{"id":5337,"date":"2023-05-11T15:05:44","date_gmt":"2023-05-11T10:05:44","guid":{"rendered":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/?p=5337"},"modified":"2023-05-16T15:07:00","modified_gmt":"2023-05-16T10:07:00","slug":"materialliq-ham-ruwxiy-ziyan-tusinigi-ham-oni-ondiriw-tiykarlari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/archives\/5337","title":{"rendered":"Materiall\u0131q h\u00e1m ruwx\u0131y z\u0131yan t\u00fasinigi h\u00e1m on\u0131 \u00f3ndiriw tiykarlar\u0131"},"content":{"rendered":"<p>\u00d3zbekstan Respublikas\u0131 Puqaral\u0131q kodeksinde z\u0131yan-huq\u0131q\u0131 buz\u0131l\u01f5an shaxst\u0131\u0144 buz\u0131l\u01f5an huq\u0131q\u0131n tiklew ush\u0131n sarpla\u01f5an yaki sarplaw\u0131 m\u00famkin bol\u01f5an q\u00e1rejetleri, on\u0131\u0144 mal-m\u00falki jo\u01f5al\u0131w\u0131 yaki z\u0131yanlan\u0131w\u0131 haq\u0131yq\u0131y z\u0131yan dep al, shaxst\u0131\u0144 \u00f3z huq\u0131qlar\u0131 buz\u0131lma\u01f5an\u0131nda \u00e1dettegi puqaral\u0131q aylan\u0131s\u0131 sh\u00e1rayat\u0131nda al\u0131w\u0131 m\u00famkin bol\u01f5an, biraq ala almay qal\u01f5an d\u00e1ramatlar\u0131 qoldan jiberilgen payda dep t\u00fasinik berilgen. Eger n\u0131zamda yaki sh\u00e1rtnamada keltirilgen z\u0131yand\u0131 kem mu\u01f5darda t\u00f3lew n\u00e1zerde tut\u0131lma\u01f5an bolsa, huq\u0131q\u0131 buz\u0131l\u01f5an shaxs \u00f3zine jetkizilgen z\u0131yann\u0131\u0144 tol\u0131q qaplan\u0131w\u0131n talap etiwi m\u00famkin, sonday-aq, huq\u0131qt\u0131 buz\u01f5an shaxs bun\u0131\u0144 n\u00e1tiyjesinde d\u00e1ramat al\u01f5an bolsa, z\u0131yan k\u00f3rgen shaxs z\u0131yan menen bir qatarda qoldan jiberilgen qoldan jiberilgen paydan\u0131 us\u0131 k\u00f3rilgen d\u00e1ramattan kem bolma\u01f5an mu\u01f5darda t\u00f3leniwin talap etiwge haq\u0131l\u0131 bolad\u0131.<\/p>\n<p>N\u0131zam\u01f5a qaysh\u0131 h\u00e1reket yaki h\u00e1reketsizlik sebep puqaran\u0131\u0144 shaxs\u0131na yaki on\u0131\u0144 mal-m\u00falkine jetkizilgen z\u0131yan, yuridikal\u0131q shaxsqa jetkizilgen z\u0131yan, son\u0131\u0144 menen birge qoldan jiberilgen payda z\u0131yand\u0131 jetkergen shaxs t\u00e1repinen tol\u0131q k\u00f3lemde qaplan\u0131w\u0131 tiyis.<\/p>\n<p>Z\u0131yan jetkizgen shaxs, eger z\u0131yan \u00f3zini\u0144 ay\u0131b\u0131 menen jetkizilmegenligin d\u00e1liylley alsa, z\u0131yand\u0131 t\u00f3lewden azat etiledi. Al, z\u0131yan j\u00e1birleniwshini\u0144 iltimas\u0131 yaki raz\u0131l\u0131\u01f5\u0131 menen jetkizilgen bolsa, z\u0131yan jetkizgen shaxst\u0131\u0144 h\u00e1reketleri j\u00e1miyetti\u0144 \u00e1dep-ikraml\u0131l\u0131q normalar\u0131n buzbasa, z\u0131yand\u0131 t\u00f3lew talab\u0131 qanaatland\u0131r\u0131lmaw\u0131 m\u00famkin.<br \/>\nZ\u00e1r\u00farli qor\u01f5an\u0131w halat\u0131nda jetkizilgen z\u0131yan, eger bunda z\u00e1r\u00farli qor\u01f5an\u0131w shegaras\u0131nan sh\u0131\u01f5\u0131lma\u01f5an bolsa, t\u00f3lenbeydi.<\/p>\n<p>M\u00e1mleketlik uy\u0131m\u0131 yaki puqaralard\u0131\u0144 \u00f3zin-\u00f3zi basqar\u0131w organ\u0131 t\u00e1repinen n\u0131zam\u01f5a muwap\u0131q bolma\u01f5an h\u00fajjet qab\u0131l etiliwi, sonday-aq, olard\u0131\u0144 lawaz\u0131ml\u0131 shaxslar\u0131n\u0131\u0144 n\u0131zam\u01f5a qaysh\u0131 h\u00e1reketleri yaki h\u00e1reketsizligi n\u00e1tiyjesinde puqara\u01f5a, yuridikal\u0131q shaxsqa jetkizilgen z\u0131yan m\u00e1mleketlik uy\u0131m\u0131 t\u00e1repinen yaki puqaralard\u0131\u0144 \u00f3zin-\u00f3zi basqar\u0131w uy\u0131m\u0131 t\u00e1repinen qaplan\u0131w\u0131 tiyis. Eger m\u00e1mleketlik uy\u0131m\u0131 yaki puqaralard\u0131\u0144 \u00f3zin-\u00f3zi basqar\u0131w uy\u0131m\u0131n\u0131\u0144 byudjetten t\u0131sqar\u0131 qarj\u0131lar\u0131 bolma\u01f5an ja\u01f5dayda, z\u0131yan \u00d3zbekstan Respublikas\u0131 M\u00e1mleketlik byudjeti esab\u0131nan qaplanad\u0131.