{"id":10433,"date":"2026-08-12T10:56:42","date_gmt":"2026-08-12T05:56:42","guid":{"rendered":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/?p=10433"},"modified":"2026-08-14T11:02:28","modified_gmt":"2026-08-14T06:02:28","slug":"murajatlar-adillik-aynasi-sud-sistemasinda-janasha-munasibetler-dawiri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/archives\/10433","title":{"rendered":"M\u00daR\u00c1JATLAR \u2014 \u00c1DILLIK AYNAS\u00cd: SUD SISTEMAS\u00cdNDA JA\u0143ASHA M\u00daN\u00c1SIBETLER D\u00c1WIRI"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>B\u00fagingi k\u00fande m\u00e1mleketlik sh\u00f3lkemler h\u00e1m puqaralar aras\u0131nda\u01f5\u0131 m\u00fan\u00e1sibetler p\u00fatkilley ja\u0144a basq\u0131shqa k\u00f3terildi. Endilikte \u00abpuqara m\u00e1mleket ush\u0131n emes, al m\u00e1mleket puqara ush\u0131n\u00bb s\u00fareni real haq\u0131yqatl\u0131qqa ayland\u0131. Bul \u00f3zgerisler, \u00e1sirese, sud sistemas\u0131nda ayq\u0131n k\u00f3zge taslanbaqta.<\/p>\n<p>Ald\u0131nlar\u0131 sud mekemeleri k\u00f3pshilik ush\u0131n \u00abjab\u0131q qor\u01f5an\u00bb s\u0131pat\u0131nda qab\u0131l etiler edi. Adamlar \u00f3z mashqalas\u0131 menen sudqa m\u00faraj\u00e1\u00e1t q\u0131l\u0131wdan qorqar, processlerdi\u0144 q\u0131y\u0131nsh\u0131l\u0131\u01f5\u0131 sharshatar edi. B\u00fagingi reformalard\u0131\u0144 tiykar\u01f5\u0131 maqseti bolsa \u2014 insan q\u00e1dirin ul\u0131\u01f5law, \u00e1dalatt\u0131 h\u00e1r bir insann\u0131\u0144 q\u00e1lbine h\u00e1m \u00fayine al\u0131p kiriw bol\u0131p tab\u0131lad\u0131.<\/p>\n<p><strong>Sanlast\u0131r\u0131w \u2014 \u00e1dalatt\u0131\u0144 ja\u0144a k\u00fashi<\/strong><\/p>\n<p>Sud sistemas\u0131nda\u01f5\u0131 \u00abJa\u0144a d\u00e1wir\u00bbdi sanlast\u0131r\u0131ws\u0131z k\u00f3riw m\u00famkin emes. \u00abE-SUD\u00bb elektron h\u00fajjet almas\u0131w sistemas\u0131, sud m\u00e1jilislerin onlayn translyaciya q\u0131l\u0131w, sud h\u00fajjetlerin elektron t\u00farde al\u0131w s\u0131yaql\u0131 imkaniyatlar puqaralard\u0131\u0144 art\u0131qsha \u00e1weregershiligini\u0144 ald\u0131n almaqta. E\u0144 \u00e1hmiyetlisi, m\u00faraj\u00e1\u00e1tlerdi\u0144 \u00abinsan faktor\u0131\u00bbs\u0131z k\u00f3rip sh\u0131\u01f5\u0131l\u0131w\u0131 korrupciya q\u00e1wpin keskin kemeyti.<\/p>\n<p>Endilikte puqara \u00f3z m\u00faraj\u00e1\u00e1tini\u0144 qays\u0131 basq\u0131shta ekenligin, on\u0131\u0144 or\u0131nlan\u0131w\u0131 kimde ekenligin aral\u0131qtan tur\u0131p baqlaw imkaniyat\u0131na iye. Bul \u2014 sudqa bol\u01f5an isenimdi tiklewdi\u0144 e\u0144 isenimli jol\u0131 esaplanad\u0131.<\/p>\n<p><strong>Mashqalalar\u01f5a sheshim \u2014 m\u00e1h\u00e1lleden basqanad\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Sud sistemas\u0131nda xal\u0131q mashqalalar\u0131n sheshiwdi\u0144 e\u0144 n\u00e1tiyjeli jol\u0131 s\u0131pat\u0131nda sayar qab\u0131llawlar \u00e1meliyat\u0131 ke\u0144 engizildi. Sudyalard\u0131\u0144 \u00f3zleri adamlard\u0131\u0144 jasaw or\u0131nlar\u0131na, m\u00e1h\u00e1llelerge sh\u0131\u01f5\u0131p, olard\u0131\u0144 dertlerin t\u0131\u0144law\u0131, orn\u0131nda huq\u0131q\u0131y t\u00fasinik beriw yamasa mashqalalard\u0131 sud t\u00e1rtibinde sheshiw imk\u00e1niyatlar\u0131n k\u00f3rip sh\u0131\u01f5\u0131w j\u00fazlegen insanlard\u0131\u0144 \u00f3mirin je\u0144illestirdi.