{"id":5102,"date":"2023-04-13T12:47:05","date_gmt":"2023-04-13T07:47:05","guid":{"rendered":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/?p=5102"},"modified":"2023-04-13T12:47:05","modified_gmt":"2023-04-13T07:47:05","slug":"monshaqlida-puqaralar-menen-ushirasiw-otkerildi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/archives\/5102","title":{"rendered":"&laquo;Monshaql\u0131&raquo;da puqaralar menen ush\u0131ras\u0131w \u00f3tkerildi"},"content":{"rendered":"<p>Qo\u0144\u0131rat rayon\u0131 \u201cMonshaql\u0131\u201d m\u00e1k\u00e1n puqaralar j\u0131y\u0131n\u0131nda Konstituciyal\u0131q reformalard\u0131\u0144 mazmun\u0131 h\u00e1m \u00e1hmiyetin tusindiriw maqsetinde puqaral\u0131q isleri boy\u0131nsha Qo\u0144\u0131rat rayonlararal\u0131q sud\u0131 basl\u0131\u01f5\u0131 E.Eshmuratov t\u00e1repinen aymaq tur\u01f5\u0131nlar\u0131 menen ush\u0131ras\u0131w \u00f3tkerildi.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-5103\" src=\"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/2-14-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"225\" srcset=\"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/2-14-300x225.jpg 300w, https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/2-14-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/2-14-768x576.jpg 768w, https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/2-14-16x12.jpg 16w, https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/2-14.jpg 1280w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>Onda tiykar\u0131nan ja\u0144alan\u0131p at\u0131r\u01f5an \u00d3zbekstan Respublikas\u0131 Konstituciyas\u0131 j\u00f3ninde s\u00f3z etiler eken, Bas n\u0131zam\u0131m\u0131zda insan huq\u0131q h\u00e1m n\u0131zaml\u0131 m\u00e1plerin qor\u01f5aw, insan q\u00e1diri principine ba\u01f5darlan\u01f5an normalar tuwral\u0131 ke\u0144 ma\u01f5l\u0131wmat berildi. Atap aytqanda, Konstituciyan\u0131\u0144 teksti ilimpazlar yamasa q\u00e1nigeler t\u00e1repinen kabinetlerde jaz\u0131lmad\u0131. Al, d\u00e1slep xalq\u0131m\u0131zd\u0131\u0144 pikiri, us\u0131n\u0131slar\u0131 2 basq\u0131shta \u00fayrenildi, sonnan keyin Konstituciya joybar\u0131 tayarland\u0131. Ald\u0131nlar\u0131 Konstituciyan\u0131 qab\u0131l etiwde d\u00e1slep joybar\u0131 islep sh\u0131\u01f5\u0131l\u0131p, so\u0144\u0131nan xal\u0131qt\u0131\u0144 dodalaw\u0131na qoy\u0131l\u01f5an.<\/p>\n<p>Son\u0131\u0144 menen birge, miynet j\u00e1m\u00e1\u00e1tleri, joqar\u0131 oq\u0131w or\u0131nlar\u0131, m\u00e1h\u00e1lle belsendileri h\u00e1m z\u0131yal\u0131lar menen bol\u0131p \u00f3tken dodalawlarda da j\u00e1ne 10\u00a0m\u0131\u0144 qos\u0131msha us\u0131n\u0131s kelip t\u00fasti.<\/p>\n<p>Konstituciya joybar\u0131nda\u01f5\u0131 statyalar san\u0131 \u00e1meldegi 128\u00a0den 155\u00a0ke, normalar san\u0131 275\u00a0ten 434\u00a0ke artt\u0131. Ya\u01f5n\u0131y, Tiykar\u01f5\u0131\u00a0 n\u0131zam\u0131m\u0131zd\u0131\u0144 65\u00a0procent teksti xalq\u0131m\u0131zd\u0131\u0144 us\u0131n\u0131slar\u0131 tiykar\u0131nda ja\u0144aland\u0131.<\/p>\n<p>\u00d3zbekstan \u2013 sociall\u0131q m\u00e1mleket dep belgilenbekte.