{"id":8810,"date":"2025-05-11T14:44:38","date_gmt":"2025-05-11T09:44:38","guid":{"rendered":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/?p=8810"},"modified":"2025-05-30T14:49:38","modified_gmt":"2025-05-30T09:49:38","slug":"ekonomikaliq-sudlarda-korporativ-dawlar-boyinsha-is-jurgiziw","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/archives\/8810","title":{"rendered":"EKONOMIKAL\u00cdQ SUDLARDA KORPORATIV DAWLAR BOY\u00cdNSHA IS J\u00daRGIZIW"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Korporativ dawlar degende qatnas\u0131wsh\u0131lar ortas\u0131nda, qatnas\u0131wsh\u0131lar menen xojal\u0131q shirketleri h\u00e1m j\u00e1miyetleri ortas\u0131nda, son\u0131\u0144 ishinde akcionerler ortas\u0131nda, akcioner menen akcionerlik j\u00e1miyeti ortas\u0131nda xojal\u0131q shirketleri h\u00e1m j\u00e1miyetleri iskerliginen kelip sh\u0131\u01f5atu\u01f5\u0131n dawlar t\u00fasiniledi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00d3zbekstan Respublikas\u0131 Ekonomikal\u0131q processuall\u0131q kodeksini\u0144 30-statyas\u0131na tiykar korporativ dawlar boy\u0131nsha islerge t\u00f3mendegiler kiredi:<\/p>\n<p>1) yuridikal\u0131q shaxst\u0131 sh\u00f3lkemlestiriw, qayta sh\u00f3lkemlestiriw h\u00e1m saplast\u0131r\u0131w\u01f5a baylan\u0131sl\u0131 dawlar;<\/p>\n<p>2) xojal\u0131q j\u00e1miyetleri h\u00e1m shirketlerini\u0144 ustav fond\u0131nda\u01f5\u0131 (ustav kapital\u0131nda\u01f5\u0131) akciyalard\u0131\u0144, \u00faleslerdi\u0144, kooperativler a\u01f5zalar\u0131 paylar\u0131n\u0131\u0144 tiyisliligi, olar\u01f5a j\u00faklemeler belgilew h\u00e1m olardan kelip sh\u0131\u01f5atu\u01f5\u0131n huq\u0131qlard\u0131 \u00e1melge as\u0131r\u0131w menen baylan\u0131sl\u0131 dawlar, xojal\u0131q j\u00e1miyetleri h\u00e1m shirketlerini\u0144 ustav fond\u0131nda\u01f5\u0131 (ustav kapital\u0131nda\u01f5\u0131) akciyalard\u0131, \u00faleslerdi, kooperativler a\u01f5zalar\u0131n\u0131\u0144 paylar\u0131n \u00f3z ishine al\u0131wsh\u0131 miyras mal-m\u00falkin yaki erli-zay\u0131pl\u0131lard\u0131\u0144 ul\u0131wma mal-m\u00falkin b\u00f3liw menen baylan\u0131sl\u0131 halda j\u00fazege keletu\u01f5\u0131n dawlar bunnan t\u0131sqar\u0131;<\/p>\n<p>3) yuridikal\u0131q shaxs qatnas\u0131wsh\u0131lar\u0131n\u0131\u0144 (sh\u00f3lkemlestiriwshilerini\u0144, a\u01f5zalar\u0131n\u0131\u0144) yuridikal\u0131q shaxs t\u00e1repinen d\u00fazilgen pitimlerin haq\u0131yq\u0131y emes dep tab\u0131w h\u00e1m (yaki) bunday pitimlerdi\u0144 haq\u0131yq\u0131y emesligin qollaw haqq\u0131nda\u01f5\u0131 dawalar\u0131 boy\u0131nsha dawlar;<\/p>\n<p>4) bahal\u0131 qa\u01f5azlar emissiyas\u0131 menen, son\u0131\u0144 ishinde emitentti\u0144 basqar\u0131w organlar\u0131 qararlar\u0131 j\u00fazesinen, emissiyal\u0131q bahal\u0131 qa\u01f5azlard\u0131 jaylast\u0131r\u0131w dawam\u0131nda d\u00fazilgen pitimler, emissiyal\u0131q bahal\u0131 qa\u01f5azlar sh\u0131\u01f5ar\u0131w (qos\u0131msha r\u00e1wishte sh\u0131\u01f5ar\u0131w) n\u00e1tiyjeleri boy\u0131nsha esabatlar (xabarnamalar) j\u00fazesinen dawlas\u0131w menen baylan\u0131sl\u0131 dawlar;<\/p>\n<p>5) bahal\u0131 qa\u01f5azlard\u0131 nominal saqlawsh\u0131lard\u0131\u0144 akciyalar h\u00e1m basqa bahal\u0131 qa\u01f5azlar\u01f5a bol\u01f5an huq\u0131qlar\u0131n esapqa al\u0131w, n\u0131zamda n\u00e1zerde tut\u0131l\u01f5an basqa huq\u0131q h\u00e1m minnetlemelerdi\u0144 bahal\u0131 qa\u01f5azlar\u0131n jaylast\u0131r\u0131w h\u00e1m (yaki) olard\u0131\u0144 aylan\u0131s\u0131 m\u00fan\u00e1sebeti menen bahal\u0131 