<br \/>\nSud t\u00e1repinen z\u0131yan qays\u0131 m\u00e1mleketlik uy\u0131m\u0131 t\u00e1repinen yaki puqaralard\u0131\u0144 \u00f3zin-\u00f3zi basqar\u0131w uy\u0131m\u0131 lawaz\u0131ml\u0131 shaxs\u0131n\u0131\u0144 ay\u0131b\u0131 menen jetkizilgen bolsa, us\u0131 uy\u0131mlar lawaz\u0131ml\u0131 shaxs\u0131na j\u00fakletiliwi m\u00famkin.<\/p>\n<p>Ruwx\u0131y z\u0131yan \u2013 z\u0131yan jetkiziwshini\u0144 ay\u0131b\u0131 bol\u01f5an ja\u01f5dayda, z\u0131yan jetkiziwshi t\u00e1repinen tol\u0131q qaplanad\u0131, al egerde puqaran\u0131\u0144 \u00f3miri h\u00e1m densawl\u0131\u01f5\u0131na ash\u0131q q\u00e1wip deregi t\u00e1repinen jetkizilse, puqara\u01f5a on\u0131 n\u0131zam\u01f5a qaysh\u0131 t\u00e1rizde h\u00fakim etiw, n\u0131zam\u01f5a qaysh\u0131 j\u0131nay\u0131y juwapkershilikke tart\u0131w, \u0131qt\u0131yat sharas\u0131 s\u0131pat\u0131nda qamaqqa al\u0131w yaki m\u00fan\u00e1sip minez-hul\u0131qta bol\u0131w haqq\u0131nda til xat al\u0131w, n\u0131zams\u0131z t\u00farde h\u00e1kimshilik jaza qollan\u0131w, irkiwge al\u0131w, h\u00e1r qanday q\u0131ynaw, ayaws\u0131z, n\u0131zam\u01f5a qaysh\u0131, q\u00e1dir-q\u0131mbat\u0131n kemsitiwshi qatnas h\u00e1m jaza t\u00farlerin qollaw n\u00e1tiyjesinde jetkizilse, ar-nam\u0131s, q\u00e1dir-q\u0131mbat h\u00e1m isshe\u0144lik ab\u0131roy\u0131n aq\u0131retlewshi ma\u01f5l\u0131wmatlar tarqat\u0131w sebepli jetkizilgen bolsa, z\u0131yan jetkiziwshini\u0144 ay\u0131b\u0131 bol\u0131w\u0131-bolmaw\u0131na qaramastan ruwx\u0131y z\u0131yan qaplanad\u0131.<\/p>\n<p>Jetkizilgen ruwx\u0131y z\u0131yan pul menen qaplanad\u0131. Bunda shaxsqa jetkizilgen ruwx\u0131y z\u0131yann\u0131\u0144 mu\u01f5dar\u0131 j\u00e1birleniwshige jetkizilgen, ruwx\u0131y, fizikal\u0131q azaplard\u0131\u0144 q\u00e1siyetine, z\u0131yan jetkiziwshini\u0144 ay\u0131b\u0131 d\u00e1rejesine qarap sud t\u00e1repinen an\u0131qlan\u0131p, us\u0131 ruwx\u0131y z\u0131yan jetkizilgen haq\u0131yq\u0131y halatlar, j\u00e1birleniwshini\u0144 jeke s\u0131patlar\u0131na baha beriledi h\u00e1m aq\u0131l\u01f5a u\u01f5ras mu\u01f5darda h\u00e1m \u00e1dalat talaplar\u0131 itibar\u01f5a al\u0131n\u0131p \u00f3ndiriledi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Saodat Qay\u0131pnazarova,<\/strong><br \/>\n<strong>Qaraqalpaqstan Respublikas\u0131 sud\u0131 sudyas\u0131<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00d3zbekstan Respublikas\u0131 Puqaral\u0131q kodeksinde z\u0131yan-huq\u0131q\u0131 buz\u0131l\u01f5an shaxst\u0131\u0144 buz\u0131l\u01f5an huq\u0131q\u0131n tiklew ush\u0131n sarpla\u01f5an yaki sarplaw\u0131 m\u00famkin bol\u01f5an q\u00e1rejetleri, on\u0131\u0144 mal-m\u00falki jo\u01f5al\u0131w\u0131 yaki z\u0131yanlan\u0131w\u0131 haq\u0131yq\u0131y z\u0131yan dep al, shaxst\u0131\u0144 \u00f3z huq\u0131qlar\u0131 buz\u0131lma\u01f5an\u0131nda \u00e1dettegi puqaral\u0131q aylan\u0131s\u0131 sh\u00e1rayat\u0131nda al\u0131w\u0131 m\u00famkin bol\u01f5an, biraq ala almay qal\u01f5an d\u00e1ramatlar\u0131 qoldan jiberilgen payda dep t\u00fasinik berilgen. Eger n\u0131zamda yaki sh\u00e1rtnamada keltirilgen z\u0131yand\u0131 kem [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5338,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158],"tags":[],"class_list":["post-5337","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-janaliqlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5337","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5337"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5337\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5339,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5337\/revisions\/5339"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5338"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5337"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5337"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5337"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}