<\/p>\n<p>Bunday s\u00e1wbetlerde adamlar tek \u01f5ana n\u0131zaml\u0131 sheshim emes, b\u00e1lki \u00f3zlerine bol\u01f5an itibar h\u00e1m \u01f5amqorl\u0131qt\u0131 da sezbekte. Sebebi, \u00e1dalat tek sud zal\u0131nda emes, al adamlard\u0131\u0144 raz\u0131l\u0131\u01f5\u0131nda, olard\u0131\u0144 mashqalalar\u0131 \u00f3z waqt\u0131nda sheshiliwinde k\u00f3rinedi.<\/p>\n<p><strong>Ja\u0144a d\u00e1wir \u2014 joqar\u0131 juwapkershilik<\/strong><\/p>\n<p>B\u00fagingi k\u00fande sud sistemas\u0131 x\u0131zmetkerleri ald\u0131na qoy\u0131l\u01f5an talap ta \u00f3zgerdi. Endilikte sudya yamasa sud apparat\u0131 x\u0131zmetkeri tek\u01f5ana h\u00fajjet tolt\u0131r\u0131wsh\u0131 emes, al mashqalan\u0131 tere\u0144 seziniwshi, n\u0131zam she\u0144berinde insan\u0131y qarar qab\u0131l etiwshi shaxs bol\u0131w\u0131 da kerek bolmaqta.<\/p>\n<p>\u00c1lbette, sistemada ele kemshilikler bar, mashqalalar bar. Lekin e\u0144 \u00e1hmiyetlisi \u2014 b\u00fagingi sud sistemas\u0131 kemshiliklerdi jas\u0131rmay, olard\u0131 ash\u0131q talq\u0131lamaqta h\u00e1m sheshpekte.<\/p>\n<p>Juwmaqlap aytqanda, m\u00faraj\u00e1\u00e1tler menen islesiwdegi bul \u00abja\u0144a d\u00e1wir\u00bb \u2014xal\u0131qt\u0131\u0144 m\u00e1mleketke, \u00e1dillike bol\u01f5an isenimini\u0144 art\u0131w\u0131 esaplanad\u0131. \u00c1dalatl\u0131 sud bolsa \u2014 k\u00fashli j\u00e1miyet h\u00e1m rawajlan\u01f5an m\u00e1mleketti\u0144 tiykar\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Azat IMATOV,<\/strong><br \/>\n<strong>Qaraqalpaqstan Respublikas\u0131 h\u00e1kimshilik sud\u0131 sudyas\u0131<\/strong><\/p>\n<p><strong>Gulmira BAYNAZAROVA,<\/strong><br \/>\n<strong>Qaraqalpaqstan Respublikas\u0131 h\u00e1kimshilik sud\u0131 sudyas\u0131<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; B\u00fagingi k\u00fande m\u00e1mleketlik sh\u00f3lkemler h\u00e1m puqaralar aras\u0131nda\u01f5\u0131 m\u00fan\u00e1sibetler p\u00fatkilley ja\u0144a basq\u0131shqa k\u00f3terildi. Endilikte \u00abpuqara m\u00e1mleket ush\u0131n emes, al m\u00e1mleket puqara ush\u0131n\u00bb s\u00fareni real haq\u0131yqatl\u0131qqa ayland\u0131. Bul \u00f3zgerisler, \u00e1sirese, sud sistemas\u0131nda ayq\u0131n k\u00f3zge taslanbaqta. Ald\u0131nlar\u0131 sud mekemeleri k\u00f3pshilik ush\u0131n \u00abjab\u0131q qor\u01f5an\u00bb s\u0131pat\u0131nda qab\u0131l etiler edi. Adamlar \u00f3z mashqalas\u0131 menen sudqa m\u00faraj\u00e1\u00e1t q\u0131l\u0131wdan qorqar, processlerdi\u0144 q\u0131y\u0131nsh\u0131l\u0131\u01f5\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10435,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158],"tags":[],"class_list":["post-10433","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-janaliqlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10433","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10433"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10433\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10434,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10433\/revisions\/10434"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10435"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10433"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10433"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10433"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}