","slug":"sud-jumisinda-adep-ikramliliq-adilliktin-tiykar%c7%b5i-principi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/archives\/9511","title":{"rendered":"SUD JUM\u00cdS\u00cdNDA \u00c1DEP-IKRAML\u00cdL\u00cdQ: \u00c1DILLIKTI\u0143 TIYKAR\u01f4\u00cd PRINCIPI"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00d3zbekstan Respublikas\u0131 Konstituciyas\u0131na muwap\u0131q, elimizde \u00e1dil sudlaw tek sud t\u00e1repinen \u00e1melge as\u0131r\u0131lad\u0131 h\u00e1m sud h\u00e1kimiyat\u0131 n\u0131zam sh\u0131\u01f5ar\u0131wsh\u0131 h\u00e1m de atqar\u0131wsh\u0131 h\u00e1kimiyattan tol\u0131q \u01f5\u00e1rezsiz esaplanad\u0131. Sudt\u0131\u0144 erkinligi &#8211; puqaralard\u0131\u0144 huq\u0131qlar\u0131 menen m\u00e1pleri \u00e1dil qor\u01f5al\u0131w\u0131n\u0131\u0144 tiykar\u01f5\u0131 kepili bol\u0131p esaplanad\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Keyingi j\u0131llarda sud islerini\u0144 san\u0131 art\u0131p, \u00e1dil sudlaw\u01f5a qoy\u0131latu\u01f5\u0131n talaplar j\u00e1ne de artt\u0131. Ja\u0144a sharayatlar, ja\u0144asha qatnas h\u00e1m puqaralard\u0131\u0144 \u00e1dillikke bol\u01f5an talab\u0131 sud-huq\u0131q sistemas\u0131nan joqar\u0131 juwapkershilikti talap etpekte.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Son\u0131\u0144 ush\u0131n sud jum\u0131s\u0131nda t\u00e1rtip-intizam, jeke juwapkershilik h\u00e1m qal\u0131sl\u0131q &#8211; h\u00e1r bir sudya h\u00e1m sud x\u0131zmetkerini\u0144 k\u00fandelikli jum\u0131s normas\u0131na aylan\u0131w\u0131 z\u00e1r\u00far. Sebebi sud bosa\u01f5as\u0131na kelgen h\u00e1r bir insan bul jerde \u00e1dillik h\u00fakim s\u00farip at\u0131r\u01f5an\u0131na isenim payda etiwi kerek.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>J\u00e1miyette qab\u0131l etilgen \u00e1dep-ikraml\u0131l\u0131q normalar\u0131 sud sistemas\u0131nda ayr\u0131qsha \u00e1hmiyetke iye:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00c1dep &#8211; shaxst\u0131\u0144 \u00e1depliligi h\u00e1m milliy q\u00e1diriyatlarga tiykarlangan minez-qulq\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Minez-qul\u0131q &#8211; insann\u0131\u0144 j\u00e1m\u00e1\u00e1t h\u00e1m ortal\u0131qta\u01f5\u0131 ruwxiy kelbeti.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00c1dep-ikraml\u0131l\u0131q &#8211; j\u00e1miyet ush\u0131n \u00falgi bolatu\u0123\u0131n sawapl\u0131 \u00e1meller j\u0131y\u0131nd\u0131s\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Intizam &#8211; huq\u0131q\u0131y h\u00e1m \u00e1dep-ikraml\u0131l\u0131q talaplar\u0131na \u00e1mel etiw, sh\u00f3lkem qa\u0123\u0131ydalar\u0131na muwap\u0131q j\u00fariw.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Sudya \u00e1ne us\u0131 normalard\u0131\u0144 barl\u0131\u01f5\u0131na \u00e1mel etiwi, n\u0131zam\u01f5a h\u00e1m j\u00e1miyetshilikti\u0144 isenimine qaysh\u0131 kelmeytu\u01f5\u0131n is-h\u00e1reketti k\u00f3rsetiwi sh\u00e1rt.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Sudyan\u0131\u0144 jum\u0131sta, jum\u0131stan t\u0131sqar\u0131 waq\u0131tta da qanday \u00f3zin tut\u0131w\u0131 kerek ekenligi Sudyalar \u00e1dep kodeksinde belgilep qoy\u0131l\u01f5an. Bul normalar sudyan\u0131\u0144 huq\u0131q h\u00e1m erkinliklerin sheklemeydi, kerisinshe, on\u0131\u0144 ab\u0131ray\u0131, qal\u0131sl\u0131\u01f5\u0131 h\u00e1m erkinligin t\u00e1miyinlewge x\u0131zmet etedi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Kodekste k\u00f3rsetilmegen ja\u01f5daylarda bolsa sudya j\u00e1miyettegi ul\u0131wma \u00e1dep-ikraml\u0131l\u0131q normalar\u0131na h\u00e1m xal\u0131qaral\u0131q standartlar\u01f5a \u00e1mel etiwi talap etiledi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Sudya \u00f3zini\u0144 k\u00e1siplik k\u00f3zqaras\u0131n n\u0131zamsh\u0131l\u0131q, huq\u0131q h\u00e1m sud \u00e1meliyat\u0131na baylan\u0131sl\u0131 ja\u01f5daylarda bildiriwi m\u00famkin. Biraq bunda on\u0131\u0144 \u00fastinen t\u00e1sir \u00f3tkeriliwine, g\u00e1rezsizligine g\u00faman tuw\u0131l\u0131w\u0131na jol qoymaw kerek.