{"id":2654,"date":"2021-09-21T16:23:29","date_gmt":"2021-09-21T11:23:29","guid":{"rendered":"https:\/\/qoraqalpogiston.sud.uz\/?p=2654"},"modified":"2021-09-21T16:23:29","modified_gmt":"2021-09-21T11:23:29","slug":"ozbekstan-respublikasini%e2%b1%a8-konstituciyaliq-sudi-haqqinda%c7%b5i-konstituciyaliq-nizamnin-mazmuni-ham-ahmiyeti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/archives\/2654","title":{"rendered":"\u00ab\u00d3ZBEKSTAN RESPUBLIKAS\u00cdN\u00cd\u2c67 KONSTITUCIYaL\u00cdQ SUD\u00cd HAQQ\u00cdNDA\u00bb\u01f4\u00cd KONSTITUCIYaL\u00cdQ N\u00cdZAMN\u00cd\u0143 MAZMUN\u00cd H\u00c1M \u00c1HMIYETI"},"content":{"rendered":"<p>2021 j\u0131l 27 aprelde qab\u0131l etilgen \u00ab\u00d3zbekstan Respublikas\u0131n\u0131\u0144 Konstituciyal\u0131q sud\u0131 haqq\u0131nda\u00bb\u01f5\u0131 Konstituciyal\u0131q N\u0131zamn\u0131\u0144 qab\u0131l etiliwi m\u00e1mleketimizde al\u0131p bar\u0131l\u0131p at\u0131r\u01f5an ke\u0144 qam\u0131rawl\u0131 demokoratiyal\u0131q reformalard\u0131 \u00e1melge as\u0131r\u0131w n\u00e1tiyjesi n\u0131zamsh\u0131l\u0131qt\u0131 liberallast\u0131r\u0131w ideyalar\u0131na muwap\u0131q Konstituciyada bekkemlengen insan huq\u0131q h\u00e1m erkinliklerin \u00e1melge as\u0131r\u0131wda bir qatar principiall\u0131q ja\u0144al\u0131qlar kirgiziliwi menen baylan\u0131sl\u0131.<br \/>\nYa\u01f5n\u0131y N\u0131zamn\u0131\u0144 28-statyas\u0131nda Konstituciyal\u0131q sudta isti k\u00f3riw tiykarlar\u0131 belgilenip, onda Konstituciyal\u0131q sudqa m\u00far\u00e1jat etiw huq\u0131q\u0131na iye bol\u01f5an m\u00e1mleketlik uy\u0131mlard\u0131\u0144 h\u00e1m lawaz\u0131ml\u0131 shaxslard\u0131\u0144 m\u00far\u00e1jat\u0131, sonday-aq puqaralard\u0131\u0144 h\u00e1m yuridiukal\u0131q shaxslard\u0131\u0144 sha\u01f5\u0131mlar\u0131 Konstituciyal\u0131q sudta islerdi k\u00f3riw ush\u0131\u0131n tiykar bol\u0131w\u0131 belgilengen.<\/p>\n<p>Konstituciyal\u0131q sud m\u00e1jilisinde k\u00f3riletu\u01f5\u0131n isler boy\u0131nsha berilgen m\u00far\u00e1jatler \u00e1lbette Konstituciyal\u0131q n\u0131zamn\u0131\u0144 4-statyas\u0131nda belgilengen Konstituciyal\u0131q sud w\u00e1killigi she\u0144berinde kirgizilgen m\u00e1seleler boy\u0131nsha bol\u0131w\u0131 sh\u00e1rt.<br \/>\nUs\u0131 Ja\u0144a n\u0131zamda Konstituciyal\u0131q sudqa m\u00e1seleler kirgiziw huq\u0131q\u0131na iye bol\u01f5an subektler she\u0144beri ke\u0144eyttirilip, subektler qatar\u0131na kirgizilgen \u00d3zbekstan Respublikas\u0131 Oliy Majilisini\u0144 Insan huq\u0131qlar\u0131 boy\u0131nsha w\u00e1kili (ombudsman) or\u0131nbasar\u0131 \u2013 Bala huq\u0131qlar\u0131 boy\u0131nsha w\u00e1kil, Insan huq\u0131qlar\u0131 boy\u0131nsha \u00d3zbekstan Respublikas\u0131 Milliy oray\u0131, \u00d3zbekstan Respublikas\u0131 Prezidenti jan\u0131nda\u01f5\u0131 Isbilermenlik subektlerini\u0144 huq\u0131qlar\u0131 h\u00e1m n\u0131zaml\u0131 m\u00e1plerin qor\u01f5aw boy\u0131nsha w\u00e1kil ham N\u0131zamn\u0131\u0144 27-statyas\u0131, 2-b\u00f3liminde belgilengen puuqaralar h\u00e1m yuridikal\u0131q shaxslar tek \u01f5ana belgili bir iste qollan\u01f5an n\u0131zam menen olard\u0131\u0144 Konstituciyal\u0131q huq\u0131qlar\u0131 buz\u0131l\u01f5anl\u0131\u01f5\u0131 boy\u0131nsha sha\u01f5\u0131m menen Konstituciyal\u0131q sudqa m\u00far\u00e1jat etiw huq\u0131q\u0131 berildi.