{"id":5390,"date":"2023-05-22T11:16:39","date_gmt":"2023-05-22T06:16:39","guid":{"rendered":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/?p=5390"},"modified":"2023-05-23T18:17:37","modified_gmt":"2023-05-23T13:17:37","slug":"ata-ananin-ham-basqa-jaqin-tuwisqanlarinin-bala-menen-korisip-turiw-huqiqi-menen-baylanisli-dawlardin-ozgesheligi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/archives\/5390","title":{"rendered":"Ata-anan\u0131\u0144 h\u00e1m basqa jaq\u0131n tuw\u0131sqanlar\u0131n\u0131\u0144 bala menen k\u00f3risip tur\u0131w huq\u0131q\u0131 menen baylan\u0131sl\u0131 dawlard\u0131\u0144 \u00f3zgesheligi"},"content":{"rendered":"<p>Ata-anan\u0131\u0144 h\u00e1m basqa jaq\u0131n tuw\u0131sqanlar\u0131n\u0131\u0144 bala menen k\u00f3risip tur\u0131w huq\u0131q\u0131 menen baylan\u0131sl\u0131 dawlard\u0131\u0144 dur\u0131s h\u00e1m \u00f3z waqt\u0131nda mazmun\u0131nan sheshiwde sud processuall\u0131q h\u00e1m materiall\u0131q huq\u0131q normalar\u0131n h\u00e1m n\u0131zamlar\u0131n tuwr\u0131 qollan\u0131w\u0131 h\u00e1m \u00e1melge as\u0131r\u0131w\u0131 tiyis.<\/p>\n<p>Ata-anan\u0131\u0144 h\u00e1m basqa jaq\u0131n tuw\u0131sqanlar\u0131n\u0131\u0144 bala menen k\u00f3risip tur\u0131w huq\u0131q\u0131 menen baylan\u0131sl\u0131 dawlard\u0131 sudlar is boy\u0131nsha tayarl\u0131q h\u00e1reketleri \u00e1melge as\u0131r\u0131l\u0131p bol\u0131n\u01f5an k\u00fannen baslap bir ayl\u0131q m\u00faddet ishinde puqaral\u0131q isti mazmun\u0131nan k\u00f3rip sh\u0131\u01f5\u0131w\u0131 laz\u0131m.<\/p>\n<p>Sudlar, bunday dawlard\u0131 sheshiwde \u00d3zbekstan Respublikas\u0131 Joqar\u01f5\u0131 sud\u0131 Plenum\u0131n\u0131\u0144 1998-j\u0131l 11-sentyabr k\u00fangi \u00abBalalar t\u00e1rbiyas\u0131 menen baylan\u0131sl\u0131 bol\u01f5an dawlard\u0131 sheshiwde sudlar t\u00e1repinen n\u0131zamlard\u0131 qollaw \u00e1meliyat\u0131 haqq\u0131nda\u00bb\u01f5\u0131 23-sanl\u0131 Qarar\u0131n h\u00e1m \u00d3zbekstan Respublikas\u0131 Sha\u0144araq Kodekslerin qollanad\u0131.<\/p>\n<p>Baladan b\u00f3lek jasap at\u0131r\u01f5an ata(ana) perzenti menen k\u00f3risiw, on\u0131\u0144 t\u00e1rbiyas\u0131nda qatnas\u0131w h\u00e1m bilim al\u0131w m\u00e1selesinde qatnas\u0131w huq\u0131q\u0131na iye.<\/p>\n<p>Bala menen birge jasap at\u0131r\u01f5an ata(ana) balan\u0131\u0144 ana (ata)s\u0131 menen k\u00f3risiwge, eger bunday k\u00f3risiw balan\u0131\u0144 fizikal\u0131q h\u00e1m ruwx\u0131y salamatl\u0131\u01f5\u0131na, \u00f3sip jetilisiwine z\u0131yan keltirmese, qars\u0131l\u0131q etpew kerek.<\/p>\n<p>Ata-ana baladan b\u00f3lek jasaytu\u01f5\u0131n ata(ana)n\u0131\u0144 ata-anal\u0131q huq\u0131qlar\u0131n \u00e1melge as\u0131r\u0131w t\u00e1rtibi haqq\u0131nda jazba t\u00farde kelisim d\u00faziwge haq\u0131l\u0131. Eger ata-ana kelise almasa, dawa ata-ana, (yaki olard\u0131\u0144 birewi)ni\u0144 talab\u0131na muwap\u0131q sud t\u00e1repinen q\u00e1wenderlik h\u00e1m \u00e1mengerlik uy\u0131m\u0131 qatnas\u0131w\u0131nda sheshiledi. Sudt\u0131\u0144 biyligi or\u0131nlanba\u01f5anda ay\u0131pker ata-ana\u01f5a qars\u0131 n\u0131zam h\u00fajjetlerinde n\u00e1zerde tut\u0131l\u01f5an sharalar qollan\u0131lad\u0131. Sudt\u0131\u0144 biyligin qastan or\u0131nlama\u01f5an ja\u01f5dayda sud baladan b\u00f3lek jasap at\u0131r\u01f5an ata(ana)n\u0131\u0144 talab\u0131na muwap\u0131q balan\u0131\u0144 m\u00e1pin h\u00e1m on\u0131\u0144 pikirin esapqa al\u01f5an halda balan\u0131 o\u01f5an beriw haqq\u0131nda biylik sh\u0131\u01f5ar\u0131w\u0131 m\u00famkin.