{"id":9322,"date":"2025-10-09T17:59:32","date_gmt":"2025-10-09T12:59:32","guid":{"rendered":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/?p=9322"},"modified":"2025-10-09T18:00:17","modified_gmt":"2025-10-09T13:00:17","slug":"zorliqqa-qarsi-gures-adillik-ham-insaniyliq-tiykari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/archives\/9322","title":{"rendered":"ZORLIQQA QARS\u00cd G\u00daRES &#8211; \u00c1DILLIK H\u00c1M INSAN\u00cdYL\u00cdQ \u00d3LSHEMI"},"content":{"rendered":"<p class=\"leading-8 font-normal\" data-pm-slice=\"1 1 []\">H\u00e1r qanday demokratiyal\u0131q m\u00e1mleketti\u0144 tiykar\u01f5\u0131 waz\u0131ypalar\u0131nan biri &#8211; insan huq\u0131qlar\u0131, \u00e1sirese, hayal-q\u0131zlar h\u00e1m balalard\u0131\u0144 huq\u0131qlar\u0131 menen m\u00e1plerin isenimli qor\u01f5awdan ibarat. Zorl\u0131q h\u00e1m k\u00fash k\u00f3rsetiw &#8211; tek \u01f5ana shaxsqa emes, al p\u00fatkil j\u00e1miyetke qars\u0131 j\u0131nayat esaplanad\u0131. Sonl\u0131qtan \u00d3zbekstanda hayal-q\u0131zlar\u01f5a qarata zorl\u0131q ja\u01f5daylar\u0131n\u0131\u0144 ald\u0131n al\u0131w, j\u00e1birleniwshilerdi qor\u01f5aw h\u00e1m bunday ja\u01f5daylard\u0131\u0144 keskin azay\u0131w\u0131 m\u00e1mleketlik siyasatt\u0131\u0144 tiykar\u01f5\u0131 ba\u01f5dar\u0131 s\u0131pat\u0131nda belgilengen.<\/p>\n<p class=\"leading-8 font-normal\">So\u0144\u01f5\u0131 j\u0131llar\u0131 m\u00e1mleketimizde zorl\u0131qqa qars\u0131 g\u00faresiw ba\u01f5dar\u0131nda \u00e1hmiyetli huq\u0131q\u0131y tiykarlar jarat\u0131ld\u0131. Atap aytqanda, 2019-j\u0131l\u0131 qab\u0131l etilgen &laquo;Hayal-q\u0131zlard\u0131 bas\u0131m h\u00e1m zorl\u0131qtan qor\u01f5aw haqq\u0131nda&raquo;\u01f5\u0131 n\u0131zam, sonday-aq, J\u0131nayat kodeksine, H\u00e1kimshilik juwapkershilik haqq\u0131nda\u01f5\u0131 kodekske kirgizilgen tiyisli \u00f3zgerisler h\u00e1m qos\u0131mshalar zorl\u0131qt\u0131 j\u0131nay\u0131y q\u0131lm\u0131s s\u0131pat\u0131nda belgiledi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\"leading-8 font-normal\" data-pm-slice=\"1 1 []\">N\u0131zam\u01f5a muwap\u0131q, zorl\u0131q tek fizikal\u0131q emes, al psixologiyal\u0131q, ekonomikal\u0131q yamasa j\u0131n\u0131s\u0131y k\u00f3riniste de k\u00f3rinisi m\u00famkin. Bul bolsa j\u00e1miyettegi k\u00f3p j\u0131ll\u0131q stereotiplerdi saplast\u0131r\u0131w h\u00e1m h\u00e1r qanday bas\u0131m t\u00farin huq\u0131q\u0131y jaqtan bahalaw imkaniyat\u0131n beredi.<\/p>\n<p class=\"leading-8 font-normal\">M\u00e1mleket d\u00e1rejesinde &laquo;Hayal-q\u0131zlar h\u00e1m er adamlar ush\u0131n te\u0144 huq\u0131q h\u00e1m imkaniyatlar kepillikleri haqq\u0131nda&raquo;\u01f5\u0131 n\u0131zam, &laquo;Gender te\u0144likti t\u00e1miyinlew strategiyas\u0131&raquo; j\u00e1ne hayal-q\u0131zlard\u0131 qollap-quwatlaw\u01f5a qarat\u0131l\u01f5an bir qatar ba\u01f5darlamalar \u00e1melge as\u0131r\u0131lmaqta. Bul baslamalar tek \u01f5ana huq\u0131q\u0131y emes, al sociall\u0131q-ruwx\u0131y turaql\u0131l\u0131qt\u0131 t\u00e1miyinlewge x\u0131zmet etedi.<\/p>\n<p class=\"leading-8 font-normal\">Sudlar tek \u01f5ana jaza tay\u0131nlaytu\u01f5\u0131n uy\u0131m emes, al insan q\u00e1dirin tikleytu\u01f5\u0131n, j\u00e1miyette \u00e1dillik sezimin bekkemleytu\u01f5\u0131n institut bol\u0131p esaplanad\u0131. Zorl\u0131q ja\u01f5daylar\u0131na baylan\u0131sl\u0131 islerdi k\u00f3rip sh\u0131\u01f5\u0131wda, sudyalar j\u00e1birleniwshi shaxst\u0131\u0144 huq\u0131qlar\u0131n, on\u0131\u0144 qol qat\u0131lmasl\u0131\u01f5\u0131n h\u00e1m q\u00e1wipsizligin t\u00e1miyinlewge ayr\u0131qsha itibar qaratad\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\"leading-8 font-normal\" data-pm-slice=\"1 1 []\">So\u0144\u01f5\u0131 j\u0131llar\u0131 sud \u00e1meliyat\u0131nda zorl\u0131q isleri boy\u0131nsha qor\u01f5aw orderlerin beriw, zorl\u0131q etiwshi shaxst\u0131 belgili bir m\u00faddetke j\u00e1birleniwshi menen s\u00f3ylesiwden sheklew \u00e1meliyat\u0131 jol\u01f5a qoy\u0131ld\u0131. Bul bolsa zorl\u0131qt\u0131\u0144 t\u00e1kirarlan\u0131w\u0131n\u0131\u0144 ald\u0131n al\u0131wda n\u00e1tiyjeli huq\u0131q\u0131y mexanizm s\u0131pat\u0131nda \u00f3zin aqlamaqta.