<\/p>\n<p>Berilip at\u0131r\u01f5an m\u00far\u00e1jat jazba yamasa elektron formada jiberiliwi laz\u0131m. Elektron formada jiberilgen m\u00far\u00e1jat elektron h\u00fajjet ayylaan\u0131s\u0131 haqq\u0131nda\u01f5\u0131 n\u0131zamsh\u0131l\u0131q talaplar\u0131na muwap\u0131q bol\u0131w\u0131 kerek. Kollegial uy\u0131mn\u0131\u0144 Konstituciyal\u0131q sudqa beerilgen m\u00far\u00e1jat\u0131na sol uy\u0131mn\u0131\u0144 tiyisli qarar\u0131 qos\u0131msha q\u0131l\u0131nad\u0131.<\/p>\n<p>Konstituciyal\u0131q sudqa jiberilgen m\u00far\u00e1jaatta Konstituciya\u01f5a muwap\u0131ql\u0131l\u0131\u01f5\u0131 tekseriliwi laz\u0131m bol\u01f5an normativ-huq\u0131q\u0131y h\u00fajjetti\u0144 at\u0131, Konstituciya h\u00e1m n\u0131zamn\u0131\u0144 t\u00fasindirme beriliwi laz\u0131m bol\u01f5an qa\u01f5\u0131ydalar\u0131, m\u00far\u00e1jatt\u0131 sudta k\u00f3riwdi\u0144 huq\u0131q\u0131y tiykarlar\u0131, m\u00e1sele boy\u0131nsha m\u00far\u00e1jat q\u0131l\u0131wsh\u0131n\u0131\u0144 k\u00f3z-qaras\u0131 h\u00e1m m\u00far\u00e1jatt\u0131 Konstituciyan\u0131\u0144 tiyisli normalar\u0131na s\u00e1ykeslestirilgen halda\u01f5\u0131 huq\u0131q\u0131y tiykarland\u0131r\u0131l\u0131w\u0131 laz\u0131m.<\/p>\n<p>Bunnan t\u0131sqar\u0131 m\u00far\u00e1jat q\u0131l\u0131wsh\u0131n\u0131\u0144 familiyas\u0131, at\u0131, \u00e1kesini\u0144 at\u0131, jaylasqan jeri, m\u00e1nzili, eger isste w\u00e1kil qatnas\u0131p at\u0131r\u01f5an bolsa on\u0131\u0144 w\u00e1killikleri haqq\u0131nda\u01f5\u0131 z\u00e1r\u00far ma\u01f5l\u0131wmatlar h\u00e1m qos\u0131msha etilip at\u0131r\u01f5an h\u00fajjetler dizimi k\u00f3rsetilgen bol\u0131w\u0131 kerek.<\/p>\n<p>Puqaralar h\u00e1m yuridikal\u0131q shaxslard\u0131\u0144 sha\u01f5\u0131mlar\u0131nda is sudta k\u00f3rilip sh\u0131\u01f5\u0131l\u01f5anl\u0131\u01f5\u0131 h\u00e1m sudta qor\u01f5an\u0131wd\u0131\u0144 barl\u0131q formalar\u0131nan paydalan\u01f5anl\u0131\u01f5\u0131 h\u00e1m tiyisli h\u00fajjetler qos\u0131msha q\u0131l\u0131n\u0131w\u0131, sonday-aq isti sheshiw ush\u0131n z\u00e1r\u00far dep esaplan\u01f5an basqa ma\u01f5l\u0131wmatlar beriliwi kerek.<\/p>\n<p>Konstituciyal\u0131q sudqa kelip t\u00fasken m\u00far\u00e1jatler dizimnen \u00f3tkiziledi h\u00e1m bunda sheshiliwi Konstituciyal\u0131q sud w\u00e1killiklerine kirmeytu\u01f5\u0131n m\u00e1seleler boy\u0131nsha m\u00far\u00e1jatler Konstituciyal\u0131q sud t\u00e1repinen \u00abFizikkal\u0131q h\u00e1m yuridikal\u0131q shaxslard\u0131\u0144 m\u00far\u00e1jatleri haqq\u0131nda\u00bb\u01f5\u0131 N\u0131zamda belgilengen t\u00e1rtipte, qoy\u0131l\u01f5an m\u00e1selelerdi sheshiw \u00f3z w\u00e1killigine kirgizilgen tiyisli m\u00e1mleketlik uy\u0131mlar\u0131na, sh\u00f3lkemlerge yaki lawaz\u0131ml\u0131 shaxslar\u01f5a bes k\u00fanlik m\u00faddetten keshiktirmey\u00a0 jiberiledi.