{"id":9252,"date":"2025-09-12T12:56:30","date_gmt":"2025-09-12T07:56:30","guid":{"rendered":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/?p=9252"},"modified":"2025-09-12T12:56:30","modified_gmt":"2025-09-12T07:56:30","slug":"qariz-shartnamasi-huqiqiy-sawatxanliq-tartislardan-saqlaydi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/archives\/9252","title":{"rendered":"QAR\u00cdZ SH\u00c1RTNAMAS\u00cd: HUQ\u00cdQ\u00cdY SAWATXANL\u00cdQ TART\u00cdSLARDAN SAQLAYD\u00cd"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Statistikal\u0131q ma\u01f5l\u0131wmatlar b\u00fagingi k\u00fande sudlarda puqaralar ortas\u0131nda qar\u0131z \u0473ndiriw menen baylan\u0131sl\u0131 tart\u0131slard\u0131\u0144 k\u0473beyip at\u0131r\u01f5anl\u0131\u01f5\u0131n k\u0473rsetedi. K\u00f3pshilik ja\u01f5daylarda puqaralar qar\u0131z beriw yamasa al\u0131w procesinde huq\u0131q\u0131y talaplar\u01f5a emes, al \u00e1piway\u0131 tilxatqa s\u00fayenedi. Biraq sonnan kelip sh\u0131\u01f5\u0131p, keyin ala t\u00farli tart\u0131slar j\u00fazege keledi. H\u00e1mmemizge belgili, n\u0131zamd\u0131 bilmew juwapkershilikten azat etpeydi. Son\u0131\u0144 ush\u0131n h\u00e1r bir puqara huq\u0131q\u0131y qatnas\u0131qqa kirisiwden ald\u0131n, \u00f3zini\u0144 \u00e1melge as\u0131rmaqsh\u0131 bol\u01f5an h\u00e1reketleri haqq\u0131nda jeterli huq\u0131q\u0131y t\u00fasinikke iye bol\u0131w\u0131 z\u00e1r\u00far.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00d3zbekstan Respublikas\u0131 Puqaral\u0131q kodeksinde qar\u0131z sh\u00e1rtnamas\u0131n\u0131\u0144 t\u00farleri, sh\u00e1rtleri, qar\u0131z al\u0131wsh\u0131n\u0131\u0144 qar\u0131zd\u0131 qaytar\u0131w minnetlemeleri, qar\u0131z sh\u00e1rtnamas\u0131 sh\u00e1rtleri buz\u0131l\u01f5anda kelip sh\u0131\u01f5atu\u01f5\u0131n aq\u0131betler h\u00e1m de bunday sh\u00e1rtnamalar boy\u0131nsha dawlas\u0131w t\u00e1rtipleri an\u0131q belgilep qoy\u0131l\u01f5an. Kodekske bola, qar\u0131z sh\u00e1rtnamas\u0131 degende bir t\u00e1rep &#8211; qar\u0131z beriwshi ekinshi t\u00e1rep &#8211; qar\u0131z al\u0131wsh\u0131\u01f5a pul yamasa m\u00falkti taps\u0131rad\u0131 h\u00e1m qar\u0131z al\u0131wsh\u0131 belgilengen m\u00faddette us\u0131 mu\u01f5darda\u01f5\u0131 pul yamasa m\u00falkti qaytar\u0131w minnetlemesin \u00f3z moyn\u0131na alad\u0131. Sh\u00e1rtnama qar\u0131zdar \u00e1melde qarj\u0131 yamasa m\u00falkti al\u01f5an waq\u0131ttan baslap k\u00fashke kiredi. Eger qar\u0131z summas\u0131 bazal\u0131q esaplaw mu\u01f5dar\u0131n\u0131\u0144 on esesinen k\u00f3p bolsa, puqaralar aras\u0131nda\u01f5\u0131 sh\u00e1rtnama \u00e1lbette jazba t\u00farde d\u00faziliwi sh\u00e1rt. T\u00e1replerden biri yuridikal\u0131q shaxs bolsa, summas\u0131na qaramastan sh\u00e1rtnama jazba t\u00farde r\u00e1smiylestiriliwi kerek. K\u00f3binese xal\u0131q aras\u0131nda tilxat jaz\u0131w menen sheklenedi h\u00e1m sudqa dawa arzalar\u0131 us\u0131 tilxat tiykar\u0131nda kirgiziledi. Negizinde bolsa tilxat ta jazba sh\u00e1rtnama s\u0131pat\u0131nda huq\u0131q\u0131y k\u00fashke iye.