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Sonday-aq, sudya m\u00e1mleketlik uy\u0131mlard\u0131\u0144 jum\u0131s\u0131n \u01f5alaba t\u00farde s\u0131n\u01f5a al\u0131wdan t\u0131y\u0131l\u0131w\u0131, h\u00e1r q\u0131yl\u0131 komissiya h\u00e1m toparlard\u0131\u0144 jum\u0131s\u0131nda qatnas\u0131w\u0131 on\u0131\u0144 qal\u0131sl\u0131\u01f5\u0131na z\u0131yan jetkermewi kerek.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Sud sistemas\u0131n\u0131\u0144 ab\u0131ray\u0131, \u00e1dil qararlar qab\u0131l etiliwi, puqaralard\u0131\u0144 sudqa bol\u01f5an isenimi &#8211; tikkeley t\u00e1rtip-qa\u01f5\u0131yda h\u00e1m \u00e1dep-ikraml\u0131l\u0131qqa baylan\u0131sl\u0131. Son\u0131\u0144 ush\u0131n bul qa\u01f5\u0131ydalar\u01f5a tek \u01f5ana sudyalar emes, al sud x\u0131zmetkerleri de qata\u0144 \u00e1mel etiwi kerek. Sebebi olar keleshekti\u0144 sudyalar\u0131, keleshek \u00e1dalat qor\u01f5awsh\u0131lar\u0131 bol\u0131p esaplanad\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Sud-huq\u0131q sistemas\u0131nda\u01f5\u0131 t\u00e1rtip, princip h\u00e1m etika talaplar\u0131 \u00e1melge as\u0131r\u0131lsa, sudlar \u00f3z waz\u0131ypas\u0131n tol\u0131q qanaatland\u0131ra alad\u0131. Bunday qatnas jasaw puqaralard\u0131\u0144 huq\u0131qlar\u0131 menen m\u00e1plerini\u0144 isenimli qor\u01f5al\u0131w\u0131, m\u00e1mlekette n\u0131zaml\u0131l\u0131q h\u00e1m \u00e1dillik \u00fastin bol\u0131w\u0131n\u0131\u0144 tiykar\u01f5\u0131 kepili bol\u0131p esaplanad\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Zulfiya BERDIMURATOVA,<\/strong><\/p>\n<p><strong>Qaraqalpaqstan Respublikas\u0131 sud\u0131n\u0131\u0144 sudyas\u0131<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; &nbsp; &nbsp; \u00d3zbekstan Respublikas\u0131 Konstituciyas\u0131na muwap\u0131q, elimizde \u00e1dil sudlaw tek sud t\u00e1repinen \u00e1melge as\u0131r\u0131lad\u0131 h\u00e1m sud h\u00e1kimiyat\u0131 n\u0131zam sh\u0131\u01f5ar\u0131wsh\u0131 h\u00e1m de atqar\u0131wsh\u0131 h\u00e1kimiyattan tol\u0131q \u01f5\u00e1rezsiz esaplanad\u0131. Sudt\u0131\u0144 erkinligi &#8211; puqaralard\u0131\u0144 huq\u0131qlar\u0131 menen m\u00e1pleri \u00e1dil qor\u01f5al\u0131w\u0131n\u0131\u0144 tiykar\u01f5\u0131 kepili bol\u0131p esaplanad\u0131. &nbsp; &nbsp; &nbsp; Keyingi j\u0131llarda sud islerini\u0144 san\u0131 art\u0131p, \u00e1dil sudlaw\u01f5a qoy\u0131latu\u01f5\u0131n talaplar j\u00e1ne de [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9512,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158],"tags":[],"class_list":["post-9511","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-janaliqlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9511","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9511"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9511\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9513,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9511\/revisions\/9513"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9512"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9511"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9511"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9511"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}