<\/p>\n<p>Eger m\u00far\u00e1jat Konstituciyal\u0131q sudqa tiyisli bolsa, m\u00far\u00e1jat al\u0131n\u01f5an k\u00fannen baslap jeti k\u00fannen kesheiktirmey on\u0131 \u00fayreniwge kirisiledi. Bunda Konstituciyal\u0131q sudt\u0131\u0144 basl\u0131\u01f5\u0131 kelip t\u00fasken m\u00far\u00e1jatt\u0131 N\u0131zamda qoy\u0131l\u01f5an talaplar\u01f5a muwap\u0131ql\u0131l\u0131\u01f5\u0131 k\u00f3z-qaras\u0131nan d\u00e1slepki t\u00e1rizde \u00fayreniwdi h\u00e1m m\u00far\u00e1jatt\u0131 d\u00e1slepki t\u00e1rizde \u00fayreniw n\u00e1tiyjeleri boy\u0131nsha juwmaq tayarlawd\u0131 Konstituciyal\u0131q sudt\u0131\u0144 bir yaki bir neshe sudyas\u0131na taps\u0131r\u0131w\u0131 m\u00famkin.<br \/>\nM\u00far\u00e1jatt\u0131 k\u00f3rip sh\u0131\u01f5\u0131w ush\u0131n qab\u0131l etiw yaki qab\u0131l eetpeslik haqq\u0131nda Konstituciyal\u0131q sud uy\u01f5ar\u0131w\u0131 qab\u0131l etilip, egerde isti suud m\u00e1jilisinde k\u00f3riw ush\u0131n qab\u0131l etilgen ja\u01f5daydaa uy\u01f5ar\u0131wda is boy\u0131nsha bayanatsh\u0131 sudya, isti k\u00f3riw s\u00e1nesi, sonday-aq isti k\u00f3riw ush\u0131n tayarlaw menen baylan\u0131sl\u0131 basqa m\u00e1seleler k\u00f3rsetiledi.<\/p>\n<p>Qab\u0131l etilgen uy\u01f5ar\u0131w haqq\u0131nda Konstituciyal\u0131q sud islerin j\u00fargiziw qatnas\u0131wsh\u0131lar\u0131 \u00fash k\u00fanldik m\u00faddette jazba formaada xabardar etiledi. Konstituciyal\u0131q sud \u00d3zbekstan Respuublikas\u0131 Konstituciyas\u0131 h\u00e1m n\u0131zamlar\u0131 menen \u00f3z w\u00e1killigine kirgizilgen islerdi sud m\u00e1jilislerinde k\u00f3redi h\u00e1m sheshedi.<\/p>\n<p>Konstituciyal\u0131q sud kollegial luy\u0131m esaplanad\u0131 h\u00e1m ol islerdii sud m\u00e1jilisinde k\u00f3riwde barl\u0131q sudyalar qatnaas\u0131w\u0131 laz\u0131ml\u0131\u01f5\u0131 belgilengen. Biraq t\u00farli ja\u01f5daylar bol\u0131w\u0131 m\u00famkinligi k\u00f3z-qaras\u0131nan Konstituciyal\u0131q sudt\u0131\u0144 keminde bes sudyas\u0131 qatnasqan t\u00e1\u01f5dirde ol w\u00e1killikli bol\u0131p, islerdi k\u00f3riwi m\u00famkin.<\/p>\n<p>Konstituciyal\u0131q sudt\u0131\u0144 sudyas\u0131 k\u00f3rip sh\u0131\u01f5\u0131w predmeti bol\u01f5an h\u00fajjetti tayarlawda ilgeri x\u0131zmet status\u0131 sebepli qatnasqan bolsa, iste qatnas\u0131p at\u0131r\u01f5an t\u00e1repti\u0144 yaki basqa shaxst\u0131\u0144 a\u01f5ayini bolsa, isti\u0144 n\u00e1tiyjesinen tikkeley m\u00e1pdar bolsa yamasa on\u0131\u0144 qal\u0131sl\u0131\u01f5\u0131na g\u00fam\u00e1n tuwd\u0131ratu\u01f5\u0131n basqa halatlar bolsa shetlestiriliwi m\u00famkin.<br \/>\nKonstituciyal\u0131q N\u0131zamn\u0131\u0144 39-statyas\u0131, 1-b\u00f3liminde k\u00f3rsetilgen halatlar bol\u01f5an ja\u01f5dayda, Konstituciyal\u0131q sudt\u0131\u0144 sudyas\u0131 isti esitiw baslan\u01f5an\u01f5a shekem \u00f3zin-\u00f3zi shetletiw haqq\u0131nda ar\u0131z etiw sh\u00e1rt. Isti sudta k\u00f3riw processinde Konstituciyal\u0131q n\u0131zam\u01f5a kirgizilgen processuall\u0131q normalar\u01f5a \u00e1mel q\u0131l\u0131n\u01f5an halda sud m\u00e1jilisi al\u0131\u0131p bar\u0131l\u0131p, barl\u0131q processuall\u0131q hareketler \u00e1lbette sud m\u00e1jilisi bayanlamas\u0131 j\u00fargiziledi.