{"id":8985,"date":"2025-06-23T12:32:34","date_gmt":"2025-06-23T07:32:34","guid":{"rendered":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/?p=8985"},"modified":"2025-07-04T12:35:46","modified_gmt":"2025-07-04T07:35:46","slug":"sudlar-iskerligi-hamde-puqaralar-huqiq-ham-erkinliklerinin-kepilliklerin-kusheytiwge-qaratil%c7%b5an-nizamshiliqqa-kirgizilgen-ozgeris-ham-qosimshalar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/archives\/8985","title":{"rendered":"SUDLAR ISKERLIGI H\u00c1MDE PUQARALAR HUQ\u00cdQ H\u00c1M ERKINLIKLERINI\u0143 KEPILLIKLERIN K\u00daSHEYTIWGE QARAT\u00cdL\u01f4AN N\u00cdZAMSH\u00cdL\u00cdQQA KIRGIZILGEN \u00d3ZGERIS H\u00c1M QOS\u00cdMSHALAR"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Keyingi j\u0131llarda m\u00e1mleketimizde sud h\u00e1kimiyat\u0131n\u0131\u0144 \u01f5\u00e1rezsizligin t\u00e1miyinlewge, sud islerin j\u00fargiziwdi jetilistiriwge, sonday-aq, puqaralar h\u00e1m isbilermenlik subektlerini\u0144 huq\u0131qlar\u0131, erkinlikleri h\u00e1m n\u0131zaml\u0131 m\u00e1plerin sud arqal\u0131 qor\u01f5aw kepilliklerin k\u00fasheytiwge qarat\u0131l\u01f5an reformalar \u00e1melge as\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Son\u0131\u0144 menen birge, ja\u0144a redakciyada\u01f5\u0131 \u00d3zbekstan Respublikas\u0131 Konstituciyas\u0131nda \u00d3zbekstan Respublikas\u0131 Joqar\u01f5\u0131 sud\u0131na h\u00e1m on\u0131\u0144 w\u00e1killiklerine tiyisli ja\u0144a normalar belgilendi.<br \/>\nUs\u0131 maqsette 2025-j\u0131l 9-iyunda \u00d3RN-1067-sanl\u0131 n\u0131zam qab\u0131l etilip, us\u0131 N\u0131zam menen &laquo;Sudlar haqq\u0131nda&raquo;\u01f5\u0131 h\u00e1m &laquo;\u00d3zbekstan Respublikas\u0131 Sudyalar joqar\u0131 ke\u0144esi haqq\u0131nda&raquo;\u01f5\u0131 \u00d3zbekstan Respublikas\u0131 n\u0131zamlar\u0131n\u0131\u0144 normalar\u0131 \u00d3zbekstan Respublikas\u0131 Konstituciyas\u0131na muwap\u0131qlast\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Atap aytqanda, \u00d3zbekstan Respublikas\u0131 &laquo;Sudlar haqq\u0131nda&raquo;\u01f5\u0131 N\u0131zamn\u0131\u0144 14-statyas\u0131n\u0131\u0144 teksti ja\u0144a redakciyada bayan etildi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>O\u01f5an k\u00f3re, &laquo;\u00d3zbekstan Respublikas\u0131 puqaralar\u0131, s\u0131rt el puqaralar\u0131 h\u00e1m puqaral\u0131\u01f5\u0131 bolma\u01f5an shaxslar m\u00e1mleketlik uy\u0131mlard\u0131\u0144 h\u00e1m basqa da sh\u00f3lkemlerdi\u0144, olard\u0131\u0144 lawaz\u0131ml\u0131 shaxslar\u0131n\u0131\u0144 n\u0131zam\u01f5a qaysh\u0131 qararlar\u0131nan, h\u00e1reketleri h\u00e1m h\u00e1reketsizliginen, son\u0131\u0144 ishinde, olard\u0131\u0144 tuw\u0131sqanlar\u0131n\u0131\u0144 sudlan\u01f5anl\u0131\u01f5\u0131 h\u00e1m onnan kelip sh\u0131\u01f5atu\u01f5\u0131n huq\u0131q\u0131y aq\u0131betler m\u00fan\u00e1sibeti menen huq\u0131qlar\u0131n\u0131\u0144 shekleniwinen, sonday-aq, \u00f3miri h\u00e1m den-sawl\u0131\u01f5\u0131, ab\u0131ray\u0131 h\u00e1m q\u00e1dir-q\u0131mbat\u0131, jeke erkinligi h\u00e1m m\u00falkine, basqa da huq\u0131q h\u00e1m erkinliklerine qol ur\u0131wlardan sud qor\u01f5aw\u0131nda bol\u0131w huq\u0131q\u0131na iye. Yuridikal\u0131q shaxslar da sud qor\u01f5aw\u0131nda bol\u0131w huq\u0131q\u0131na iye.