<\/p>\n<p>Sociall\u0131q, bul \u2013 insan\u01f5a itibar h\u00e1m \u01f5amxorl\u0131q, degeni.<\/p>\n<p>M\u00e1mleketti\u0144 sociall\u0131q tarawda\u01f5\u0131 minnetlemeleri menen baylan\u0131sl\u0131 Konstituciyada\u01f5\u0131 normalar 3 esege k\u00f3beytilmekte.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-5105 aligncenter\" src=\"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/1-14-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"225\" srcset=\"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/1-14-300x225.jpg 300w, https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/1-14-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/1-14-768x576.jpg 768w, https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/1-14-16x12.jpg 16w, https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/1-14.jpg 1280w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>Konstituciyada hesh kim sudt\u0131\u0144 qarar\u0131s\u0131z h\u00e1m n\u0131zam\u01f5a muwap\u0131q emes halda turaq-jay\u0131nan ay\u0131r\u0131l\u0131w\u0131 m\u00famkin emesligi, turaq-jay\u0131nan ay\u0131r\u0131l\u01f5an m\u00falk iyelerine turaq-jayd\u0131\u0144 bahas\u0131 h\u00e1m de ol k\u00f3rgen z\u0131yanlard\u0131\u0144 orn\u0131 n\u0131zamda n\u00e1zerde tut\u0131l\u01f5an ja\u01f5daylarda h\u00e1m t\u00e1rtipte ald\u0131nnan h\u00e1m de te\u0144 bahada qaplan\u0131w\u0131 t\u00e1miyinleniwi kepillenip at\u0131r.<\/p>\n<p>Xal\u0131qt\u0131 kepillengen biypul medicinal\u0131q x\u0131zmetlerden paydalan\u0131w\u0131 h\u00e1m joybar\u01f5a kiritilmekte. Ul\u0131wma, joybarda xal\u0131qt\u0131\u0144 salamatl\u0131\u01f5\u0131n as\u0131raw menen baylan\u0131sl\u0131 normalar 4 ese k\u00f3beytirilmekte.<\/p>\n<p>Ma\u01f5l\u0131wmat ush\u0131n: Bunda, us\u0131 j\u0131lda \u201cKepillengen x\u0131zmetler paketi\u201d qayta k\u00f3rip sh\u0131\u01f5\u0131l\u0131p, 20 t\u00fardegi kesellikler boy\u0131nsha diagnostika, emlew h\u00e1m profilaktika x\u0131zmetleri k\u00f3lemi tol\u0131q qamt\u0131p al\u0131nad\u0131.<\/p>\n<p>K\u00f3p ush\u0131raytu\u01f5\u0131n 20 t\u00fardegi kesellikler boy\u0131nsha baslan\u01f5\u0131sh buw\u0131nda\u01f5\u0131 biypul analiz t\u00farleri<br \/>\n&#8211; 15 ten 25 ke shekem, tekseriwler &#8211; 10 nan 20 \u01f5a shekem, d\u00e1riler &#8211; 64 ten 90 \u01f5a as\u0131r\u0131lad\u0131.<\/p>\n<p>Sociall\u0131q m\u00e1mleketke t\u00e1n bunday jaq\u0131nlas\u0131w bilimlendiriw taraw\u0131 boy\u0131nsha da k\u00f3plegen statya h\u00e1m normalarda \u00f3z s\u00e1wleleniwin tappaqta. Bilimlendiriw h\u00e1m ilim-p\u00e1nge baylan\u0131sl\u0131 normalar derlik 2 esege as\u0131p at\u0131r.<\/p>\n<p>Sonday-aq, m\u00e1mleket sha\u0144araqt\u0131\u0144 tol\u0131q rawajlan\u0131w\u0131 ush\u0131n sociall\u0131q, ekonomikal\u0131q, huq\u0131q\u0131y h\u00e1m basqa sharayatlar jarat\u0131w\u0131 konstituciyal\u0131q bekkemlenbekte.