{"id":5473,"date":"2023-06-05T11:13:22","date_gmt":"2023-06-05T06:13:22","guid":{"rendered":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/?p=5473"},"modified":"2023-06-06T17:15:15","modified_gmt":"2023-06-06T12:15:15","slug":"alimentti-shet-elde-bol%c7%b5an-qarizdardan-ondiriw-maselesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/archives\/5473","title":{"rendered":"Alimentti shet elde bol\u01f5an qar\u0131zdardan \u00f3ndiriw m\u00e1selesi"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Jaslar h\u00e1m jas sha\u0144araqlar-m\u00e1mleketimiz keleshegin belgilep beriwshi tiykar\u01f5\u0131 k\u00fash. Keleshek iyelerini\u0144 t\u00e1lim-t\u00e1rbiyas\u0131 e\u0144 d\u00e1slep sha\u0144araqtan baslanad\u0131. Son\u0131\u0144 ush\u0131nda bala t\u00e1rbiyas\u0131nda on\u0131\u0144 h\u00e1r t\u00e1repleme kamal\u01f5a jetiwinde t\u00e1rbiyalan\u0131p at\u0131r\u01f5an ortal\u0131qt\u0131\u0144 orn\u0131 \u00falken.<\/p>\n<p>Degen menen, b\u00fagin jas sha\u0144araqlar aras\u0131nda aj\u0131ras\u0131wlard\u0131\u0144 k\u00f3beyiwi aq\u0131betinde balalar\u01f5a ruwx\u0131y h\u00e1m h\u00e1r t\u00e1repleme materiall\u0131q z\u0131yan kelip at\u0131r\u01f5an\u0131 b\u00e1rshemizge belgili.<br \/>\nSud organlar\u0131na puqaralar\u0131m\u0131zdan kelip at\u0131r\u01f5an m\u00far\u00e1jatlerde de aliment t\u00f3lemlerini\u0144 t\u00f3lew t\u00e1rtibi haqq\u0131nda huq\u0131q\u0131y t\u00fasiniklerge z\u00e1r\u00farlik bar ekenligin k\u00f3remiz.<\/p>\n<p>\u00d3zbekstan Respublikas\u0131 Sha\u0144araq kodeksini\u0144 96 h\u00e1m 100-statyalar\u0131nda ata-anan\u0131\u0144 er jetpegen balalar\u0131na, sonday-aq, er jetken miynetke jarams\u0131z, j\u00e1rdemge m\u00fat\u00e1j balalard\u0131 t\u00e1miyinlew sh\u00e1rtligi belgilengen.<br \/>\nSha\u0144araq kodeksini\u0144 99-statyas\u0131na muwap\u0131q, er jetpegen balalar\u01f5a \u00f3ndiriletu\u01f5\u0131n aliment mu\u01f5dar\u0131 ata-anan\u0131\u0144 h\u00e1r ayda\u01f5\u0131 is haq\u0131 h\u00e1m basqa d\u00e1ramat\u0131n\u0131\u0144 tiyisinshe bir perzent ush\u0131n 1\/4, eki perzent ush\u0131n 1\/3 h\u00e1mde eki h\u00e1m onnan k\u00f3p perzentler ush\u0131n 1\/2 b\u00f3legi mu\u01f5dar\u0131nda belgilengen.<\/p>\n<p>Bul arqal\u0131 m\u00e1mleketimiz sha\u0144araq n\u0131zamsh\u0131l\u0131\u01f5\u0131na k\u00f3re ata-analard\u0131\u0144 er jetpegen perzentlerin materiall\u0131q t\u00e1miyinlewge minnetli ekenligin a\u0144law\u0131m\u0131z\u01f5a bolad\u0131. Ya\u01f5n\u0131y, aj\u0131ras\u0131w h\u00e1tteki ata-anal\u0131q huq\u0131qtan ayr\u0131l\u0131w er jetpegen perzent ush\u0131n aliment t\u00f3lewden azat etpeydi.<\/p>\n<p>Bul minnetleme eger \u0131qt\u0131yar\u0131y or\u0131nlanba\u01f5an ja\u01f5dayda puqaralar \u00f3zleri turaql\u0131 jasaw jay\u0131nda\u01f5\u0131 yaki juwapkerdi\u0144 jasaw jay\u0131nda\u01f5\u0131 puqaral\u0131q isleri boy\u0131nsha rayonlararal\u0131q (rayon) sudlar\u0131na arza beriwi m\u00famkin.<\/p>\n<p>Demek, ata-ana perzentini\u0144 kamal\u01f5a jetiwinde aq\u0131l\u0131y, fizikal\u0131q t\u00e1repten rawajlan\u0131w jol\u0131nda\u01f5\u0131 juwapkershilikten qashpaw\u0131 z\u00e1r\u00far. Sebebi, b\u00fagingi berilgen t\u00e1rbiya son\u0131\u0144 menen birge qollap-quwatlaw, ruwh\u0131y h\u00e1m materiall\u0131q t\u00e1miynat waq\u0131t \u00f3tiwi menen \u00f3z jemisin beriwi s\u00f3zsiz.<\/p>\n<p>Tilekke qars\u0131 b\u00fagingi k\u00fande ata yaki anadan er jetpegen perzentleri ush\u0131n sud qarar\u0131 menen \u00f3ndirilgen alimentti \u00f3ndiriwde bir qansha mashqalalar ush\u0131ras\u0131p kelmekte.<\/p>\n<p>Solardan biri bul &#8211; qar\u0131zdard\u0131\u0144 shet elge uzaq m\u00faddetke sh\u0131\u01f5\u0131p ketiwi yamasa k\u00f3ship ketiwi sebepli aliment pullar\u0131n \u00f3ndiriwdegi m\u00e1sele bol\u0131p tab\u0131lad\u0131.