&raquo;dep belgilendi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Huq\u0131q\u0131y m\u00e1mlekette insann\u0131\u0144 huq\u0131qlar\u0131 h\u00e1m erkinlikleri e\u0144 joqar\u0131 q\u00e1diriyat esaplanad\u0131 h\u00e1m \u01f5\u00e1rezsiz sud insan m\u00e1plerin qor\u01f5awda ayr\u0131qsha \u00e1hmiyetke iye. Bul norma menen tek \u01f5ana fizikal\u0131q shaxslar emes, al yuridikal\u0131q shaxslard\u0131\u0144 da sud arqal\u0131 \u00f3z m\u00e1plerin qor\u01f5aw huq\u0131qlar\u0131 bekkemlengen. Bul bazar qatnas\u0131qlar\u0131n\u0131\u0144 turaql\u0131 rawajlan\u0131w\u0131, investiciyal\u0131q ortal\u0131qt\u0131\u0144 qor\u01f5al\u0131w\u0131 h\u00e1m isbilermenlik subektlerini\u0144 huq\u0131q\u0131y kepilliklerin t\u00e1miyinlewde \u00e1hmiyetli esaplanad\u0131.<\/p>\n<p>Bunnan t\u0131sqar\u0131, bul n\u0131zam menen \u00d3zbekstan Respublikas\u0131n\u0131\u0144 J\u0131nayat-processual kodeksine de \u00f3zgeris h\u00e1m qos\u0131mshalar kirgizilgen.<\/p>\n<p>Atap aytqanda, \u00d3zbekstan Respublikas\u0131n\u0131\u0144 J\u0131nayat-processual kodeksi 23-statyas\u0131n\u0131\u0144 ekinshi h\u00e1m \u00fashinshi b\u00f3limleri t\u00f3mendegi mazmunda\u01f5\u0131 ekinshi, \u00fashinshi h\u00e1m t\u00f3rtinshi b\u00f3limler menen almast\u0131r\u0131ld\u0131: &laquo;Ay\u0131plan\u0131w\u01f5a baylan\u0131sl\u0131 barl\u0131q g\u00famanlar, eger olard\u0131 saplast\u0131r\u0131w imkaniyatlar\u0131 tamamlan\u01f5an bolsa, g\u00famanlan\u0131wsh\u0131n\u0131\u0144, ay\u0131plan\u0131wsh\u0131n\u0131\u0144, sudlan\u0131wsh\u0131n\u0131\u0144 yamasa sudlan\u0131wsh\u0131n\u0131\u0144 paydas\u0131na sheshiliwi kerek. Sonday-aq, n\u0131zam qollan\u0131l\u0131w\u0131nda kelip sh\u0131\u01f5atu\u01f5\u0131n an\u0131qs\u0131zl\u0131qlarda g\u00famanlan\u0131wsh\u0131n\u0131\u0144, ay\u0131plan\u0131wsh\u0131n\u0131\u0144, sudlan\u0131wsh\u0131n\u0131\u0144 paydas\u0131na sheshiliwi kerek.<\/p>\n<p>G\u00faman q\u0131l\u0131n\u0131wsh\u0131, ay\u0131plan\u0131wsh\u0131 yamasa sudlan\u0131wsh\u0131 \u00f3zini\u0144 ay\u0131ps\u0131zl\u0131\u01f5\u0131n d\u00e1lillewi sh\u00e1rt emes h\u00e1m q\u00e1legen waq\u0131tta \u00fansizlik huq\u0131q\u0131nan paydalan\u0131w\u0131 m\u00famkin.<\/p>\n<p>Eger shaxst\u0131\u0144 \u00f3z ay\u0131b\u0131n moy\u0131nla\u01f5anl\u0131\u01f5\u0131 o\u01f5an qars\u0131 birden-bir d\u00e1lil bolsa, ol ay\u0131pl\u0131 dep tab\u0131l\u0131w\u0131 yamasa jaza\u01f5a tart\u0131l\u0131w\u0131 m\u00famkin emes&raquo;.<\/p>\n<p>Bul kirgizilip at\u0131r\u01f5an \u00f3zgeris h\u00e1m qos\u0131mshalar ay\u0131ps\u0131zl\u0131q prezumpciyas\u0131n \u00e1melde t\u00e1miyinlew mexanizmlerin an\u0131q belgilew h\u00e1m insan huq\u0131qlar\u0131n real qor\u01f5aw\u01f5a qarat\u0131l\u01f5an \u00e1hmiyetli normalar esaplanad\u0131.