<\/p>\n<p>Baladan b\u00f3lek jasap at\u0131r\u01f5an ata(ana) t\u00e1rbiya, emlew, xal\u0131qt\u0131 sociall\u0131q jaqtan qor\u01f5aw ham basqada so\u01f5an uqsa\u01f5an sh\u00f3lkemlerden \u00f3z balas\u0131 haqq\u0131nda ma\u01f5l\u0131wmat al\u0131w huq\u0131q\u0131na iye. Ata(ana) t\u00e1repinen balan\u0131\u0144 \u00f3miri h\u00e1m den sawl\u0131\u01f5\u0131 ush\u0131n q\u00e1wip-q\u00e1ter bol\u01f5anda \u01f5ana, olar\u01f5a ma\u01f5l\u0131wmat beriw qanaatland\u0131r\u0131lmaw\u0131 m\u00famkin. Ma\u01f5l\u0131wmat beriwdi\u0144 qanaatland\u0131r\u0131lmasl\u0131\u01f5\u0131 \u00fastinen sud t\u00e1rtibinde sha\u01f5\u0131m etiwi m\u00famkin.<\/p>\n<p>Ata, apa, a\u01f5a-ini, ajapa-qar\u0131ndas h\u00e1m basqa jaq\u0131n tuw\u0131sqanlar bala menen k\u00f3risip tur\u0131w huq\u0131q\u0131na iye.<\/p>\n<p>Ata-ana (olard\u0131\u0144 biri) jaq\u0131n tuw\u0131sqanlar\u0131n\u0131\u0144 bala menen k\u00f3risiwge imkaniyat bermese, q\u00e1wenderlik h\u00e1m \u00e1mengerlik uy\u0131m\u0131 ata-anan\u0131 (olardan birewin) bunday imkaniyat beriwge m\u00e1jb\u00far etiwi m\u00famkin.<\/p>\n<p>Eger ata-ana (olardan birewi) q\u00e1wenderlik h\u00e1m \u00e1mengerlik uy\u0131m\u0131 qarar\u0131n or\u0131nlamasa, balan\u0131\u0144 jaq\u0131n tuw\u0131sqanlar\u0131 yaki q\u00e1wenderlik h\u00e1m \u00e1mengerlik wy\u0131m\u0131 bala menen k\u00f3risip tur\u0131w\u01f5a tosq\u0131nl\u0131q etiwshi ja\u01f5daylard\u0131 joq etiw haqq\u0131nda dawa menen sudqa m\u00far\u00e1jaat etiwge haq\u0131l\u0131. Sud balan\u0131\u0144 m\u00e1pin h\u00e1m balan\u0131\u0144 pikirin esapqa al\u01f5an halda dawd\u0131 sheshedi.<\/p>\n<p>Sudt\u0131\u0144 biyligi or\u0131nlanba\u01f5anda ay\u0131pker ata(ana)\u01f5a qars\u0131 n\u0131zam h\u00fajjetlerinde n\u00e1zerde tut\u0131l\u01f5an sharalar qollan\u0131lad\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Baxtiyar T\u00f3rebaev,<\/strong><\/p>\n<p><strong>Puqaral\u0131q isleri boy\u0131nsha Sh\u0131mbay rayonlararal\u0131q sud\u0131 basl\u0131\u01f5\u0131<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ata-anan\u0131\u0144 h\u00e1m basqa jaq\u0131n tuw\u0131sqanlar\u0131n\u0131\u0144 bala menen k\u00f3risip tur\u0131w huq\u0131q\u0131 menen baylan\u0131sl\u0131 dawlard\u0131\u0144 dur\u0131s h\u00e1m \u00f3z waqt\u0131nda mazmun\u0131nan sheshiwde sud processuall\u0131q h\u00e1m materiall\u0131q huq\u0131q normalar\u0131n h\u00e1m n\u0131zamlar\u0131n tuwr\u0131 qollan\u0131w\u0131 h\u00e1m \u00e1melge as\u0131r\u0131w\u0131 tiyis. Ata-anan\u0131\u0144 h\u00e1m basqa jaq\u0131n tuw\u0131sqanlar\u0131n\u0131\u0144 bala menen k\u00f3risip tur\u0131w huq\u0131q\u0131 menen baylan\u0131sl\u0131 dawlard\u0131 sudlar is boy\u0131nsha tayarl\u0131q h\u00e1reketleri \u00e1melge as\u0131r\u0131l\u0131p bol\u0131n\u01f5an k\u00fannen [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5338,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158],"tags":[],"class_list":["post-5390","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-janaliqlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5390","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5390"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5390\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5391,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5390\/revisions\/5391"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5338"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5390"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5390"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5390"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}