<\/p>\n<p class=\"leading-8 font-normal\">Biraq zorl\u0131qqa qars\u0131 g\u00faresiw tek sud yamasa huq\u0131q qor\u01f5aw uy\u0131mlar\u0131n\u0131\u0144 waz\u0131ypas\u0131 emes. Bul &#8211; p\u00fatkil j\u00e1miyetti\u0144 ruwx\u0131y h\u00e1m puqaral\u0131q minneti.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\"leading-8 font-normal\">Eger h\u00e1r bir puqara \u00f3z \u00e1tirap\u0131nda\u01f5\u0131 bas\u0131m h\u00e1m\u00a0 zorl\u0131q ja\u01f5daylar\u0131na biyp\u00e1rwa bolmasa, j\u00e1birleniwshige j\u00e1rdem beriwdi insan\u0131yl\u0131q waz\u0131ypas\u0131 dep bilse, biz tek \u01f5ana n\u0131zam menen emes, al insap h\u00e1m h\u00fajdan menen de j\u0131nayatlar\u01f5a qars\u0131 tura alam\u0131z.<\/p>\n<p class=\"leading-8 font-normal\">Zorl\u0131q &#8211; bul tek \u01f5ana bir insann\u0131\u0144 emes, al p\u00fatkil sha\u0144araqt\u0131\u0144, h\u00e1tteki \u00e1wladlard\u0131\u0144 t\u00e1\u01f5dirine unams\u0131z t\u00e1sir etetu\u01f5\u0131n illet bol\u0131p esaplanad\u0131. Son\u0131\u0144 ush\u0131n on\u0131\u0144 ald\u0131n al\u0131wda bilimlendiriw m\u00e1kemeleri, m\u00e1h\u00e1lle sistemas\u0131, m\u00e1mleketlik emes sh\u00f3lkemler h\u00e1m \u01f5alaba xabar qurallar\u0131n\u0131\u0144 birge islesiwi \u00falken \u00e1hmiyetke iye.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\"leading-8 font-normal\" data-pm-slice=\"1 1 []\">\u00c1dillik h\u00e1m adamgershilik &#8211; h\u00e1r bir j\u00e1miyetti\u0144 tiregi. Zorl\u0131qqa qars\u0131 g\u00faresiwde e\u0144 \u00falken k\u00fash &#8211; n\u0131zam \u00fastinligi h\u00e1m j\u00e1miyetshilik juwapkershilik sezimi bol\u0131p esaplanad\u0131.<\/p>\n<p class=\"leading-8 font-normal\"><strong>Azat SEYTANOV,<\/strong><\/p>\n<p class=\"leading-8 font-normal\"><strong>j\u0131nayat isleri boy\u0131nsha Ellikqala rayonl\u0131q sud\u0131n\u0131\u0144 tergew sudyas\u0131<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u00e1r qanday demokratiyal\u0131q m\u00e1mleketti\u0144 tiykar\u01f5\u0131 waz\u0131ypalar\u0131nan biri &#8211; insan huq\u0131qlar\u0131, \u00e1sirese, hayal-q\u0131zlar h\u00e1m balalard\u0131\u0144 huq\u0131qlar\u0131 menen m\u00e1plerin isenimli qor\u01f5awdan ibarat. Zorl\u0131q h\u00e1m k\u00fash k\u00f3rsetiw &#8211; tek \u01f5ana shaxsqa emes, al p\u00fatkil j\u00e1miyetke qars\u0131 j\u0131nayat esaplanad\u0131. Sonl\u0131qtan \u00d3zbekstanda hayal-q\u0131zlar\u01f5a qarata zorl\u0131q ja\u01f5daylar\u0131n\u0131\u0144 ald\u0131n al\u0131w, j\u00e1birleniwshilerdi qor\u01f5aw h\u00e1m bunday ja\u01f5daylard\u0131\u0144 keskin azay\u0131w\u0131 m\u00e1mleketlik siyasatt\u0131\u0144 tiykar\u01f5\u0131 ba\u01f5dar\u0131 s\u0131pat\u0131nda [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9323,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158],"tags":[],"class_list":["post-9322","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-janaliqlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9322","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9322"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9322\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9327,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9322\/revisions\/9327"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9323"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9322"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9322"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9322"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}