{"id":10202,"date":"2026-04-15T18:06:36","date_gmt":"2026-04-15T13:06:36","guid":{"rendered":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/?p=10202"},"modified":"2026-04-20T18:49:22","modified_gmt":"2026-04-20T13:49:22","slug":"hayal-qizlar%c7%b5a-qarata-basim-ham-zorliq-ushin-juwapkershilik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/archives\/10202","title":{"rendered":"HAYAL-Q\u00cdZLAR\u01f4A QARATA BAS\u00cdM H\u00c1M ZORL\u00cdQ USH\u00cdN JUWAPKERSHILIK"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Insan huq\u0131qlar\u0131 menen erkinliklerin t\u00e1miyinlew h\u00e1r qanday demokratiyal\u0131q m\u00e1mleketti\u0144 tiykar\u01f5\u0131 waz\u0131ypalar\u0131nan biri bol\u0131p esaplanad\u0131. J\u00e1miyette gender te\u0144likti t\u00e1miyinlew, hayal-q\u0131zlard\u0131\u0144 huq\u0131qlar\u0131 menen n\u0131zaml\u0131 m\u00e1plerin qor\u01f5aw, \u00e1sirese, olard\u0131 bas\u0131m h\u00e1m zorl\u0131qtan qor\u01f5aw m\u00e1mleketlik siyasatt\u0131\u0144 tiykar\u01f5\u0131 ba\u01f5darlar\u0131nan birine aylan\u01f5an. Sebebi, hayal sha\u0144araqt\u0131\u0144 tayan\u0131sh\u0131 h\u00e1m keleshek \u00e1wladt\u0131 t\u00e1rbiyalawd\u0131\u0144 \u00e1hmiyetli faktor\u0131 bol\u0131p esaplanad\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Keyingi j\u0131llar\u0131 m\u00e1mleketimizde hayal-q\u0131zlard\u0131\u0144 huq\u0131qlar\u0131n qor\u01f5aw, olard\u0131\u0144 j\u00e1miyettegi ab\u0131ray\u0131n bekkemlew j\u00e1ne olar\u01f5a h\u00e1r qanday bas\u0131m h\u00e1m zorl\u0131q ja\u01f5daylar\u0131n\u0131\u0144 ald\u0131n al\u0131w\u01f5a qarat\u0131l\u01f5an ke\u0144 k\u00f3lemli reformalar \u00e1melge as\u0131r\u0131lmaqta. Bul ba\u01f5darda qab\u0131l etilgen &laquo;Hayal-q\u0131zlard\u0131 bas\u0131m h\u00e1m zorl\u0131qtan qor\u01f5aw haqq\u0131nda&raquo;\u01f5\u0131 N\u0131zam bul tarawda bekkem huq\u0131q\u0131y tiykar bol\u0131p x\u0131zmet etpekte. O\u01f5an bola, hayal-q\u0131zlar\u01f5a fizikal\u0131q, ruwx\u0131y, j\u0131n\u0131s\u0131y yamasa ekonomikal\u0131q zorl\u0131qt\u0131\u0144 barl\u0131q t\u00farleri qada\u01f5an etiledi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bas\u0131m h\u00e1m zorl\u0131q &#8211; shaxst\u0131\u0144 ab\u0131ray\u0131 h\u00e1m q\u00e1dir-q\u0131mbat\u0131n kemsitiw, q\u00e1wip sal\u0131w, qorq\u0131t\u0131w, fizikal\u0131q k\u00fash qollan\u0131w yamasa on\u0131 ekonomikal\u0131q jaqtan \u01f5\u00e1rezli hal\u01f5a sal\u0131w s\u0131yaql\u0131 n\u0131zams\u0131z h\u00e1reketlerdi \u00f3z ishine alad\u0131. Bunday ja\u01f5daylar tek \u01f5ana sha\u0144araqta emes, al jum\u0131s or\u0131nlar\u0131nda, bilimlendiriw m\u00e1kemelerinde h\u00e1m j\u00e1miyetti\u0144 basqa tarawlar\u0131nda da ush\u0131ras\u0131w\u0131 m\u00famkin.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00c1meldegi n\u0131zamsh\u0131l\u0131qqa muwap\u0131q, bunday huq\u0131qbuzarl\u0131qlard\u0131 islegen shaxslar tiyisli t\u00e1rtipte juwapkershilikke tart\u0131lad\u0131. Son\u0131\u0144 ishinde, \u00d3zbekstan Respublikas\u0131n\u0131\u0144 H\u00e1kimshilik juwapkershilik haqq\u0131nda\u01f5\u0131 kodeksi j\u00e1ne J\u0131nayat kodeksinde us\u0131 q\u0131lm\u0131slar ush\u0131n h\u00e1kimshilik h\u00e1m j\u0131nay\u0131y jaza ilajlar\u0131 belgilengen. Bul bolsa j\u00e1miyette n\u0131zam \u00fastinligin t\u00e1miyinlew h\u00e1m zorl\u0131q ja\u01f5daylar\u0131n\u0131\u0144 ald\u0131n al\u0131w\u01f5a x\u0131zmet etedi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Sonday-aq, hayal-q\u0131zlard\u0131 zorl\u0131qtan qor\u01f5aw maqsetinde qor\u01f5aw orderi institut\u0131 engizilgen. Qor\u01f5aw orderi &#8211; j\u00e1birleniwshini qor\u01f5aw\u01f5a qarat\u0131l\u01f5an arnawl\u0131 huq\u0131q\u0131y h\u00fajjet bol\u0131p, ol arqal\u0131 huq\u0131qbuzar\u01f5a belgili sheklewler belgilenedi h\u00e1m j\u00e1birleniwshini\u0144 q\u00e1wipsizligi t\u00e1miyinlenedi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bul tarawda\u01f5\u0131 reformalard\u0131 j\u00e1ne de k\u00fasheytiw maqsetinde Prezidentimiz Shavkat Mirziyoev t\u00e1repinen 2026-j\u0131l 3-mart k\u00fani qab\u0131l etilgen &laquo;Hayal-q\u0131zlar h\u00e1m balalar huq\u0131qlar\u0131n\u0131\u0144 qor\u01f5al\u0131w\u0131n k\u00fasheytiw j\u00e1ne olar\u01f5a bol\u01f5an bas\u0131m h\u00e1m zorl\u0131q ja\u01f5daylar\u0131n\u0131\u0144 ald\u0131n al\u0131w boy\u0131nsha qos\u0131msha sh\u00f3lkemlestiriwshilik-huq\u0131q\u0131y ilajlar haqq\u0131nda&raquo;\u01f5\u0131 P\u00e1rman\u0131 ayr\u0131qsha \u00e1hmiyetke iye bold\u0131. Bul h\u00fajjet penen profilaktika jum\u0131slar\u0131n k\u00fasheytiw, j\u00e1birlengen shaxslard\u0131 qollap-quwatlaw j\u00e1ne olar\u01f5a huq\u0131q\u0131y, psixologiyal\u0131q h\u00e1m sociall\u0131q j\u00e1rdem k\u00f3rsetiw mexanizmleri j\u00e1ne de jetilistirildi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Son\u0131\u0144 menen birge, bul ba\u01f5darda m\u00e1mleketlik uy\u0131mlar h\u00e1m j\u00e1miyetlik sh\u00f3lkemler aras\u0131nda\u01f5\u0131 birge islesiwdi k\u00fasheytiw, zorl\u0131q ja\u01f5daylar\u0131n erte an\u0131qlaw h\u00e1m olard\u0131\u0144 ald\u0131n al\u0131w boy\u0131nsha sistemal\u0131 ilajlar belgilep berildi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Hayal-q\u0131zlar\u01f5a bol\u01f5an bas\u0131m \u00a0h\u00e1m zorl\u0131qt\u0131\u0144 ald\u0131n al\u0131wda tek \u01f5ana m\u00e1mleketlik uy\u0131mlar emes, al j\u00e1miyetti\u0144 h\u00e1r bir a\u01f5zas\u0131 belsene qatnas\u0131w\u0131 kerek. Sha\u0144araqta \u00f3z-ara h\u00farmet h\u00e1m ke\u0144peyillik ortal\u0131\u01f5\u0131n q\u00e1liplestiriw, jaslard\u0131 insan huq\u0131qlar\u0131na h\u00farmet ruwx\u0131nda t\u00e1rbiyalaw bunday unams\u0131z ja\u01f5daylard\u0131\u0144 ald\u0131n al\u0131wda \u00falken \u00e1hmiyetke iye.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Juwmaqlap aytqanda, hayal-q\u0131zlard\u0131 bas\u0131m \u00a0h\u00e1m zorl\u0131qtan qor\u01f5aw j\u00e1miyet turaql\u0131l\u0131\u01f5\u0131 h\u00e1m sha\u0144araq bekkemligin t\u00e1miyinlewshi \u00e1hmiyetli faktor bol\u0131p esaplanad\u0131. Bul ba\u01f5darda qab\u0131l etilgen n\u0131zamlar h\u00e1m normativlik h\u00fajjetler hayal-q\u0131zlard\u0131\u0144 huq\u0131qlar\u0131n isenimli qor\u01f5aw\u01f5a x\u0131zmet etip, j\u00e1miyette \u00e1dillik h\u00e1m n\u0131zaml\u0131l\u0131q principlerin bekkemleydi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Zulfiya BABAJANOVA, <\/strong><\/p>\n<p><strong>Qaraqalpaqstan Respublikas\u0131 sud\u0131n\u0131\u0144 sudyas\u0131<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; \u00a0 Insan huq\u0131qlar\u0131 menen erkinliklerin t\u00e1miyinlew h\u00e1r qanday demokratiyal\u0131q m\u00e1mleketti\u0144 tiykar\u01f5\u0131 waz\u0131ypalar\u0131nan biri bol\u0131p esaplanad\u0131. J\u00e1miyette gender te\u0144likti t\u00e1miyinlew, hayal-q\u0131zlard\u0131\u0144 huq\u0131qlar\u0131 menen n\u0131zaml\u0131 m\u00e1plerin qor\u01f5aw, \u00e1sirese, olard\u0131 bas\u0131m h\u00e1m zorl\u0131qtan qor\u01f5aw m\u00e1mleketlik siyasatt\u0131\u0144 tiykar\u01f5\u0131 ba\u01f5darlar\u0131nan birine aylan\u01f5an. Sebebi, hayal sha\u0144araqt\u0131\u0144 tayan\u0131sh\u0131 h\u00e1m keleshek \u00e1wladt\u0131 t\u00e1rbiyalawd\u0131\u0144 \u00e1hmiyetli faktor\u0131 bol\u0131p esaplanad\u0131. &nbsp; &nbsp; Keyingi j\u0131llar\u0131 m\u00e1mleketimizde [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10203,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158],"tags":[],"class_list":["post-10202","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-janaliqlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10202","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10202"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10202\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10204,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10202\/revisions\/10204"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10203"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10202"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10202"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/qaraqalpaqstan.sud.uz\/qql\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10202"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}