qa\u01f5azlard\u0131\u0144 nominal saqlawsh\u0131lar\u0131 t\u00e1repinen \u00e1melge as\u0131r\u0131w menen baylan\u0131sl\u0131 iskerliginen kelip sh\u0131\u01f5atu\u01f5\u0131n dawlar;<\/p>\n<p>6) yuridikal\u0131q shaxs qatnas\u0131wsh\u0131lar\u0131n\u0131\u0144 ul\u0131wma j\u0131ynal\u0131s\u0131n shaq\u0131r\u0131w haqq\u0131nda\u01f5\u0131 dawlar;<\/p>\n<p>7) yuridikal\u0131q shaxs basqar\u0131w organlar\u0131n\u0131\u0144 qararlar\u0131 \u00fastinen sha\u01f5\u0131m q\u0131l\u0131w haqq\u0131nda\u01f5\u0131 dawlar;<\/p>\n<p>N\u0131zam\u01f5a muwap\u0131q korporativ dawlar boy\u0131nsha isler qatar\u0131na basqa dawlar da kirgiziliwi m\u00famkin.<\/p>\n<p>Ekonomikal\u0131q sudlar bunday dawlard\u0131 sheshiwde \u00d3zbekstan Respublikas\u0131n\u0131\u0144 Puqaral\u0131q kodeksi, \u00d3zbekstan Respublikas\u0131n\u0131\u0144 Ekonomikal\u0131q processuall\u0131q kodeksi, &laquo;Akcionerlik j\u00e1miyetleri h\u00e1m akcionerlerdi\u0144 huq\u0131qlar\u0131n qor\u01f5aw haqq\u0131nda&raquo;\u01f5\u0131, &laquo;Juwapkershiligi sheklengen h\u00e1m qos\u0131msha juwapkerli j\u00e1miyetler haqq\u0131nda&raquo;\u01f5\u0131, &laquo;Xojal\u0131q shirketleri haqq\u0131nda&raquo;\u01f5\u0131 \u00d3zbekstan Respublikas\u0131n\u0131\u0144 n\u0131zamlar\u0131 h\u00e1m basqa n\u0131zam h\u00fajjetlerin qollayd\u0131.<\/p>\n<p>Bunday islerdi k\u00f3riwde korporativ dawlar qatnas\u0131wsh\u0131lar\u0131n an\u0131qlaw j\u00fad\u00e1 \u00falken \u00e1hmiyetke iye.<\/p>\n<p>Korporativ dawlard\u0131 sheshiwde xojal\u0131q shirketi h\u00e1m j\u00e1miyetini\u0144 qatnas\u0131wsh\u0131s\u0131 (akcioneri) ekenligin an\u0131qlaw ush\u0131n tol\u0131q h\u00e1m kommandit shirketlerden sh\u00f3lkemlestiriw sh\u00e1rtnamas\u0131n\u0131\u0144 belgilengen t\u00e1rtipte tast\u0131y\u0131qlan\u01f5an nusqas\u0131, juwapkershiligi sheklengen h\u00e1m qos\u0131msha juwapkershilikli j\u00e1miyetlerden sh\u00f3lkemlestiriw sh\u00e1rtnamas\u0131 (eger sh\u00f3lkemlestiriwshilerdi\u0144 san\u0131 eki h\u00e1m onnan art\u0131q bolsa) h\u00e1m j\u00e1miyet ustav\u0131n\u0131\u0144 belgilengen t\u00e1rtipte tast\u0131y\u0131qlan\u01f5an nusqas\u0131, akcionerlik j\u00e1miyetlerden akcionerler reestrinen k\u00f3shirme talap etip al\u0131n\u0131w\u0131 kerek.<\/p>\n<p>J\u00e1miyet direktor\u0131, j\u00e1miyet basqarmas\u0131 a\u01f5zalar\u0131, isenimli basqar\u0131wsh\u0131 h\u00e1m j\u00e1miyet ortas\u0131nda &laquo;Akcionerlik j\u00e1miyetleri h\u00e1m akcionerlerdi\u0144 huq\u0131qlar\u0131n qor\u01f5aw haqq\u0131nda&raquo;\u01f5\u0131 \u00d3zbekstan Respublikas\u0131 N\u0131zam\u0131n\u0131\u0144 79-statyas\u0131n\u0131\u0144 segizinshi b\u00f3limine tiykarlan\u0131p d\u00fazilgen sh\u00e1rtnama boy\u0131nsha kelip sh\u0131\u01f5atu\u01f5\u0131n daw j\u00e1miyetti\u0144 iskerliginen kelip sh\u0131qsa da, ekonomikal\u0131q sudqa tiyisli emes. Sebebi bul daw miynet qatnas\u0131qlar\u0131nan kelip sh\u0131\u01f5ad\u0131. Tap us\u0131 qa\u01f5\u0131yda juwapkershiligi sheklengen j\u00e1ne qos\u0131msha juwapkershilikli j\u00e1miyetti\u0144 jeke bassh\u0131l\u0131q tiykar\u0131nda\u01f5\u0131 atqar\u0131wsh\u0131 uy\u0131m\u0131 (direktor) h\u00e1m j\u00e1miyet ortas\u0131nda &laquo;Juwapkershiligi sheklengen j\u00e1ne qos\u0131msha juwapkershilikli j\u00e1miyetler haqq\u0131nda&raquo;\u01f5\u0131 \u00d3zbekstan Respublikas\u0131 N\u0131zam\u0131n\u0131\u0144 39-statyas\u0131n\u0131\u0144 ekinshi b\u00f3limine tiykarlan\u0131p d\u00fazilgen sh\u00e1rtnama boy\u0131nsha kelip sh\u0131qqan dawlar\u01f5a da qollan\u0131lad\u0131.