{"id":8447,"date":"2025-02-27T11:18:13","date_gmt":"2025-02-27T06:18:13","guid":{"rendered":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/?p=8447"},"modified":"2025-02-27T11:56:15","modified_gmt":"2025-02-27T06:56:15","slug":"puqaraliq-isleri-boyinsha-sud-qarejetleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/archives\/8447","title":{"rendered":"PUQARAL\u00cdQ ISLERI BOY\u00cdNSHA SUD Q\u00c1REJETLERI\u00a0"},"content":{"rendered":"<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div><strong>\u00d3zbekstan Respublikas\u0131 Konstituciyas\u0131n\u0131\u0144 55-statyas\u0131na muwap\u0131q, h\u00e1r kimge \u00f3z huq\u0131q h\u00e1m erkinliklerin sud arqal\u0131 qor\u01f5aw, m\u00e1mleketlik uy\u0131mlar h\u00e1m basqa da sh\u00f3lkemlerdi\u0144, olard\u0131\u0144 lawaz\u0131ml\u0131 shaxslar\u0131n\u0131\u0144 n\u0131zam\u01f5a qaysh\u0131 qararlar\u0131, h\u00e1reketleri h\u00e1m h\u00e1reketsizligi \u00fastinen sudqa sha\u01f5\u0131m etiw huq\u0131q\u0131 kepillenedi.<\/strong><\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div>Elimizde \u00e1melge as\u0131r\u0131l\u0131p at\u0131r\u01f5an reformalar, son\u0131\u0144 ishinde, sud-huq\u0131q taraw\u0131nda\u01f5\u0131 ke\u0144 k\u00f3lemli \u00f3zgerisler \u00f3zini\u0144 unaml\u0131 n\u00e1tiyjesin berip kelmekte. Bun\u0131 xalq\u0131m\u0131zd\u0131\u0144 sud h\u00e1m basqa da huq\u0131qt\u0131 qor\u01f5aw uy\u0131mlar\u0131na berip at\u0131r\u01f5an m\u00far\u00e1jatlar\u0131, sudlarda k\u00f3rilip at\u0131r\u01f5an islerdi\u0144 mazmun\u0131 h\u00e1m onda qatnas\u0131p at\u0131r\u01f5an shaxslard\u0131\u0144 huq\u0131q\u0131y m\u00e1deniyat\u0131 d\u00e1rejesinen de k\u00f3riwimiz m\u00famkin. \u00c1sirese, so\u0144\u01f5\u0131 j\u0131llar\u0131 sudlard\u0131\u0144 is j\u00fargiziwindegi islerdi\u0144 san\u0131 j\u0131ldan-j\u0131l\u01f5a art\u0131p barmaqta.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div>\u00c1dil sudlawd\u0131 \u00e1melge as\u0131r\u0131w tikkeley m\u00e1mleketlik byudjet esab\u0131nan t\u00e1miyinlenedi. Onda, sudlar\u01f5a m\u00far\u00e1jat etiwde \u00f3ndiriletu\u01f5\u0131n m\u00e1mleketlik baj\u0131 t\u00f3lemleri basqa m\u00e1jb\u00fariy t\u00f3lemler qatar\u0131nda \u00d3zbekstan Respublikas\u0131 M\u00e1mleketlik byudjetin q\u00e1liplestiriwdi\u0144 struktural\u0131q b\u00f3legin qurayd\u0131.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div>Son\u0131\u0144 ush\u0131n m\u00e1mleketlik baj\u0131n\u0131 dur\u0131s belgilew h\u00e1m \u00f3z waqt\u0131nda \u00f3ndiriw \u00falken \u00e1hmiyetke iye. Sudlar\u01f5a arza, dawa arza beriwde h\u00e1m sud h\u00fajjetlerine apellyaciya, kassaciya h\u00e1m reviziyal\u0131q sha\u01f5\u0131m\u0131n beriwde m\u00e1mleketlik baj\u0131 \u00f3ndiriw mu\u01f5dar\u0131, sonday-aq, m\u00e1mleketlik baj\u0131 t\u00f3lewden