<\/p>\n<p>Endi, perzentler t\u00e1rbiyas\u0131, olar\u01f5a bilim beriw, b\u00e1rkamal er jetkeriw h\u00e1m ata-ana m\u00e1jb\u00fariyat\u0131 s\u0131pat\u0131nda belgilenbekte. Balan\u0131\u0144 huq\u0131qlar\u0131, erkinlikleri h\u00e1m n\u0131zaml\u0131 m\u00e1plerin t\u00e1miyinlew h\u00e1mde qor\u01f5aw, on\u0131\u0144 fizikal\u0131q, intellektual h\u00e1m m\u00e1deniy t\u00e1repten tol\u0131q rawajlan\u0131w\u0131 ush\u0131n e\u0144 jaqs\u0131 sharayatlard\u0131 jarat\u0131w m\u00e1mleketti\u0144 minneti s\u0131pat\u0131nda belgilenbekte.<\/p>\n<p>Konstituciyada insan huq\u0131q h\u00e1m erkinliklerin t\u00e1miyinlew m\u00e1mleketti\u0144 e\u0144 joqar\u0131 maqseti etip belgilenbekte.<\/p>\n<p>Insan huq\u0131qlar\u0131na tiyisli normalar 3 eseden art\u0131qqa aspaqta.<\/p>\n<p>Insan huq\u0131q h\u00e1m erkinlikleri n\u0131zamlar\u0131m\u0131zd\u0131\u0144, h\u00e1r bir ministrlik h\u00e1m m\u00e1keme jum\u0131s\u0131n\u0131\u0144 mazmun\u0131na aylan\u0131w\u0131 qata\u0144 talap etip belgilenbekte.<\/p>\n<p>N\u0131zamlarda\u01f5\u0131 an\u0131qs\u0131zl\u0131qlar insan paydas\u0131na sheshiliwi sh\u00e1rt h\u00e1m z\u00e1r\u00far.<\/p>\n<p>\u00d3zbekstan Respublikas\u0131nda insann\u0131\u0144 huq\u0131q h\u00e1m erkinlikleri xal\u0131qaral\u0131q huq\u0131qt\u0131\u0144 ul\u0131wma t\u00e1n al\u0131n\u01f5an normalar\u0131na\u00a0 muwap\u0131q h\u00e1mde us\u0131 Konstituciya\u01f5a muwap\u0131q bol\u0131w\u0131 kepilleniwi belgilenbekte.<\/p>\n<p>M\u00e1mleketlik uy\u0131mlar t\u00e1repinen insan\u01f5a qarata qollan\u0131latu\u01f5\u0131n huq\u0131q\u0131y t\u00e1sir sharalar\u0131 s\u00e1ykeslik principine tiykarlan\u0131w\u0131 h\u00e1m n\u0131zamlarda n\u00e1zerde tut\u0131l\u01f5an maqsetlerge erisiw ush\u0131n jeterli bol\u0131w\u0131 kerekligi bekkemlenbekte.<\/p>\n<p>N\u0131zamsh\u0131l\u0131qta belgilenbegen minnet hesh kimni\u0144 moyn\u0131na on\u0131\u0144 raz\u0131l\u0131\u01f5\u0131s\u0131z j\u00fakleniwi m\u00famkin emesligi k\u00f3rsetilmekte.<\/p>\n<p>Ja\u0144alan\u0131p at\u0131r\u01f5an Konstituciya xal\u0131qsh\u0131l m\u00e1mleket qur\u0131w maqsetinde k\u00fashli parlament, \u0131qsham h\u00e1m juwapkerli h\u00fakimet, \u01f5\u00e1rezsiz h\u00e1m \u00e1dalatl\u0131 sud sistemas\u0131n qur\u0131w\u01f5a qarat\u0131l\u01f5an.<\/p>\n<p>Sud h\u00e1kimiyat\u0131n\u0131\u0144 sh\u0131n m\u00e1nisindegi \u01f5\u00e1rezsizligin t\u00e1miyinlew maqsetinde Sudyalar joqar\u0131 ke\u0144esini\u0144 barl\u0131q a\u01f5zalar\u0131n Senat t\u00e1repinen saylaw sistemas\u0131 kirgizilmekte.<\/p>\n<p>Ay\u0131r\u0131m joqar\u0131 lawaz\u0131ml\u0131 shaxslard\u0131\u0144 lawaz\u0131m\u0131na saylan\u0131w yamasa tay\u0131nlan\u0131w m\u00faddetleri boy\u0131nsha sheklewler belgilenedi.<\/p>\n<p>Qaraqalpaqstan xalq\u0131 k\u00f3tergen barl\u0131q us\u0131n\u0131slar us\u0131 Konstituciya joybar\u0131nda h\u00e1r t\u00e1repleme inabatqa al\u0131nd\u0131.<\/p>\n<p>Aymaqt\u0131\u0144 \u00f3zine t\u00e1n etnik, m\u00e1deniy \u00f3zgeshelikleri, milliy \u00farp-\u00e1det h\u00e1m q\u00e1diriyatlar\u0131, ayr\u0131qsha huq\u0131q\u0131y status\u0131n itibar\u01f5a al\u0131p ja\u0144alan\u0131p at\u0131r\u01f5an Konstituciyada Qaraqalpaqstann\u0131\u0144 m\u00e1mleketlik d\u00fazilisi h\u00e1m siyasiy sistemas\u0131 menen baylan\u0131sl\u0131 birde-bir statya \u00f3zgermedi.