<\/p>\n<p>Eger akcioner bir waq\u0131tt\u0131\u0144 \u00f3zinde j\u00e1miyetti\u0144 x\u0131zmetkeri bol\u0131p, miynetke baylan\u0131sl\u0131 dawlar boy\u0131nsha ekonomikal\u0131q sudqa m\u00far\u00e1jat etken bolsa, bunday dawa arzas\u0131 Ekonomikal\u0131q processuaal\u0131q kodeksini\u0144 311-statyas\u0131 talaplar\u0131nan kelip sh\u0131qqan halda tiyisliligi boy\u0131nsha puqaral\u0131q isleri boy\u0131nsha sudqa \u00f3tkeriledi, eger dawa arzas\u0131 is j\u00fargiziwge qab\u0131l etilgen bolsa, is materiallar\u0131n sudqa tiyisliligi boy\u0131nsha puqaral\u0131q isleri boy\u0131nsha sudqa k\u00f3rip sh\u0131\u01f5\u0131w ush\u0131n \u00f3tkeriledi h\u00e1m ekonomikal\u0131q sud isti \u00f3ndiristen q\u0131sqart\u0131w haqq\u0131nda uy\u01f5ar\u0131w sh\u0131\u01f5arad\u0131.<\/p>\n<p>Akcionerlik j\u00e1miyetini\u0144 basqar\u0131w uy\u0131mlar\u0131n\u0131\u0144 (ul\u0131wma j\u0131ynal\u0131s, baqlaw ke\u0144esi, atqar\u0131wsh\u0131 uy\u0131m\u0131) qararlar\u0131n tol\u0131q yamasa bir b\u00f3legin haq\u0131yq\u0131y emes dep tab\u0131w haqq\u0131nda\u01f5\u0131 dawalar boy\u0131nsha juwapker bol\u0131p us\u0131 basqar\u0131w uy\u0131mlar\u0131 emes, al j\u00e1miyetti\u0144 \u00f3zi esaplanad\u0131. Dawa arzada juwapker s\u0131pat\u0131nda belgili bir basqar\u0131w uy\u0131m\u0131 k\u00f3rsetilgenligi, dawa arzan\u0131 qab\u0131l q\u0131l\u0131wdan bas tart\u0131w ush\u0131n tiykar bolad\u0131.<\/p>\n<p>Juwapkershiligi sheklengen yamasa qos\u0131msha juwapkershilikli j\u00e1miyetti\u0144 basqar\u0131w uy\u0131mlar\u0131n\u0131\u0144 qararlar\u0131n haq\u0131yq\u0131y emes dep tab\u0131w haqq\u0131nda berilgen dawa arzalar\u0131n is j\u00fargiziwge qab\u0131l etiw m\u00e1selesi de tap us\u0131 t\u00e1rtipte sheshiledi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Gawhar ZARIPOVA, <\/strong><\/p>\n<p><strong>Qaraqalpaqstan Respublikas\u0131 sud\u0131n\u0131\u0144 sudyas\u0131\u00a0<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Korporativ dawlar degende qatnas\u0131wsh\u0131lar ortas\u0131nda, qatnas\u0131wsh\u0131lar menen xojal\u0131q shirketleri h\u00e1m j\u00e1miyetleri ortas\u0131nda, son\u0131\u0144 ishinde akcionerler ortas\u0131nda, akcioner menen akcionerlik j\u00e1miyeti ortas\u0131nda xojal\u0131q shirketleri h\u00e1m j\u00e1miyetleri iskerliginen kelip sh\u0131\u01f5atu\u01f5\u0131n dawlar t\u00fasiniledi. &nbsp; \u00d3zbekstan Respublikas\u0131 Ekonomikal\u0131q processuall\u0131q kodeksini\u0144 30-statyas\u0131na tiykar korporativ dawlar boy\u0131nsha islerge t\u00f3mendegiler kiredi: 1) yuridikal\u0131q shaxst\u0131 sh\u00f3lkemlestiriw, qayta sh\u00f3lkemlestiriw h\u00e1m saplast\u0131r\u0131w\u01f5a baylan\u0131sl\u0131 dawlar; [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8811,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158],"tags":[],"class_list":["post-8810","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-janaliqlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8810","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8810"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8810\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8812,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8810\/revisions\/8812"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8811"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8810"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8810"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8810"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}