azat etilgen fizikal\u0131q h\u00e1m yuridikal\u0131q shaxslard\u0131\u0144 dizimi, sonday-aq, m\u00e1mleketlik baj\u0131n\u0131 keshiktiriw, b\u00f3lip-b\u00f3lip t\u00f3lew h\u00e1m azayt\u0131w t\u00e1rtibi \u00d3zbekstan Respublikas\u0131 &laquo;M\u00e1mleketlik baj\u0131 haqq\u0131nda&raquo;\u01f5\u0131 N\u0131zam\u0131 h\u00e1m \u00d3zbekstan Respublikas\u0131n\u0131\u0144 Puqaral\u0131q processuall\u0131q kodeksi normalar\u0131 menen belgilengen.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div>Us\u0131 k\u00fange shekem \u00e1melde bol\u01f5an \u00d3zbekstan Respublikas\u0131 Joqar\u01f5\u0131 sud\u0131 Plenum\u0131n\u0131\u0144 &laquo;Puqaral\u0131q isleri boy\u0131nsha sud\u00a0 q\u00e1rejetlerin \u00f3ndiriw \u00e1meliyat\u0131 haqq\u0131nda&raquo;\u01f5\u0131 qarar\u0131 15 j\u0131l ald\u0131n qab\u0131l etilgen bol\u0131p, bul d\u00e1wir ishinde n\u0131zamsh\u0131l\u0131qta bir qatar \u00f3zgerisler j\u00faz berdi. Bul bolsa, us\u0131 Plenum qarar\u0131n da qayta k\u00f3rip sh\u0131qqan halda on\u0131\u0144 ja\u0144a redakciyas\u0131n qab\u0131l etiw z\u00e1r\u00farligin j\u00fazege keltirdi.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div>Sol sebepli, sudlar t\u00e1repinen n\u0131zam normalar\u0131n bir t\u00farde h\u00e1m dur\u0131s qollan\u0131l\u0131w\u0131n t\u00e1miyinlew, puqaral\u0131q isleri boy\u0131nsha sud q\u00e1rejetlerin \u00f3ndiriw \u00e1meliyat\u0131nda bar kemshiliklerdi saplast\u0131r\u0131w maqsetinde 2024 j\u0131l 16 dekabr k\u00fani \u00d3zbekstan Respublikas\u0131 Joqar\u01f5\u0131 sud\u0131 Plenum\u0131n\u0131\u0144 &laquo;Puqaral\u0131q isleri boy\u0131nsha sud q\u00e1rejetlerin \u00f3ndiriw \u00e1meliyat\u0131 haqq\u0131nda&raquo;\u01f5\u0131 37-sanl\u0131 qarar\u0131 qab\u0131l etildi.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div>Plenum qarar\u0131na sudlar t\u00e1repinen m\u00e1mleketlik baj\u0131n\u0131 \u00f3ndiriwdi\u0144 \u00f3zine t\u00e1n \u00f3zgeshelikleri, sonday-aq, sudlarda h\u00e1r q\u0131yl\u0131 \u00e1meliyat j\u00fazege keliwine sebep bol\u01f5an ja\u01f5daylar\u01f5a tol\u0131q t\u00fasinikler beriw haqq\u0131nda\u01f5\u0131 ja\u0144a b\u00e1ntler kirgizildi.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div>Atap aytqanda, dawa bahas\u0131 s\u0131rt el valyutas\u0131nda belgilengen m\u00falklik tart\u0131s boy\u0131nsha sudqa arza berilgende, m\u00e1mleketlik baj\u0131n\u0131\u0144 mu\u01f5dar\u0131 arza berilgen s\u00e1nede \u00d3zbekstan Respublikas\u0131 Orayl\u0131q banki t\u00e1repinen belgilengen kurs boy\u0131nsha milliy valyutada belgileniwi;<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div>&laquo;M\u00e1mleketlik baj\u0131 haqq\u0131nda&raquo;\u01f5\u0131 N\u0131zam menen belgilengen m\u00e1mleketlik baj\u0131 stavkalar\u0131n\u0131\u0144 puqaral\u0131q isleri boy\u0131nsha