<\/p>\n<p>H\u00e1mmemizge belgili \u00d3zbekstan Respublikas\u0131 d\u00fanyan\u0131\u0144 bir qatar m\u00e1mleketleri menen \u00f3z-ara huq\u0131q\u0131y j\u00e1rdem haqq\u0131nda eki t\u00e1repleme h\u00e1m k\u00f3p t\u00e1repleme sh\u00e1rtnamalar qatnas\u0131wsh\u0131s\u0131 esaplanad\u0131.<br \/>\nSolardan biri bul \u00abPuqaral\u0131q, sha\u0144araql\u0131q h\u00e1m j\u0131nay\u0131y isler boy\u0131nsha huq\u0131q\u0131y j\u00e1rdem h\u00e1m huq\u0131q\u0131y m\u00fan\u00e1sebetler haqq\u0131nda\u00bb\u01f5\u0131 Kishinyov konvenciyas\u0131 bol\u0131p tab\u0131lad\u0131.<\/p>\n<p>Kishinyov konvenciyas\u0131n\u0131\u0144 56-statyas\u0131na tiykar t\u00e1n al\u0131w h\u00e1m or\u0131nlaw\u01f5a qarat\u0131w ush\u0131n t\u00f3mendegi h\u00fajjetler us\u0131n\u0131l\u0131w\u0131 laz\u0131m:<br \/>\n-sud qarar\u0131n t\u00e1n al\u0131w h\u00e1m or\u0131nlaw\u01f5a qarat\u0131w haqq\u0131nda\u01f5\u0131 iltimasnama;<br \/>\n-sud qarar\u0131n\u0131\u0144 tiyisli t\u00e1rizde tast\u0131y\u0131qlan\u01f5an nusxas\u0131;<br \/>\n-sud processi orn\u0131 h\u00e1m k\u00fani haqq\u0131nda ekinshi t\u00e1repti\u0144 tiyisli r\u00e1wishte xabardar q\u0131l\u0131n\u01f5anl\u0131\u01f5\u0131n tast\u0131y\u0131qlawsh\u0131 h\u00fajjet;<br \/>\n-sud qarar\u0131n\u0131\u0144 n\u0131zaml\u0131 k\u00fashke kirgenligi h\u00e1m sud qarar\u0131 boy\u0131nsha or\u0131nlaw h\u00e1reketleri \u00e1melge as\u0131r\u0131l\u01f5an yaki as\u0131r\u0131lma\u01f5an\u0131 haqq\u0131nda\u01f5\u0131 ma\u01f5l\u0131wmatnama;<\/p>\n<p>Iltimasnama\u01f5a joqar\u0131da atap \u00f3tilgen h\u00fajjetlerdi\u0144 jiberiletu\u01f5\u0131n m\u00e1mleket tiline yoki rus tiline awdarmas\u0131 qos\u0131msha etiledi.<\/p>\n<p>H\u00farmetli ata-analar, perzent ald\u0131nda\u01f5\u0131 juwapkershiligimizdi hesh qashan um\u0131tpaw\u01f5a sonday-aq, olard\u0131\u0144 huq\u0131qlar\u0131n\u0131\u0144 buz\u0131l\u0131w\u0131na jol qoymaw\u01f5a shaq\u0131r\u0131p qalaman.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong> E.Uteniyazov,<\/strong><\/p>\n<p><strong>Qaraqalpaqstan Respublikas\u0131 <\/strong><strong>sud\u0131 sudyas\u0131<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Jaslar h\u00e1m jas sha\u0144araqlar-m\u00e1mleketimiz keleshegin belgilep beriwshi tiykar\u01f5\u0131 k\u00fash. Keleshek iyelerini\u0144 t\u00e1lim-t\u00e1rbiyas\u0131 e\u0144 d\u00e1slep sha\u0144araqtan baslanad\u0131. Son\u0131\u0144 ush\u0131nda bala t\u00e1rbiyas\u0131nda on\u0131\u0144 h\u00e1r t\u00e1repleme kamal\u01f5a jetiwinde t\u00e1rbiyalan\u0131p at\u0131r\u01f5an ortal\u0131qt\u0131\u0144 orn\u0131 \u00falken. Degen menen, b\u00fagin jas sha\u0144araqlar aras\u0131nda aj\u0131ras\u0131wlard\u0131\u0144 k\u00f3beyiwi aq\u0131betinde balalar\u01f5a ruwx\u0131y h\u00e1m h\u00e1r t\u00e1repleme materiall\u0131q z\u0131yan kelip at\u0131r\u01f5an\u0131 b\u00e1rshemizge belgili. Sud organlar\u0131na puqaralar\u0131m\u0131zdan kelip [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3907,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158],"tags":[],"class_list":["post-5473","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-janaliqlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5473","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5473"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5473\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5474,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5473\/revisions\/5474"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3907"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5473"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5473"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5473"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}