<\/p>\n<p>Bul qa\u01f5\u0131ydalar sudlard\u0131\u0144 h\u00fakim sh\u0131\u01f5ar\u0131wda tek \u01f5ana fakt h\u00e1m d\u00e1lillerge tiykarlan\u01f5an qal\u0131sl\u0131qt\u0131 t\u00e1miyinlewge, sud-tergew \u00e1meliyat\u0131nda quramal\u0131 huq\u0131q\u0131y ja\u01f5daylarda n\u0131zamn\u0131\u0144 puqara paydas\u0131na tal\u0131qlan\u0131w\u0131na, insann\u0131\u0144 \u00f3zin qor\u01f5aw ush\u0131n \u00fansizlikti ta\u0144law erkinligi kepilleniwine, shaxst\u0131\u0144 ay\u0131b\u0131n t\u00e1n al\u01f5anl\u0131\u01f5\u0131 h\u00fakim sh\u0131\u01f5ar\u0131w ush\u0131n birden-bir d\u00e1lil bolmaw\u0131 qata\u0144 belgilengen.<\/p>\n<p>Bul N\u0131zam ja\u0144a redakciyada\u01f5\u0131 \u00d3zbekstan Respublikas\u0131 Konstituciyas\u0131n\u0131\u0144 s\u00f3zsiz h\u00e1m tol\u0131q \u00e1melge as\u0131r\u0131l\u0131w\u0131n, \u00e1dil sudlawd\u0131 \u00e1melge as\u0131r\u0131wda \u00d3zbekstan Respublikas\u0131 Konstituciyas\u0131 normalar\u0131n\u0131\u0144 tikkeley qollan\u0131l\u0131w\u0131n t\u00e1miyinlewge j\u00e1ne m\u00e1mleketlik uy\u0131mlard\u0131\u0144 jum\u0131s\u0131n ja\u0144asha konstituciyal\u0131q-huq\u0131q\u0131y tiykarlarda jol\u01f5a qoy\u0131w\u01f5a x\u0131zmet etedi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Abdimurat KERIMBAEV,<\/strong><\/p>\n<p><strong>Qaraqalpaqstan Respublikas\u0131 sud\u0131 basl\u0131\u01f5\u0131 or\u0131nbasar\u0131\u00a0<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Keyingi j\u0131llarda m\u00e1mleketimizde sud h\u00e1kimiyat\u0131n\u0131\u0144 \u01f5\u00e1rezsizligin t\u00e1miyinlewge, sud islerin j\u00fargiziwdi jetilistiriwge, sonday-aq, puqaralar h\u00e1m isbilermenlik subektlerini\u0144 huq\u0131qlar\u0131, erkinlikleri h\u00e1m n\u0131zaml\u0131 m\u00e1plerin sud arqal\u0131 qor\u01f5aw kepilliklerin k\u00fasheytiwge qarat\u0131l\u01f5an reformalar \u00e1melge as\u0131r\u0131ld\u0131. &nbsp; Son\u0131\u0144 menen birge, ja\u0144a redakciyada\u01f5\u0131 \u00d3zbekstan Respublikas\u0131 Konstituciyas\u0131nda \u00d3zbekstan Respublikas\u0131 Joqar\u01f5\u0131 sud\u0131na h\u00e1m on\u0131\u0144 w\u00e1killiklerine tiyisli ja\u0144a normalar belgilendi. Us\u0131 maqsette 2025-j\u0131l 9-iyunda [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8986,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158],"tags":[],"class_list":["post-8985","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-janaliqlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8985","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8985"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8985\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8987,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8985\/revisions\/8987"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8986"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8985"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8985"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8985"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}