sudlar\u01f5a baylan\u0131sl\u0131 b\u00f3liminde sh\u00e1rtnama ald\u0131 tart\u0131slar\u0131 boy\u0131nsha t\u00f3leniwi kerek bol\u01f5an m\u00e1mleketlik baj\u0131 stavkalar\u0131 belgilenbegenligi h\u00e1mde Puqaral\u0131q processuall\u0131q kodeksi 129-statyas\u0131n\u0131\u0144 2-b\u00e1ntinde m\u00falkti talap etip al\u0131w haqq\u0131nda\u01f5\u0131 dawalar boy\u0131nsha dawan\u0131\u0144 bahas\u0131 talap etip al\u0131n\u0131p at\u0131r\u01f5an m\u00falkti\u0144 bahas\u0131na qarap belgileniwi n\u00e1zerde tut\u0131l\u01f5anl\u0131\u01f5\u0131 sebepli, sh\u00e1rtnaman\u0131 haq\u0131yq\u0131y emes dep tab\u0131w yamasa biykar etiw haqq\u0131nda\u01f5\u0131 talaplar boy\u0131nsha tart\u0131s\u0131p at\u0131r\u01f5an sh\u00e1rtnamada k\u00f3rsetilgen pul qun\u0131 (sh\u00e1rtnama bahas\u0131) dawa bahas\u0131 esaplan\u0131w\u0131 h\u00e1m m\u00e1mleketlik baj\u0131 m\u00falklik xarakterge iye dawa arzalar\u0131 ush\u0131n n\u0131zamda belgilengen stavka boy\u0131nsha t\u00f3leniwi kerek ekenligi;<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div>&laquo;M\u00e1mleketlik baj\u0131 haqq\u0131nda&raquo;\u01f5\u0131 N\u0131zam 8-statyas\u0131n\u0131\u0144 birinshi b\u00f3liminde k\u00f3rsetilgen shaxslar sud h\u00fajjetleri \u00fastinen apellyaciya, kassaciya, reviziya sha\u01f5\u0131m\u0131 menen m\u00far\u00e1jat etkende m\u00e1mleketlik baj\u0131n\u0131 t\u00f3lewden azat etilgenligi;<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div>apellyaciya, kassaciya, reviziyal\u0131q sha\u01f5\u0131m\u0131nan waz keshilgenligi sebepli sha\u01f5\u0131m boy\u0131nsha is j\u00fargiziw q\u0131sqart\u0131l\u01f5anda, t\u00f3lengen m\u00e1mleketlik baj\u0131 qaytar\u0131lmaytu\u01f5\u0131n\u0131, eger sha\u01f5\u0131m beriwde m\u00e1mleketlik baj\u0131 t\u00f3lenbegen bolsa, m\u00e1mleketlik baj\u0131 sha\u01f5\u0131m bergen shaxstan \u00f3ndiriliwi h\u00e1m basqa da bir qatar sud \u00e1meliyat\u0131nda bar kemshiliklerdi saplast\u0131r\u0131w boy\u0131nsha t\u00fasinikler berilgen.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div>Bunnan t\u0131sqar\u0131, \u00d3zbekstan Respublikas\u0131 Konstituciyal\u0131q sud\u0131n\u0131\u0144 2025 j\u0131l 30 yanvarda bol\u0131p \u00f3tken ash\u0131q sud m\u00e1jilisinde &laquo;M\u00e1mleketlik baj\u0131 haqq\u0131nda&raquo;\u01f5\u0131 N\u0131zam\u0131n\u0131\u0144 8, 9, 10-statyalar\u0131, 2-b\u00f3limindegi Sawda-sanaat palatas\u0131na baylan\u0131sl\u0131 normalar\u0131na t\u00fasinik beriw haqq\u0131nda\u01f5\u0131 m\u00e1sele k\u00f3rip sh\u0131\u01f5\u0131l\u01f5an.