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Biraq jazba formas\u0131na \u00e1mel etilmese, bul sh\u00e1rtnaman\u0131 haq\u0131yq\u0131y emes dep tab\u0131w ush\u0131n tiykar bolmayd\u0131. Biraq, dw sh\u0131yoyokan ja\u01f5dayda, t\u00e1repler g\u00fawalar k\u00f3rsetpesi menen emes, al jazba d\u00e1liller j\u00e1rdeminde sh\u00e1rtnama bar ekenligin yamasa on\u0131\u0144 or\u0131nlan\u01f5anl\u0131\u01f5\u0131n d\u00e1lillewi m\u00famkin. M\u00e1selen, eger qar\u0131zd\u0131 b\u00f3lip-b\u00f3lip qaytar\u0131w n\u00e1zerde tut\u0131l\u01f5an bolsa h\u00e1m qar\u0131zdar belgilengen t\u00f3lew m\u00faddetin buzsa, qar\u0131z beriwshi qal\u01f5an qar\u0131zd\u0131\u0144 barl\u0131\u01f5\u0131n procentleri menen birge m\u00faddetinen ald\u0131n qaytar\u0131wd\u0131 talap etiwge haq\u0131l\u0131. Sonday-aq, qar\u0131zdar haq\u0131yqat\u0131nda da pul yamasa m\u00falkti alma\u01f5an\u0131n yamasa sh\u00e1rtnamada k\u00f3rsetilgeninen az mu\u01f5darda al\u01f5an\u0131n d\u00e1lillese, dawlasa alad\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00c1meliyatta e\u0144 k\u00f3p ush\u0131rasatu\u01f5\u0131n ja\u01f5day &#8211; qar\u0131zdar qar\u0131z\u0131n qaytarsa da, ald\u0131n jaz\u01f5an tilxat\u0131n qar\u0131z beriwshiden qaytar\u0131p alma\u01f5an\u0131. Bul bolsa keyin ala \u00falken mashqalalar\u01f5a sebep bol\u0131w\u0131 m\u00famkin, sebebi g\u00fawalard\u0131\u0144 k\u00f3rsetpesi menen qar\u0131zd\u0131\u0144 qaytar\u0131l\u01f5an\u0131n d\u00e1lillep bolmayd\u0131. Son\u0131\u0144 ush\u0131n qar\u0131zdar qar\u0131zd\u0131 qaytar\u01f5anda qar\u0131z beriwshiden \u00e1lbette tilxat yamasa qaytar\u0131l\u01f5an h\u00fajjetti talap etiwi sh\u00e1rt. N\u0131zam\u01f5a muwap\u0131q, qar\u0131z beriwshi qar\u0131zdard\u0131\u0144 talab\u0131na muwap\u0131q qar\u0131z qaytar\u0131l\u01f5an\u0131n tast\u0131y\u0131qlawsh\u0131 tilxat beriwi kerek yamasa ald\u0131n jaz\u0131l\u01f5an tilxatt\u0131 qaytar\u0131w\u0131 z\u00e1r\u00far. Eger qaytar\u0131wd\u0131\u0144 imkaniyat\u0131 bolmasa, bul ja\u01f5day qar\u0131z beriwshi t\u00e1repinen berilgen ja\u0144a tilxatta \u00e1lbette k\u00f3rsetiliwi sh\u00e1rt.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Sud \u00e1meliyat\u0131nan al\u0131n\u01f5an m\u0131salda da dawager R.K. juwapker K.\u01f4.dan 10.000.000 sum qar\u0131z \u00f3ndiriw haqq\u0131nda\u01f5\u0131 dawa arzas\u0131 menen sudqa m\u00far\u00e1jat etken. Sud m\u00e1jilisinde juwapker K.\u01f4. dawager R.K.dan al\u01f5an qar\u0131z\u0131n tol\u0131q qaytar\u01f5anl\u0131\u01f5\u0131n, bun\u0131 g\u00fawa S.K. tast\u0131y\u0131qlaytu\u01f5\u0131n\u0131n bildirgen. Biraq juwapker K.