<\/p>\n<p>Son\u0131\u0144 menen birge, Konstituciyan\u0131\u0144 barl\u0131q teksti ja\u0144alan\u0131p at\u0131r\u01f5anl\u0131\u01f5\u0131n inabatqa al\u0131p, tek \u01f5ana statyalard\u0131\u0144 t\u00e1rtip nomeri \u00f3zgergen. Ald\u0131n\u01f5\u0131 70-75-statyalar joybarda tiyislisinshe 85-90-statyalar s\u0131pat\u0131nda keltirilmekte.<\/p>\n<p>Sebebi, Konstituciyan\u0131\u0144 statyalar\u0131 27 ge k\u00f3beymekte, h\u00e1zirgi waq\u0131tta 155 ti quramaqta.<\/p>\n<p>Aralboy\u0131 m\u00e1selesi Konstituciya d\u00e1rejesine al\u0131p sh\u0131\u01f5\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>M\u00e1mleket Aralboy\u0131 region\u0131n\u0131\u0144 ekologiyal\u0131q sistemas\u0131n qor\u01f5aw h\u00e1mde tiklew, regiond\u0131 sociall\u0131q h\u00e1m ekonomikal\u0131q jaqtan rawajland\u0131r\u0131w boy\u0131nsha ilajlar k\u00f3redi.<\/p>\n<p>Ush\u0131ras\u0131wda ja\u0144alan\u0131p at\u0131r\u01f5an Konstituciyada\u01f5\u0131 us\u0131 h\u00e1m basqada statya h\u00e1m normalar xal\u0131qt\u0131\u0144 abadan turm\u0131s\u0131n t\u00e1miyinlewge x\u0131zmet etetu\u01f5\u0131nl\u0131\u01f5\u0131 ayr\u0131qsha atap \u00f3tildi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>E.Eshmuratov,\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>puqaral\u0131q isleri boy\u0131nsha Qo\u0144\u0131rat rayonlararal\u0131q sud\u0131 basl\u0131\u01f5\u0131\u00a0<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qo\u0144\u0131rat rayon\u0131 \u201cMonshaql\u0131\u201d m\u00e1k\u00e1n puqaralar j\u0131y\u0131n\u0131nda Konstituciyal\u0131q reformalard\u0131\u0144 mazmun\u0131 h\u00e1m \u00e1hmiyetin tusindiriw maqsetinde puqaral\u0131q isleri boy\u0131nsha Qo\u0144\u0131rat rayonlararal\u0131q sud\u0131 basl\u0131\u01f5\u0131 E.Eshmuratov t\u00e1repinen aymaq tur\u01f5\u0131nlar\u0131 menen ush\u0131ras\u0131w \u00f3tkerildi. Onda tiykar\u0131nan ja\u0144alan\u0131p at\u0131r\u01f5an \u00d3zbekstan Respublikas\u0131 Konstituciyas\u0131 j\u00f3ninde s\u00f3z etiler eken, Bas n\u0131zam\u0131m\u0131zda insan huq\u0131q h\u00e1m n\u0131zaml\u0131 m\u00e1plerin qor\u01f5aw, insan q\u00e1diri principine ba\u01f5darlan\u01f5an normalar tuwral\u0131 ke\u0144 ma\u01f5l\u0131wmat berildi. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5103,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158],"tags":[],"class_list":["post-5102","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-janaliqlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5102","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5102"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5102\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5106,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5102\/revisions\/5106"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5103"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5102"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5102"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5102"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}