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div>Konstituciyal\u0131q sudt\u0131\u0144 qarar\u0131 menen &laquo;M\u00e1mleketlik baj\u0131 haqq\u0131nda&raquo;\u01f5\u0131 n\u0131zamn\u0131\u0144 8, 9, 10-statyalar\u0131 ekinshi b\u00f3limini\u0144 Sawda-sanaat palatas\u0131na baylan\u0131sl\u0131 normalar\u0131na t\u00f3mendegi mazmunda t\u00fasinik berildi: &laquo;\u00d3zbekstan Respublikas\u0131 Sawda-sanaat palatas\u0131 h\u00e1m on\u0131\u0144 aymaql\u0131q basqarmalar\u0131 &#8211; palata a\u01f5zalar\u0131n\u0131\u0144 m\u00e1plerin g\u00f3zlep q\u0131l\u0131n\u01f5an dawalar (arzalar) boy\u0131nsha&#8230;&raquo; k\u00f3rsetilgen shaxslard\u0131\u0144 talaplar\u0131 q\u0131sman yaki tol\u0131q qanaatland\u0131r\u0131lmastan qald\u0131r\u0131l\u01f5an ja\u01f5dayda, m\u00e1mleketlik baj\u0131 us\u0131 shaxslardan talaplard\u0131\u0144 qanaatland\u0131r\u0131lmastan qald\u0131r\u0131l\u01f5an b\u00f3limine s\u00e1ykes\u00a0 r\u00e1wishte \u00f3ndiriledi&raquo; degen norman\u0131, m\u00e1mleketlik baj\u0131 arza qays\u0131 shaxslard\u0131\u0144 m\u00e1plerin g\u00f3zlep berilgen bolsa, sol shaxslardan dawa talaplar\u0131n\u0131\u0144 qanaatland\u0131r\u0131lmastan qald\u0131r\u0131l\u01f5an b\u00f3limine s\u00e1ykes r\u00e1wishte \u00f3ndiriledi, dep t\u00fasiniw laz\u0131m\u201d.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div>Sonday-aq, \u00d3zbekstan Respublikas\u0131 Oliy Majlisine &laquo;M\u00e1mleketlik baj\u0131 haqq\u0131nda&raquo;\u01f5\u0131 n\u0131zamd\u0131 j\u00e1ne de jetilistiriw m\u00e1selesin k\u00f3rip sh\u0131\u01f5\u0131w us\u0131n\u0131s etilgen.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div>Bunnan t\u0131sqar\u0131, 2025 j\u0131l 20 fevral k\u00fangi 1032-sanl\u0131 N\u0131zam menen &laquo;M\u00e1mleketlik baj\u0131 haqq\u0131nda&raquo;\u01f5\u0131 N\u0131zam\u01f5a \u00f3zgeris h\u00e1m qos\u0131mshalar kirgizilgen.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div>Us\u0131 N\u0131zam menen &laquo;M\u00e1mleketlik baj\u0131 haqq\u0131nda&raquo;\u01f5\u0131 \u00d3zbekstan Respublikas\u0131 N\u0131zam\u0131na tiyisliginshe \u0131ss\u0131l\u0131q h\u00e1m elektr energiyas\u0131n jetkerip beriw boy\u0131nsha x\u0131zmetler ush\u0131n t\u00f3lemler boy\u0131nsha qar\u0131zdarl\u0131qt\u0131 \u00f3ndiriw haqq\u0131nda\u01f5\u0131 dawalar, arzalar h\u00e1m sha\u01f5\u0131mlar menen puqaral\u0131q isleri boy\u0131nsha h\u00e1m ekonomikal\u0131q sudlar\u01f5a m\u00far\u00e1jat etilgende \u0131ss\u0131l\u0131q h\u00e1m elektr energiyas\u0131n jetkerip beriwshiler m\u00e1mleketlik baj\u0131n\u0131 t\u00f3lewden azat etiliwin, sonday-aq olard\u0131\u0144 talaplar\u0131n qanaatland\u0131r\u0131w tol\u0131q yamasa bir b\u00f3limi qanaatland\u0131r\u0131lmastan qald\u0131r\u0131l\u01f5an ja\u01f5dayda m\u00e1mleketlik baj\u0131n\u0131 us\u0131 jetkerip beriwshilerden \u00f3ndiriw imkaniyat\u0131n n\u00e1zerde tutatu\u01f5\u0131n qos\u0131mshalar h\u00e1m \u00f3zgerisler kirgizilmekte. Sonday-aq, s\u0131rt el kommerciyal\u0131q sh\u00f3lkemlerini\u0144 w\u00e1kilxanalar\u0131n \u00d3zbekstan Respublikas\u0131 ayma\u01f5\u0131nda akkreditaciyalawda m\u00e1mleketlik baj\u0131n\u0131 t\u00f3lew h\u00e1r bir j\u0131l ush\u0131n \u00e1melge as\u0131r\u0131latu\u01f5\u0131n\u0131n an\u0131qlast\u0131r\u0131wsh\u0131 \u00f3zgeris kirgizilmekte.