<\/p>\n<p>Sud isti k\u00f3riw juwma\u01f5\u0131na k\u00f3re m\u00e1sl\u00e1h\u00e1t xana\u01f5a kirip, ol jerde k\u00f3pshilik daw\u0131s\u0131 menen qab\u0131l etilgen qarard\u0131 oq\u0131p esittiredi. Sonday-aq, N\u0131zam\u01f5a k\u00f3re Konstituciyal\u0131q sud n\u0131zamsh\u0131l\u0131q baslamas\u0131 huq\u0131q\u0131na iye, n\u0131zamsh\u0131l\u0131q baslamas\u0131 huq\u0131q\u0131 on\u0131\u0144 t\u00e1repinen n\u0131zamlar joybarlar\u0131n \u00d3zbekstan Respublikas\u0131 Oliy Majilisini\u0144 N\u0131zamash\u0131l\u0131q palatas\u0131na kirgiziw arqal\u0131 \u00e1melge as\u0131r\u0131lad\u0131.<\/p>\n<p>Konstituciyal\u0131q sudt\u0131\u0144 n\u0131zamsh\u0131l\u0131q baslamas\u0131na baylan\u0131sl\u0131 n\u0131zam\u01f5a ayr\u0131qsha b\u00e1nt kirgizilip, onda Konstituciyal\u0131q sud \u00f3zi kirgizgen n\u0131zam joybar\u0131n N\u0131zamsh\u0131l\u0131q palatas\u0131nda k\u00f3rip sh\u0131\u01f5\u0131w waqt\u0131nda qatnas\u0131w\u0131 ush\u0131n \u00f3z w\u00e1kilin tay\u0131nlaw\u0131 belgilendi.<\/p>\n<p>Bul N\u0131zamn\u0131\u0144 qab\u0131l etiliwi Konstituciyal\u0131q sud iskerligine baylan\u0131sl\u0131 ja\u0144a tariyx\u0131y h\u00fajjet bold\u0131 dewimiz m\u00famkin.<\/p>\n<p>Qaraqalpaqstan Respublikas\u0131<br \/>\nsud\u0131 sudyas\u0131\u00a0 \u00a0 \u00a0Abdimurat Kerimbaev<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2021 j\u0131l 27 aprelde qab\u0131l etilgen \u00ab\u00d3zbekstan Respublikas\u0131n\u0131\u0144 Konstituciyal\u0131q sud\u0131 haqq\u0131nda\u00bb\u01f5\u0131 Konstituciyal\u0131q N\u0131zamn\u0131\u0144 qab\u0131l etiliwi m\u00e1mleketimizde al\u0131p bar\u0131l\u0131p at\u0131r\u01f5an ke\u0144 qam\u0131rawl\u0131 demokoratiyal\u0131q reformalard\u0131 \u00e1melge as\u0131r\u0131w n\u00e1tiyjesi n\u0131zamsh\u0131l\u0131qt\u0131 liberallast\u0131r\u0131w ideyalar\u0131na muwap\u0131q Konstituciyada bekkemlengen insan huq\u0131q h\u00e1m erkinliklerin \u00e1melge as\u0131r\u0131wda bir qatar principiall\u0131q ja\u0144al\u0131qlar kirgiziliwi menen baylan\u0131sl\u0131. Ya\u01f5n\u0131y N\u0131zamn\u0131\u0144 28-statyas\u0131nda Konstituciyal\u0131q sudta isti k\u00f3riw tiykarlar\u0131 belgilenip, onda [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2655,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[152],"tags":[],"class_list":["post-2654","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized-qr"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2654","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2654"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2654\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2656,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2654\/revisions\/2656"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2655"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2654"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2654"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2654"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}