\u01f4. qar\u0131z beriwshi R.K.dan \u00f3zini\u0144 qar\u0131z al\u01f5an waqt\u0131nda jaz\u0131p bergen tilxat\u0131n qaytar\u0131p alma\u01f5an yamasa qar\u0131z beriwshi R.K.dan qar\u0131z\u0131n qaytar\u0131p al\u01f5anl\u0131\u01f5\u0131 haqq\u0131nda tilxat jazd\u0131r\u0131p alma\u01f5an. Sud m\u00e1jilisinde qar\u0131zdar qar\u0131z\u0131n qaytar\u01f5an\u0131n aytsa da, tilxatt\u0131 qaytar\u0131p alma\u01f5an\u0131 ush\u0131n g\u00fawa k\u00f3rsetpesi jeterli dep tab\u0131lma\u01f5an. N\u00e1tiyjede qar\u0131zdard\u0131\u0144 huq\u0131q\u0131y imkaniyatlar\u0131 sheklengen.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Juwmaqlap aytatu\u01f5\u0131n bolsaq, h\u00e1r bir puqara qar\u0131z al\u0131w yamasa beriwde n\u0131zam talaplar\u0131na \u00e1mel etiwi sh\u00e1rt. Jazba sh\u00e1rtnama d\u00faziw, tilxat jaz\u0131w h\u00e1m qar\u0131z qaytar\u0131l\u01f5anda tiyisli h\u00fajjetti qaytar\u0131p al\u0131w &#8211; bul tek \u01f5ana huq\u0131q\u0131y talap emes, al tart\u0131slard\u0131\u0144 ald\u0131n al\u0131wd\u0131\u0144 e\u0144 n\u00e1tiyjeli jol\u0131 bol\u0131p esaplanad\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Zulfiya BABADJANOVA<\/strong><br \/>\n<strong>Qaraqalpaqstan Respublikas\u0131 sud\u0131n\u0131\u0144 sudyas\u0131<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Statistikal\u0131q ma\u01f5l\u0131wmatlar b\u00fagingi k\u00fande sudlarda puqaralar ortas\u0131nda qar\u0131z \u0473ndiriw menen baylan\u0131sl\u0131 tart\u0131slard\u0131\u0144 k\u0473beyip at\u0131r\u01f5anl\u0131\u01f5\u0131n k\u0473rsetedi. K\u00f3pshilik ja\u01f5daylarda puqaralar qar\u0131z beriw yamasa al\u0131w procesinde huq\u0131q\u0131y talaplar\u01f5a emes, al \u00e1piway\u0131 tilxatqa s\u00fayenedi. Biraq sonnan kelip sh\u0131\u01f5\u0131p, keyin ala t\u00farli tart\u0131slar j\u00fazege keledi. H\u00e1mmemizge belgili, n\u0131zamd\u0131 bilmew juwapkershilikten azat etpeydi. Son\u0131\u0144 ush\u0131n h\u00e1r bir puqara huq\u0131q\u0131y qatnas\u0131qqa [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9253,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158],"tags":[],"class_list":["post-9252","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-janaliqlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9252","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9252"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9252\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9254,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9252\/revisions\/9254"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9253"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9252"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9252"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9252"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}