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div>Juwmaqlap aytqanda, \u00d3zbekstan Respublikas\u0131 Joqar\u01f5\u0131 sud\u0131 Plenum qarar\u0131, \u00d3zbekstan Respublikas\u0131 Konstituciyal\u0131q sud\u0131n\u0131\u0144 &laquo;M\u00e1mleketlik baj\u0131 haqq\u0131nda&raquo;\u01f5\u0131 N\u0131zam\u0131n\u0131\u0144 normalar\u0131na t\u00fasinik beriw haqq\u0131nda\u01f5\u0131 qarar\u0131, sonday-aq, us\u0131 n\u0131zam\u01f5a kirgizilgen \u00f3zgeris h\u00e1m qos\u0131mshalar \u00e1dil sudlaw\u01f5a erisiwge x\u0131zmet etiw menen birge sud \u00e1meliyat\u0131nda n\u0131zamlard\u0131 an\u0131q h\u00e1m dur\u0131s qollan\u0131w\u01f5a x\u0131zmet etedi.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div><strong>\u00a0Abdimurat KERIMBAEV,<\/strong><\/div>\n<div><\/div>\n<div><strong>Qaraqalpaqstan Respublikas\u0131\u00a0 sud\u0131 basl\u0131\u01f5\u0131\u00a0 or\u0131nbasar\u0131<\/strong><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00d3zbekstan Respublikas\u0131 Konstituciyas\u0131n\u0131\u0144 55-statyas\u0131na muwap\u0131q, h\u00e1r kimge \u00f3z huq\u0131q h\u00e1m erkinliklerin sud arqal\u0131 qor\u01f5aw, m\u00e1mleketlik uy\u0131mlar h\u00e1m basqa da sh\u00f3lkemlerdi\u0144, olard\u0131\u0144 lawaz\u0131ml\u0131 shaxslar\u0131n\u0131\u0144 n\u0131zam\u01f5a qaysh\u0131 qararlar\u0131, h\u00e1reketleri h\u00e1m h\u00e1reketsizligi \u00fastinen sudqa sha\u01f5\u0131m etiw huq\u0131q\u0131 kepillenedi. Elimizde \u00e1melge as\u0131r\u0131l\u0131p at\u0131r\u01f5an reformalar, son\u0131\u0144 ishinde, sud-huq\u0131q taraw\u0131nda\u01f5\u0131 ke\u0144 k\u00f3lemli \u00f3zgerisler \u00f3zini\u0144 unaml\u0131 n\u00e1tiyjesin berip kelmekte. Bun\u0131 xalq\u0131m\u0131zd\u0131\u0144 sud [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8287,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158],"tags":[],"class_list":["post-8447","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-janaliqlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8447","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8447"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8447\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8454,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8447\/revisions\/8454"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8287"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8447"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8447"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8447"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}